Clock-Time

Chú Giải Tin Mừng - Chúa Nhật III Mùa Chay C

Tin mừng Lc 13: 1-9: Bài tin mừng hôm nay thuật lại câu chuyện Chúa Giê-su đưa vào những sự kiện xảy ra cụ thể trong xã hội và thiên nhiên để thúc đẩy người ta mau mắn ăn năn sám hối.

CHÚ GIẢI TIN MỪNG

CHÚA NHẬT III - MÙA CHAY - NĂM C

NGÀY 24/03/2019

 



Học viện Piô Giáo hoàng - Chú Giải
 

CHÚA MỜI GỌI ĂN NĂN HỐI CẢI,

DỤ NGÔN CÂY VẢ KHÔNG SINH HOA TRÁI

(Lc 13,1- 9)

1. Chỉ có Lc ghi lại việc người ta báo tin cho Chúa Giêsu biết vụ Philatô giết một số người Galilea. Thật là phù hợp với những điều chúng ta biết về lịch sử Do thái thời ấy. Những niềm hy vọng thiên sai kích thích tâm trí, gây ra những cuộc nổi loạn chống lại đế quốc La mã và trong dân Do thái, người Galilê được xem như là nhóm người thích đấu tranh nhất. Philâtô, khi đó là tổng trấn đại diện chính quyền La mã đã thẳng tay đàn áp mọi âm mưu phản loạn. Ông không sợ gây đổ máu đám dân mà ông hằng khinh bỉ (x. F. Josèph, Antiquités juives, XVLLL,3,2,4,1).

Những người Galilê nói ở đây là những người đến Giêrusalem dâng lễ tế, chắc họ đã gây ra một vài hỗn loạn trong khuôn viên đền thờ, do đó đội binh La mã ở trong đồn Antonia đã ra tay can tiệp và tàn sát tại chỗ những người dính líu đến vụ phản loạn đó.

Khi hay tin, Chúa Giêsu hỏi: "Các ngươi tưởng những người Galile ấy là hạng tội lỗi hơn mọi người Galile khác vì đã phải khốn như thế này sao ? Thật ra, đây là một định kiến chung cho rằng những ai gặp phải một tai ương nặng nề là đáng tội hơn những người thoát khỏi (như ý các bạn của Giop, Giop 4,7; x. Ga 9,2-3). Theo Chúa Giêsu quan niệm về sự quan phòng như thế là sai lầm. Tai ương, ôn dịch, chiến tranh, đói kém, động đất không nhất thiết giáng trên những người Galile bị Philatô tàn sát, Chúa Giêsu quả quyết họ không phải là những người có tội hơn những người Galile khác. Thay vì an tâm nghĩ rằng những người đáng tội nhất đã làm thỏa mãn phép công bình của TC, toàn dân hãy lo mà sám hối: "Vì nếu các ngươi không hối cải, các ngươi hết thảy cũng sẽ bị tiêu diệt nhu thế". Quốc gia Do thái bị đe dọa tiêu diệt, nếu không lo hối cải.

Vậy Chúa Giêsu là sáng tỏ biến cố mà người ta vừa mới thuật lại cho Ngài bằng lời loan báo về ý nghĩa của thời gian mà Ngài đã khai mạc lúc bắt đầu khai giảng. Ngài không chối từ mối tương quan giữa tội lỗi và hình phạt, nhưng chỉ phủ nhận điều này là: biến cố mới xảy ra chứng tỏ người Galile bị tàn sát xấu xa hơn đồng hương của họ. Mọi người đều là tội nhân, mọi người đều chịu phán xét của TC và chịu án phạt của Ngài. Vì vậy mọi người phải lo ăn năn sám hối, nếu muốn thoát khỏi cơn thịnh nộ và án phạt của ngày chung thẩm.

2. Và Chúa Giêsu xác nhận lời cảnh cáo nghiêm trọng của Ngài bằng một ví dụ khác. Trong khi các nạn nhân thảm cảnh trước là người Galile, bây giờ nạn nhân là những người ở Giêrusalem. Tháp Silôê nằm trên bờ kinh đào và bể nước Silôê ở phía tây nam Giêrusalem. Khi sập xuống, tháp đó đè chết 18 người. Có phải họ là những người có tội hơn những người khác cư ngụ ở Giêrusalem không ? Thật là một câu hỏi vô ích làm quên mất vấn đề chính yếu: là mọi người dẫn Israel có bổn phận sám hối để quốc gia tránh khỏi những hình phạt đang đe dọa.

Chúa Giêsu đưa ra một lối giải thích có tính cách tôn giáo chứ không có tính cách triết học, chính trị hay thể lý về các biến cố. TC nói với chúng ta qua những biến cố lịch sử.

Chúa Giêsu thâm tín rằng thời sau hết đã bắt đầu và Ngài phán đoán thời gian hiện tại trong viễn tượng ấy. Điều xảy ra trong thời gian này chỉ là một nhắc nhở đến thời sau hết. Các tai ương xảy ra trong lãnh vực chính trị hay thiên nhiên đều là những dấu chỉ cho những tai ương của ngày sau hết. Ngày cánh chung buộc mọi người phải có thái độ, phải ăn năn sám hối. Tất cả mọi tai biến xảy ra trong thời gian có mục đích làm cho chúng ta suy nghĩ, có mục đích loan báo cho chúng ta biết cần phải quay về với TC. Nếu con người không nghe là vì họ cứng lòng: "còn những người khác, những kẻ không bị giết trong tai họa ấy, vẫn không hối cải bỏ các việc tay họ đã làm: vẫn thôi không thờ lạy ma quỉ và thần tượng, vàng, bạc, đá, gỗ, những đồ vô phương nhìn thấy, ngóng nghe, đi đứng. Họ không hối cải bỏ tội sát nhân, phù phép, dâm bôn, trộm cắp của họ (Kh 9,20-21).

Ở vài nơi trong CƯ, cây vả tượng trưng cho Israel (x. Ge 1,7) và trong Gierêmia 8,3 cây vả tượng trưng một Israel không sinh hoa trái. Từ hình ảnh CƯ này, có thể kết luận cách chắc chắn rằng cây vả trong dụ ngôn của câu 6-9 cũng tượng trưng dân được chọn. Cũng như trong các đoạn CƯ mới trích dẫn trên, chủ nhân của cây vả là Giavê. Vậy Giâvê cũng được trình bày trong dụ ngôn qua hình ảnh chủ nhân cây vả. Từ hai nét ẩn dụ được chứng thực cách chắc chắn này, người ta có thể rút ra từ văn mạch một nét ẩn dụ thứ ba: Chúa Giêsu được tượng trưng qua những người làm vườn nho can thiệp xin cho cây vả yêu quí được gia hạn ân xá sau cùng. Ẩn dụ chỉ có từng ấy. Còn những chi tiết khác của dụ ngôn phải được giải thích như những kiểu so sánh đơn sơ, không phải từng nét một, nhưng cách nói chung: vườn nho trong đó người ta trồng cây vả, thời gian ba năm chờ đợi, việc phân bón, những săn sóc này nọ cho cây vả đau yếu.

Việc phân tích vắn tắt những yếu tố ẩn dụ này của dụ ngôn giúp ta nắm được bài học Chúa Giêsu muốn dạy trong văn mạch của đoạn này. TC chờ đợi nơi dân Ngài những hoa quả của lòng thống hối. Họ phải khẩn trương lợi dụng những lời mời gọi ăn năn sám hối sau cùng mà Chúa Giêsu, Đấng trung gian giàu lòng thương xót gởi đến cho họ. Lát nữa thì sẽ quá muộn, và dân Israel sẽ chịu số phận như cây vả không sinh hoa trái.

Dụ ngôn trực tiếp nhắm đến dân do thái. Nhưng cũng có thể áp dụng cho các tội nhân bỏ qua những dịp ăn năn sám hối và khất lần việc hoán cải. Xét theo khía cạnh này, dụ ngôn thật là một bài học luôn luôn thích thời.

KẾT LUẬN 

Tất cả những gì xảy ra vào thời Chúa Giêsu đã được minh giải nhờ biến cố cứu rỗi hiện thân trong Chúa Giêsu, dù đó là những sự kiện chính trị, những tai biến lịch sử hay những hành động của chính Chúa Giêsu. Đó là thời sau cùng. Đó là lời TC mời gọi ta có một quyết định dứt khoát: ăn năn sám hối trở về. Cũng như Gioan tẩy giả, Chúa Giêsu tuyên bố rằng cần phải ăn năn sám hối không được trì hoãn với bất cứ giá nào, phải sinh hoa kết quả trong việc thay đổi lối sống và trong hành động. Nhưng Chúa Giêsu còn vượt quá Gioan tẩy giả. Ngài biết ngày phán xét sắp đến và việc tiêu huỷ đền thờ Giêrusalem không thể tránh khỏi, tuy nhiên Ngài đã bào chữa cho dân Ngài. Ngài hiến dâng tình yêu, hy lễ, chính cả mạng sống cho Israel để dân này được cứu rỗi.

Ý HƯỚNG BÀI GIẢNG 

Trong thời Chúa Giêsu cũng như thời chúng ta, chúng ta dễ bị cám dỗ giải thích các biến cố cách thiếu bác ái đối với người khác. Biết bao lần người ta đã nghe những lối giải thích bộc phát như sau: Trời phạt nó. Đó là án phạt của Chúa, hoặc chúng ta dẽ lạm dụng kiểu nói "trời có mắt" để biện minh cho chướng tính của chúng ta, để tạo cho mình mối quan tâm được Chúa ưu đãi hơn những người khác. Nhưng chúng ta cũng dễ có cám dỗ ngược lại và gán ép cho Chúa những biến cố bất lợi xảy đến cho chúng ta: Trời bỏ tôi. Chúa làm ngơ giả điếc. Ngài trả thù mà... Đôi khi những biến cố đó chỉ là do những nguyên nhân thiên nhiên mù quáng (thời tiết, bệnh truyền nhiễm, tai biến tự nhiên...) Cần phải hết sức thận trọng khi giải thích những gì xảy đến cho ta. Một biến cố có thể được giải thích bằng ngàn cách khác nhau, tùy theo tính khí tự nhiên (lạc quan hay bi quan), tùy trạng thái tâm hồn lúc ấy (nặng nề hay phấn khởi), tùy những phán đoán giá trị của môi trường sống, tùy nền giáo dục... Người khôn ngoan nhất là người - như Chúa Giêsu dạy - biết lợi dụng tất cả những gì xảy đến để hoán cải không ngừng, để tạ ơn Chúa khi gặp những biến cố may mắn, để xin cho tâm hồn vững mạnh và biết tùng phục ý Chúa khi gặp các biến cố xui xẻo. Như thế lời Kinh thánh sau đây sẽ nên trọn cho chúng ta: "Mọi sự đều góp phần sinh ích lợi cho những ai yêu mến TC" (Rm 8,28)

Mọi tín hữu đều giống như cây ăn trái TC đã trồng. Từ thời thơ ấu, từ khi lãnh bí tích rửa tội, chúng ta đã không ngừng được chủ vườn trên trời săn sóc: được giáo dục theo

Kitô giáo, được vô số ân sủng ban sức mạnh và ánh sáng trong các nhiệm tích, được sống thân mật với TC, được ân huệ tự nhiên đủ loại, được Chúa Thánh Thần luôn thúc đẩy, hướng dẫn... Và vì đó, phải coi chừng kẻo chúng ta trở thành những cây vả không sinh hoa trái như cây vả của dụ ngôn: những ân huệ của TC ở trong chúng ta cần phải sinh hoa quả là lòng yêu mến biết ơn TC, bác ái luôn luôn với tha nhân, trung thành vói bổn phận đặc biệt mà TC đã giao phó, giản dị chúng ta cách dùng của cải TC ban, phát triển những năng khiếu tự nhiên, có lòng thẳng thắn và vui vẻ, phục vụ, trong sạch, khiêm tốn, phục thiện... Nếu cho đến lúc này chúng ta vẫn là những cây vả không sinh hoa trái thì cũng còn thì giờ để hoán cải và làm phát sinh kết quả với thời hạn mà Chúa còn dành cho chúng ta trước khi đưa chúng ta ra trình diện trước mặt Ngài. Nhưng những lời khuyến cáo của Chúa Giêsu thật cấp bách: chúng ta phải hoán cải ngay bây giờ chúng ta khi thời giờ còn kịp. Mùa chay là mùa thuận tiện nhất để thay đổi đời sống chúng ta, để trở về với Chúa và xin Ngài tha thứ cho. Nếu chúng ta biết lợi dụng thời gian này cách khôn ngoan thì TC sẽ yêu thương đón nhận chúng ta và sẽ khiến chúng ta hát lên được bài ca Alleluia bình an và vui mừng của mùa phục sinh.



Noel Quession - Chú Giải

 

CHÚA NHẬT III MÙA CHAY

Lc 13,1-9

Có mấy người đến kể lại cho Đức Giêsu nghe chuyện những người Galilê bị quan tổng trấn Philatô giết... trong khi họ dâng lễ vật.

Đức Giêsu không sống trong một thời đại yên tĩnh về mặt chính trị. Những sự đụng độ thời bấy giờ còn đẫmmáu hơn ngày nay: Biến cố mà người ta vừa loan báo cho Đức Giêsu, là sự kiện thường xảy ra. Có lẽ đó là một cuộc biểu tình của nhóm quá khích đang cố ngoi lên một phong trào nổi dậy để cứu dân, chống lại chính quyền Rôma đang chiếm đóng. Giữa lúc đang cử hành phụng vụ, đang dâng lễ vật cầu xin Thiên Chúa trợ giúp, họ đã bị cảnh sát của tổng trấn Philatô tàn sát. Ta có thể thấy thái độ phán quyết lập tức của mọi người Do Thái chân thành, đối với việc đàn áp đẫm máu này.

Người ta kể lại sự kiện này cho Đức Giêsu để xem Người có một lập trường, một thái độ như thế nào ? Người sẽ lên án Philatô hay cảnh sát của ông này chăng ? Người sẽ lên án những kẻ khuấy động vô trách nhiệm, đưa đám đông dân chúng vào những cuộc phiêu lưu không lối thoát chăng ? Một lần nữa, chúng ta nhận thấy Đức Giêsu khước từ bày tỏ lập trường về mặt chính trị, về lãnh vực trần gian. Ngài sẽ thản nhiên bình luận biến cố này trong tôn gíao tránh né bày tỏ thái độ đối với trách vụ Philatô, hay đối với các nạn nhân, Ngài chỉ nói về tội lỗi và thái độ hối cải. Lạy Chúa, xin giúp chúng con biết sống những biến cố xảy đến cho chúng con, với mức độ suy tư và tinh thần đức tin cao nhất.

Đức Giêsu đáp lại rằng : "Các ông tưởng mấy người Galilê có tội lỗi hơn hết mọi người Galilê khác bởi lẽ họ đã phải chịu đau khổ như vậy sao ? Tôi nói cho các ông biết : Không phải thế đâu ?".

Đức Giêsu đang cố phá đổ một thành kiến. Ngài đưa cuộc bàn cãi lên cao. Tâm lý thông thường cho rằng, những thử thách xảy đến cho một người, là như một sự trừng phạt cho kẻ đó. Ngày nay cách xét đoán như thế vẫn còn ở trong tâm trí chúng ta, thí dụ khi ta nói : "Thật là bất công, anh ấy đâu đáng phải chết trẻ như thế" hay là "chúng ta đã làm gì phật lòng Chúa, để Người gởi đến cho chúng ta một thử thách như thế này ?" .

Đối với Đức Giêsu, không có sự liên lạc nào giữa tai họa và tội lỗi. "Không phải anh ta, cũng không phải cha mẹ anh ta đã phạm tội . Nhưng chuyện đó xảy ra là để các việc Thiên Chúa được bảy tỏ hiện nơi anh". Chính Đức Giêsu sẽ dễ dàng để ta tự gán cho mình một lương tâm tốt hay tự đặt mình vào số những người công chính. Chúng ta thường nghĩ rằng hoàn toàn chịu trách nhiệm : hoặc chính quyền, hoặc thể chế, hay xã hội !

Nhưng nếu các ông không sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết y như vậy.

Họ đã đến để đưa vụ Philatô và các nạn nhân ra xét xử. Nhưng bây giờ chính họ lại bị tố giác. "Các ông tưởng rằng, những người Galilê tội lỗi hơn các ông sao ? Vấn đề là không phải bàn về "những người khác". Đức Giêsu đưa họ trở lại với lương tâm của họ. "Các ông phải sám hối. Các ông dễ dàng lên án sự hung bạo của Philatô. Nhưng hãy nhìn xem, chính các ông lại không góp phần vào sự hung bạo đó sao ? Cùng với Đức Giêsu, chúng ta phải dám nói lên điều đó, vì lịch sử không ngớt chứng minh : Thay đổi cơ cấu xã hội không đủ. (Vì hỡi ôi ! bất công và bạo lực vẫn tồn tại trong mọi chế độ) nhưng chính là tấm lòng con người cần phải thay đổi, phải hoán cải, để cho cơ cấu xã hội được cải thiện.

Vâng, lạy Chúa, con biết điều đó trong đáy lòng con. Con không có quyền lực trên mọi hành động hung bạo đang đè nặng trên một xứ sở xa xôi nào, cũng không có quyền gì trên những trào lưu đang ảnh hưởng môi trường xã hội, trường học, nghề nghiệp và Giáo hội của chúng con. Nơi duy nhất mà con có thực quyền, đó là sự hướng dẫn công cuộc "hoán cải", của chính con.

Lạy Chúa, xin giúp con đừng trốn tránh trách nhiệm của mình, bằng cách tố giác kẻ khác.

Cũng như mười tám người kia bị tháp Siloa đổ xuống đè chết, anh em tưởng họ là những người mắc tội nặng hơn tất cả mọi người ở thành Giêrusalem sao ? Tôi nói cho các ông biết không phải thế đâu.

Chính Đức Giêsu nhân cơ hội này, đã nhắc lại một sứ mệnh khác. Trong một vùng ngoại ô thủ đô, một tòa nhà đã đổ xuống đè chết nhiều gia đình. Ngày nay, trước một tai nạn như thế người ta cũng cố tìm ra thủ phạm : những kiến trúc sư bất tài, chỉ lo tới lợi nhuận, mà không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn. . . Hay những người bất cẩn đã trở thành nạn nhân đã bị "trừng phạt" bởi một định mệnh vô danh nào đó, nếu không phải chính Chúa là Đấng chịu trách nhiệm : "Nếu có một Thiên Chúa, thì đâu có xảy ra tai họa như thế " .

Đức Giêsu trở lại vấn đề này như một điệp khúc : Không, đau khổ không phải do Thiên Chúa gởi đến ! Sự thử thách không phải là một sự trừng phạt. Sự dữ xảy đến cho ta thường chỉ là hậu quả tự nhiên của quy luật tạo vật : Hấp lực trái đất, sự dòn mỏng, những sai lầm không tránh được. Thay vì buộc tội Chúa, là "Nguyên nhân đệ nhất" như' các triết gia thường nói, chúng ta phải để ý đến những "nguyên nhân đệ nhị", mà chúng ta có toàn quyền trên chúng. Đức Giêsu đã chiến đấu chống sự dữ. Ngài yêu cầu chúng ta đến lượt mình cũng phải chiến đấu, nhưng trước tiên trong chính bản thân chúng ta.

Nếu các ông không chịu sám hồi, thì các ông cũng sẽ chết y như vậy.

Cũng như mọi ngôn sứ trong Kinh Thánh, Đức Giêsu trước tiên là một nhà giảng đạo, không phải là người dạy luân lý dưới hình thức những bài học xã hội. Kiểu nói của Đức Giêsu, mang tính ngăn đe đáng sợ : "Các ông sẽ chết hết, nếu các ông không thay đổi". Đức Giêsu chấp nhận tâm lý chung sao ? (đau khổ là sự trừng phạt) mà Người vừa mới phủ nhận ? Chắc không phải như vậy ? Rõ ràng Đức Giêsu không nói về cái chết thể lý mà những người biểu tình bị tàn sát hay những nạn nhân do tháp đổ đã chết. Đức Gíêsu không không điên hay ngây ngô. Người quá biết người công chính cương : phải chết , Chính Người cũng phải lên thành Giêrusalem, để bị Philatô giết hại. Nhưng Đức Giêsu, khi có ý đặt mình trên một bình diện khác với bình diện con người : Bình diện chính trị, luân lý hay xã hội, Người muốn mạc khải một chân- lý tôn giáo. Người khẳng định có một cái chết khác, một sự hư mất đời đời, mà không ai nghĩ đến và Người không ngừng nhắc đến. "Nếu các ông không ăn năn hối cải, các ông sẽ chết hết" : Không phải cái chết sinh lý mà các bạn nhận thấy hằng ngày chung quanh mình, mà là cái chết khác có tính nhiệm mầu do tội lỗi gây ra. Đức Giêsu

không mời gọi chúng ta "khám phá" : Thực sự chúng ta không có cách nào để kiểm chứng theo lý trí, với mức độ phân tách của con người, những điều Chúa nói. Đó thật là một "mạc khải", một vấn đề đức tin.

Đức Giêsu mạc khải cho ta biết mọi người đều có tội, và được ban cho cơ hội hoán cải.

Vâng, Đức Giêsu mời gọi mỗi người trở về với lương tâm của mình, Philatô chắc hẳn rồi ? Nhưng cả những người Galilê nữa ! Những thợ xây kém cỏi, hay các kiến trúc sư, và tất cả những người khác tưởng rằng mình đứng ngoài cuộc phán quyết. Còn tôi thì sao ? Chắc hẳn tôi đang đặt tránh ra ngoài sự đe dọa mà Chúa đã nói, để tránh khỏi phải hoán cải . . .

Bao giờ thì chúng ta mới thức tỉnh ra khỏi tình trạng vô ý thức bi thảm của mình ? Các nhà chú giải về Kinh Thánh nhấn mạnh về cách nói "triệt' để" của Luca "Các ông sẽ chết hết". Nhưng ta cũng cần lưu ý, kiểu nói mãnh liệt của Đức Giêsu luôn điều kiện. Nó mời gọi ta trở về với chính mình, với việc hoán cải bản thân. Thiên Chúa không lên án. Chính con người tự kết án mình phải chết đời đời : "Nếu các ông không ăn năn hối cải". Thái độ mãnh liệt của Đức Giêsu, đó là sự mãnh hệt của một tình yêu Thiên Chúa đầy xót thương, không thể chịu đựng để thấy con người đi đến chỗ hư mất. Chúa đau khổ khi thấy loài người phải chết ! Chúng ta hãy nhớ rằng Đức Giêsu đang trao ban một sứ điệp tôn giáo, nghĩa là nói về Thiên Chúa. Điều này không có nghĩa là Người có thái độ trung lập trước những vấn đề nan giải của con người. Nhưng Người tự đặt mình trên một bình diện "mạc khải" : Người tố giác sự dữ đích thực của con người là gì ? Trong mọi trường hợp, Người đều nhắc chúng ta rằng, không thể có sự thỏa hiệp giữa Thiên Chúa và tội lỗi : Nếu ta ở trong tội ác, đó là tự lên án mình phải nhận cái chết nặng hơn là cái chết do gươm đao của binh lính Philatô, hay do những tảng đá của Giêrusalem đổ xuống.

Lạy Chúa, chúng. con biết lắng nghe lời Chúa hay không ? Chúng con có tin Chúa hay không ? Lạy Chúa Giêsu, do Chúa Cha gởi đến để chúc lành và cứu rối mọi người, xin thương xót chúng con. Lạy Chúa, xin giúp chúng con biết hoán cải trong Mùa Chay này.

Rồi Đức Giêsu kể ngụ ngôn này : "Người kia có một cây vả trồng trong vườn nho mình".. Bác ta ra cây tìm trái mà không thấy, nên bảo người làm vườn : "Anh coi đã ba năm nay tôi ra cây vả này để tìm trái mà không thấy. Vậy anh hãy chặt nó đi đế làm gì cho hại đất". 

Chúng ta đang bàn về cùng một đề tài "Cuộc phán xét ! Hành vi của con người không thể lãnh đạm, trung lập, không xấu không tốt. Chúng là "một quả" . Quan điểm hiện đại cố làm cho chúng ta tin vào một sự xóa bỏ mọi mặc cảm tội lỗi : không có gì tội lỗi nữa, con người đâu có trách nhiệm gì trước Chúa, không còn kiêng ky, ngăn cấm, lỗi lầm gì cả . . . Bạn cứ làm bất cứ điều gì mình thích " . Trái lại, Đức Giêsu nói : "Hãy chặt cây vô sinh không cho trái đó đi !" Người không những lên án "trái thối" mà còn lên án cả tình trạng "không sinh trái".

Người làm vườn đáp : "Thưa ông, xin cứ để nó lại năm nửa. Tôi vun xới xung quanh, và bón phân cho nó. May ra sang năm nó có trái, nếu không thì ông chặt nó đi".

Người "làm vườn" đầy tình thương với "cây nho" của mình, đó chính là Đức Giêsu mà chúng ta yêu mến. Người đã đến không phải vì những nguội công chính, mà vì các tội nhân. Người đã kể tất cả những dụ ngôn về lòng thương xót, đặc biệt được ghi lại đầy dấy trong Tin Mừng Luca (Lc 15). Do đó, những lời đe dọa khi này chỉ có một mục đích thức tỉnh chúng ta. Thiên Chúa thương yêu những người tội lỗi. Ngài yêu tôi ! Không thể đối nghịch lòng thương xót với thái độ đòi hỏi : Vì chính tình yêu luôn mang tính đòi hỏi. Ta không lên bỏ câu cuối này : "Nếu không ông sẽ chặt nó" .Mùa Chay thật là thời gian thuận tiện cho một đòi hỏi triệt để nào đó của Tin Mừng.


Giáo phận Nha Trang - Chú Giải

 

CHÚA NHẬT III MÙA CHAY

"nếu các ngươi không ăn năn hối cải,

thì các ngươi tất cả cũng sẽ bị hủy diệt như vậy".


I. Ý CHÍNH:

Bài tin mừng hôm nay thuật lại câu chuyện Chúa Giê-su đưa vào những sự kiện xảy ra cụ thể trong xã hội và thiên nhiên để thúc đẩy người ta mau mắn ăn năn sám hối.

II. SUY NIỆM"

1. " Có những người thuật lại cho Chúa Giê-su…":

Một hôm có biến cố xảy ra làm xôn xao dư luận. Đó là việc Philatô sát hại một số người Galilê đang lúc dâng lễ trong đền thờ. Những người Galilê ở đây là những người đến từ Giêrusalem dâng lễ. Có lẽ họ đã gây ra một vài rối loạn trong khuôn viên nhà thờ. Vốn tính đa nghi, Philatô khi đó đang làm tổng trấn đại diện chính quyền La Mã đã ra lệnh cho đội quân La Mã thẳng tay can thiệp và tàn xác tại chỗ những người Galilê dính liú đến vụ nổi loạn đó. Có một số người chứng kiến sự việc đã đến thuật lại cho Chúa Giê-su.

2. "Các ngươi tưởng rằng mấy người Galilê…":

Chúa Giê-su, khi được báo tin đó, không tỏ thái độ lên án hay bênh đỡ. Nhưng Người thừa dịp này để sữa một quan niệm sai lầm của người Do Thái. Họ tin rằng bao nhiêu người bị tai nạn đều tin rằng do mình bị có tội. Đây cũng là quan niệm của mấy người bạn ông Gióp. (G 4,7) (xem Ga 9,2-3).

3. " Ta bảo các ngươi, không phải thế":

Chúa Giê-su không chối từ hình phạt là hậu quả của tội lỗi, nhưng Người chỉ phủ nhận điều này là mấy người Galilê bị tàn sát là vì họ có tội xấu xa hơn những người đồng hương của họ.

4. " Nhưng nếu các ngươi không ăn năn hối cải":

Chúa Giê-su muốn nhấn mạnh rằng mọi người đều là tội nhân, mọi người đều chịu phán xét của Thiên-Chúa và chịu án phạt của Người; vì vậy, mọi người phải lo ăn năn sám hối nếu muốn thoát khỏi những cơn thịnh nộ và án phạt của Người.

5. " Cũng như 18 người bị tháp Siloe đỗ xuống":

Có ý nhấn mạnh về việc mọi người phải sám hối, Chúa Giê-su kể thêm một sự kiện khác xảy ra trong thiên nhiên mà chỉ một mình Luca ghi lại ở đây : Một cái tháp trong bức tường thành Giêrusalem, gần suối Siloe đổ xuống bất chợt làm chết mười tám người. Vậy có phải họ là những người có tội nặng hơn những người cư ngụ ở Giêrusalem không ?

6. " Ta bảo các ngươi, không phải thế …":

Chúa Giê-su nêu rõ : không phải những người bị tai nạn này là những người có tội nặng hơn những người khác. điều chính yếu là mọi người đều là tội nhân, cần phải sám hối để tránh hình phạt. Biến cố đó chỉ là dấu hiệu để nhắc nhở và cảnh báo cho mọi người về ngày phán xét thôi. Vì thế các tai nạn xảy ra trong lĩnh vực xã hội hay thiên nhiên, đều là những dấu chỉ cho những tai ương của ngày cánh chung. Ngày cánh chung, vì vậy buộc mọi người phải có thái độ ăn năn sám hối. Tất cả những tai biến xảy ra đều có mục đích làm cho ta suy nghĩ và loan báo cho ta biết cần phải quay về với Thiên-Chúa, nếu con người không nghe là vì họ cứng lòng, cố chấp đó thôi.

7. "Có một người trông cây vả trong vườn nho…":

Để nhấn mạnh về tính cách cấp bách của sự ăn năn sám hối, Chúa Giê-su lấy dụ ngôn cây vả làm chứng. Trong dụ ngôn này có những ẩn dụ :

Người trồng cây vả là Thiên-Chúa.

Cây vả là dân Israel.

Người làm vườn là Chúa Giê-su.

Thiên-Chúa đã tuyển chọn dân Israel, trong quá khứ dân Israel đã nhận được nhiều ơn. Chúa trông đợi nơi họ sinh nhiều hoa trái, tức là sự trung thành với lề luật, sự phụng thờ sốt sắng và trong sạch … Kết quả không như Chúa mong muốn. Chúa có quyền bỏ dân Chúa đã kén chọn. Nhưng Thiên-Chúa chấp nhận đề nghị của Chúa Giê-su cho khoan giãn một thời gian, để Chúa Giê-su sẽ chăm bón thêm bằng cách ban thêm nhiều ơn nhờ việc giáo huấn và các phép lạ. Nhưng Israel vẫn cố chấp, không hoán cải để sinh hoa trái. Vì vậy họ đã bị Thiên-Chúa loại bỏ. Chính việc tàn phá Giêrusalem năm 70 là sự việc chứng thực điều đó.

Dụ ngôn này muốn diễn tả Thiên-Chúa chờ đợi dân Người những hoa quả của lòng thống hối. Họ phải khẩn trương lợi dụng những lời mời gọi ăn năn sám hối của Chúa Giê-su, Đấng trung gian giàu lòng thương xót, nhưng nếu họ cứ cố chấp mà khoan giãn không chịu sám hối, thì họ sẽ bị số phận như cây vả không trái.

Dụ ngôn trực tiếp nhắm đến dân Israel, nhưng cũng có thể áp dụng cho mọi tội nhân, đã bỏ qua những việc ăn năn sám hối và khất lần việc hoán cải đời sống. Vì thế dụ ngôn này luôn luôn là bài học thích thời cho mọi người trong mọi nơi và mọi hoàn cảnh.

III. ÁP DỤNG:

A. Ap dụng theo Tin Mừng:


Giáo Hội muốn dùng bài Tin-Mừng này để nhắc nhở chúng ta phải ăn năn sám hối và đồng thời phải biết nhận ra nơi các tai biến xảy ra trong xã hội hay trong thiên nhiên là những dấu chỉ khơi dậy lòng sám hối của mình.

B. Ap dụng thực hành:

1. Nhìn vào Chúa Giê-su:

a) Xem việc Người làm:


Chúa dựa vào những sự kiện cụ thể trước mắt để dạy chúng ta bài học siêu nhiên về sự sám hối. Chúng ta phải biết nhìn những sự kiện tự nhiên để nhận ra bài học siêu nhiên cho đời sống thiêng liêng của ta.

Người làm vườn xin khoan giãn để có thì giờ chăm bón cho cây vả là hình ảnh của Chúa Giê-su đầy lòng nhân từ, nhẫn nại chăm sóc ta. Chúng ta một đàng nhận ra sự thương yêu nhân từ của Chúa để sống đẹp lòng Chúa hơn, đàng khác biết noi gương Chúa để cũng cố lòng nhân từ và chận bất bình đối với những người xúc phạm đến ta.

b) Nhớ lời Chúa nói:

"Các ngươi tưởng rằng …" : Chúa muốn nhắc nhở chúng ta đừng thấy sự khốn khó của người khác mà kết án người ta.

"Nếu các ngươi không ăn năn hối cải …" : Chúa nhắc nhở chúng ta khi thấy sự khốn khó của người khác thì hãy cảnh giác cho mình bằng cách cải thiện đời sống và nhất là biết thống hối ăn năn để tránh phần thiệt hại cho phần rỗi của ta.

"Cũng như 18 người bị tháp Siloê đổ xuống đè chết" : Chúa nhắc nhủ chúng ta những tai nạn thiên nhiên có thể xảy ra cho bất cứ ai. Vì thế, mọi người phải sẵn sàng bằng cách ăn năn sám hối, cải thiện đời sống chuẩn bị cho giờ chết của mình được chu đáo.

Trong dụ ngôn cây vả Chúa muốn dạy chúng ta những bài học :

+ Biết tin nhận Thiên-Chúa là Cha, nhờ đó ta biết sống xứng đáng với tình thương của Người bằng cách sống mỗi ngày hoàn hảo, thánh thiện đẹp lòng Chúa hơn.

+ Nhờ công việc của Chúa Giê-su, chúng ta được Thiên-Chúa ban ơn tha thứ, vì thế chúng ta phải biết dùng ơn Chúa : ơn tự nhiên và siêu nhiên để làm cho đời sống mỗi ngày mỗi đẹp trước mặt Thiên-Chúa.

+ Sự khoan giãn một năm nữa : biểu lộ sự nhẫn nại chờ đợi của Thiên-Chúa, chúng ta phải biết dùng thời gian hiện tại mà thống hối và cải thiện đời sống, chứ đừng khất lần kẻo cũng bị số phận như cây vả không trái.

+ Dụ ngôn này muốn nhắc nhở chúng ta đừng bỏ qua ơn Chúa, nhưng phải biết dùng ơn Chúa mỗi ngày để nên thánh và đồng thời biết chuẩn bị cho giờ chết ngay từ bây giờ, bằng việc ăn năn sám hối, sống đẹp lòng Chúa mỗi ngày một hơn.

2. Nhìn vào những người đến thuật lại với Chúa:

a) Thời Chúa Giê-su cũng như thời chúng ta, chúng ta dễ bị cám dỗ giải thích các biến cố, các tai nạn cách thiếu bác ái với người khác như : Đáng kiếp, đánh đòn ! Cho chừa ! Trời phạt mà ! Nhưng chúng ta phải biết khôn ngoan lợi dụng tất cả những gì xảy đến để mưu ích cho đời sống thiêng liêng, biết tạ ơn Chúa khi gặp biến cố may mắn, biết xin ơn Chúa cho tâm hồn được mạnh mẽ và biết phục tùng ý Chúa khi gặp các biến cố xui xẻo. Vì : Mọi sự đều góp phần sinh ích lợi cho những ai yêu mến Thiên-Chúa (Rm 8,28).

b) Mọi người chúng ta đều giống như cây ăn trái Chúa trồng. Từ khi sinh ra chúng ta không ngừng được chủ vườn là Thiên-Chúa chăm sóc : được ban các phép Bí Tích, được giáo dục Ki-tô Giáo, được ơn Chúa phần hồn phần xác, được Chúa Thánh Thần thúc đẩy, hướng dẫn … vì thế chúng ta phải coi chừng kẻo trở thành những cây vả không sinh hoa kết trái như trong dụ ngôn.

Mùa chay là thời gian thuận tiện nhất để thay đổi đời sống, để trở về với Chúa và xin Chúa thứ tha.


HTMV Khóa 10 - ĐCV Thánh Giuse Sài Gòn