Clock-Time

Chú Giải Tin Mừng - Chúa Nhật Tuần XVIII Thường Niên A

Tin mừng Mt 14: 13-21: Tin Mừng hôm nay Giáo Hội mời gọi chúng ta đến với Chúa Giêsu bằng đức tin chân thành, đứ cậy bền vững và đức mến thiết tha và chính Người là nguồn mạch sự sống.

CHÚ GIẢI TIN MỪNG

CHÚA NHẬT XVIII MÙA TN NĂM A

Mt 14: 13-21


Học viện Piô Giáo hoàng - Chú Giải

HOÁ BÁNH RA NHIỀU
(Mt 14: 13 - 21)

CÂU HỎI GỢI Ý

1. Có bao nhiêu trình thuật "hóa bánh ra nhiều" trong các Tin Mừng ?

2. Đâu là ý nghĩa tổng quát của trình thuật này trong bố cục toàn bộ Tin Mừng Mt?

3. So sánh c. 19 với Mt 26, 26 : các động từ có giống nhau không? Điểm tương hợp này gợi lên điều gì?

4. Cá có được thường xuyên nhắc đến như bánh trong trình thuật này chăng? Phải kết luận thế nào từ đó?

5. Ở đây động từ "lui đến?' (c.13) có nghĩa đặc biệt nào không?

6. Lần đầu tiên trong Tin Mừng Mt, các môn đồ giữ một vai trò tích cực nơi giai thoại này. Có nên xem chi tiết ấy như có ý nghĩa đặc biệt đối với cơ cấu chung của Tin Mừng không?

1.Các Tin Mừng đã ghi lại ít nhất 6 trình thuật "hóa bánh ra nhiều" (xem thêm 15, 32- 39 ; Mc 6, 30- 44 ; 8, 1- 10 ; Lc 9, 10 -17; Ga 6, 1- 13). Mt và Mc mỗi người ghi lại hai, Lc và Ga mỗi người ghi lại một. Sự phong phú đặc biệt ấy khiến ta nghĩ rằng các cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên đã lượng giá rất cao giai thoại này của cuộc đời Chúa Giêsu, và rằng họ đã không cảm thấy lúng túng khi đọc hai bản văn hơi khác nhau đôi chút, trong Mc và trong Mt.

2.Lúc đặt giai thoại trong bố cục chung của Mt, ta thấy ngay ý nghĩa của nó được sáng tỏ thêm nhiều: dù đã khước từ Chúa Giêsu ở Nadarét (13, 53- 58) và nghe biết cái chết bi thảm của vị Tiền hô (14, 1- 12), đám đông dân chúng vẫn tuôn đến bên Người (c.13) và được Người chạnh lòng thương xót (c.14). Toàn bộ trình thuật đều quy hướng vào đám đông và thái độ của Chúa Giêsu đối với họ: một dân mới đang được tập trung và thành hình. Mọi chi tiết không cần thiết đều bị gạt bỏ để làm nổi bật cử chỉ và lời nói trang trọng của Chúa Giêsu, toàn thể trình thuật xoay quanh các mệnh lệnh của Người ("hãy cho…hãy đem lại đây . . . sau khi truyền cho dân chúng . . . " ) ; nhưng Đấng ra lệnh cũng là Đấng thương xót lũ đông (c. 14) và là Đấng khiêm tốn tạ ơn vì được lương thực trong ngày (c.19).

3. Ý nghĩa thánh thể của giai thoại này được nổi bật nhờ một vài chi tiết thuộc về văn thể. Chẳng hạn như trình thuật mở đầu với cùng những chữ mà sau đó Mt sẽ dùng để mở đầu trình thuật Tiệc ly: "Chiều đến" (c.15 - so sánh với 26, 20 ; hai câu đều có cùng hy ngữ: opsias de genomenês). Lại nữa, c.19 sự dụng cùng những động từ và trong cùng thứ tự mà 26, 26 sẽ đùng để tường thuật việc thiết lập phép Thánh Thể :

c. 19 : labô n . . . . eulogêsen . . klasau . . . edoken

(cầm) (chúc tụng) (bẻ ra) (ban)

26, 26 : labôn ... eulogềsas ... eklasen ... dous

(cầm) (chúc tụng) (bẻ ra) (ban)

Vai trò của các môn đồ như là trung gian giữa Chúa Giêsu và dân chúng cũng được nói rõ, như thể Mt ngụ ý rằng khi phân phát bánh của Chúa trong Giáo Hội, các môn đồ làm việc ấy chiếu theo quyền năng mà họ đã thực sự lãnh nhận từ Chúa Giêsu. Việc người ta không còn nhắc đến cá nữa (kể từ câu 19b) có lẽ cùng do một ý hướng tương tự, cũng như việc dư lại 12 giỏ đầy (c.20).

4. Khi ban lệnh sau đây cho các sứ đồ: "Các con hãy cho họ ăn", rõ ràng Chúa Giêsu tỏ ra mình thực sự quan tâm đến nỗi thống khổ vật chất lẫn tinh thần của thế giới. Người không cho phép Giáo Hội tránh né các vấn đề thực tiễn và bỏ qua các khó khăn kinh tế. Người cũng chẳng cho phép Giáo Hội viện cớ bất lực hay nghèo nàn để biện minh sự thụ động của mình: "Chúng tôi chỉ có năm chiếc bánh và hai con cá ". Không, Chúa Giêsu không muốn loài người chết đói. Người nuôi dưỡng họ về mặt vật chất, mà chẳng xét xem tại sao họ túng quẫn, cũng chẳng khiển trách hay khuyên bảo gì; Người chỉ muốn chứng tỏ việc Nước Trời đến có nghĩa là việc "canh tân mọi sự" nhờ Đấng vốn là Chúa trời đất. Sự can thiệp oai hùng của Người cho thấy khi triều đại Người đến thì lập tức lời cầu xin trong kinh Lạy Cha: "Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày" được chấp nhận ngay. Đây là một phép lạ, nghĩa là chẳng phải một dấu phi thường nhằm gây kinh ngạc, sững sờ hay cưởng bức người ta theo kiểu các việc kỳ diệu mà thần dữ đòi Chúa Giêsu thực hiện (x. 4, 1- 10: cám dỗ biến đá thành bánh) - nhưng đúng hơn là một dấu tiên tri về Nước Thiên Chúa, được thực hiện chỉ để giải quyết một nỗi khốn cùng của con người. Những kẻ nào được giải thoát khỏi nỗi khốn khổ vật chất như thế, thì cũng được kêu mời hãy hy vọng được giải thoát khỏi nỗi khốn cùng căn đế hơn là tội lỗi.

5. Một lần nữa, Mt kín đáo nhấn mạnh đến mối liên hệ thiêng liêng giữa Chúa Giêsu và môi sen. Sự kiện giai thoại này xảy ra ở sa mạc, với một đám đông đói lả rồi được bánh lạ nuôi dưỡng, làm ta lập tức nghĩ tới giai thoại dân Israel đói lả trong sa mạc, sau khi xuất Ai cập, và được nuôi dưỡng bằng bánh lạ manna. Điểm khác biệt là ở đây Chúa Giêsu không phải là kẻ trung gian xin giao ban manna, nhưng là chính Đấng ban manna mới, nhờ lời nói vô cùng hiệu lực của Người.

CHÚ GIẢI CHI TIẾT

"Người lui đến một nơi hiu quạnh": Động từ này (anachôrêô) thường thấy trong Mt (2, 12. 13. 14. 22 ; 4, 12 ; 9, 24 ; 12, 15 ; 15, 21) và luôn luôn diễn tả phản ứng của Chúa Giêsu khi thiên hạ không chịu tin Người. Ở đây Người rút lui trước sự cứng tin của quận vương Hêrôđê, kẻ vừa ra lệnh giết Gioan Tẩy giả.

"Và Người chữa lành các kẻ yếu liệt trong họ": Sau khi viếng Nadarét (13, 53- 58), Chúa Giêsu ngừng giảng dạy dân chúng nhưng không phải vĩnh viễn xa họ. Họ vẫn luôn có đó và tiếp tục đổ xô đến bên Người. Như mục tử tốt lành mà Mt 9, 36 đã gợi lên hình ảnh, Chúa Giêsu chạnh lòng thương xót đám đông. Nhưng người không còn giảng dạy, ngay cả nhờ các thừa sai, mà chỉ chữa lành các kẻ đau yếu. Ngoại trừ cuộc tranh luận với nhóm Biệt phái trong đó Người kêu mời dân chúng hãy xa lánh những kẻ này (15, 10- 11), Chúa Giêsu không còn ngỏ lời ra với đám đông. Đây là một loại bỏ quan trọng của Mt, nhằm diễn tả một chủ ý thần học: ngày hóa bánh ra nhiều chỉ gồm có việc chữa lành các kẻ đau yếu, chứ không giảng dạy nhiều điều" (Mc 6, 34) hay "nói về Nước Thiên Chúa" (Lc 9, 11). Giờ phân biệt lúc này chẳng còn gì nữa, vì đã đến vào lúc Chúa Giêsu thực hiện các việc phi thường trước mắt người Do thái (ch. 11- 12) hay trong dịp giảng dạy bằng dụ ngôn (ch. 15). Vì thế, dù trong cả phần này (các chương 14- 17), đám đông còn đứng chen chúc đó, thì họ vẫn không còn có thể nghe sứ điệp của Chúa Giêsu ; đối với họ, Người chỉ làm thêm phép lạ, vì hoạt động cứu thế của Người vẫn còn liên hệ đến họ luôn. Nhưng hoạt động ngôn sứ của Người đã chấm dứt, chấm dứt với nhận xét sau đây của Người khi bị khước từ ở Nadarét : "Một ngôn sứ chỉ bị khinh khi nơi quê quán mình". Rồi số phận bi thảm dành cho ngôn sứ Gioan Tẩy giả đến hoàn thành quyết định của Chúa Giêsu.

"Năm chiếc bánh và hai con cá": Bánh và cá là thức ăn căn bản của dân Galilê. Nhà nghèo ăn bánh lúa mạch, nhà giàu ăn bánh lúa mì.

"Đọc lời chúc tụng": Trước bữa ăn trong các gia đình Do thái, ông cha đọc một công thức khen ngợi và cám ơn Thiên Chúa về các ơn Ngài đã khấng ban. Sau đây là một ví dụ về lời chúc tụng kiểu đó: "Xin chúc tụng Ngài, lạy Chúa là Thiên Chúa chúng con, là Vua vũ trụ, là Đấng làm cho đất nảy sinh cơm bánh". Chúa Giêsu là chủ gia đình của toàn dân vậy.

"Ai nấy đều ăn no và người ta cất mảnh vụn dư lại được 12 giỏ đầy". Bữa ăn no nê nầy gợi lên bữa tiệc cánh chung mà Isaia đã tiên báo (Is 25, 6 ; 55, 1 ; 65, 13) ; 12 giỏ đầy mảnh bánh dư có lẽ ám chỉ đến 12 chi họ Israel; sự nghiệp của Chúa Giêsu lan rộng đến toàn dân chứ không dừng lại ở những kẻ thụ ân Người trực tiếp.


KẾT LUẬN

Biến cố này là một hình ảnh về Giáo Hội, và phải được giải thích như thế. Chúa Giêsu ở giữa, Người là nguồn mạch mọi ơn, Người ban Lời và bánh. Rồi đến nhóm nhỏ môn đồ. Họ ở kề bên Người, chuyển đạt các ơn của Người, nối dài cánh tay Người ra một cách nào đó. Còn dân được Chúa Giêsu quy tụ thì ngồi chung quanh, và vui mừng vì có Người hiện diện. Khi đọc lời chúc tụng, Người ngước mắt lên trời. Người làm các việc mà "Cha đã cho Người thực hiện" (Ga 5, 36). Người không còn là vị trung gian như Môisen xưa, song chính là Đấng ban sự sống, vì Người là nguồn mạch sự sống.

Ý HƯỚNG BÀI GIẢNG

1.Cử chỉ của Chúa Giêsu nói lên quyền năng Người thi thố trên các yếu tố tạo vật; Người đang ở nơi nhà mình, trong cái thế giới "đã được dựng nên nhờ Người và cho Người " (Cl 1, 16). Việc Người hóa bánh ra nhiều là một cử chỉ sáng tạo nói lên mối liên hệ sâu xa giữa Người với Đấng tạo thành trời đất, và biểu lộ mầu nhiệm của bản thân Người vậy.

2.Ngày nay Chúa Giêsu vẫn còn tiếp tục hóa bánh ra nhiều, song bánh này đã trở thành một cái gì khác hơn là của ăn vật chất; chúng đã biến nên thân thể Người được ban làm lương thực cho nhân loại. Nhờ thế Người vẫn tiếp tục làm trung tâm của Dân mới mà Người đã quy tụ trong thuyền của Phêrô và phân phát cho họ sức mạnh, hy vọng 'và tình yêu trong phép Thánh Thể.

3. "Các con hãy cho họ ăn". Mệnh lệnh này của Chúa Giêsu vẫn luôn vang rền trong Giáo Hội. Người ngỏ nó với những đấng kế vị, các sứ đồ và mọi ai có trách nhiệm trên các linh hồn, kể cả các nhà giáo dục và phụ huynh Kitô giáo. Đó là phân phát cho hết thảy Mình Chúa Kitô và lương thực bổ dưỡng là Lời Người. Nếu các linh mục được chính thức ủy thác thi hành sứ mệnh ấy, thì giáo dân cũng được tham dự vào theo cách thế riêng, bằng cách dẫn đưa những kẻ mà họ có trách nhiệm coi sóc đến bàn tiệc Thánh Thể và dạy cho biết lời Chúa Kitô.

4. Như Chúa Kitô đã quan tâm đến các nhu cầu vật chất của quần chúng, thì các môn đồ người ngày nay cũng phải làm hết sức để xoa dịu các nỗi khốn khổ thể lý mà họ gặp phải, trước hết là cảnh đói nghèo. Việc "hóa bánh ra nhiều" hôm nay là một trong các bổn phận căn bản của Kitô hữu, bổn phận mà nếu cố gắng chu toàn thì họ sẽ được cứu độ: "Hãy đến, hỡi những kẻ được Cha Ta chúc phúc, vì ... xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn" (25, 34- 35). Nghèo nàn hoặc chỉ có 5 chiếc bánh và hai con cá, điều đó không quan hệ gì cả, miễn là ta biết bắt đầu san sẻ trong tinh thần đức tin. Chúa sẽ thực hiện những gì còn lại.

5. Ngay cả khi làm phép lạ, Chúa Giêsu cũng luôn đòi hỏi một sự hợp tác nào đó từ phía những kẻ kêu xin Người: thông thường là lòng tin, ở đây là năm chiếc bánh và hai con cá. Dù tài nguyên, năng lực, văn hóa, sức khỏe ta yếu kém Chúa Kitô vẫn sẽ dùng ta để thực hiện những việc kỳ diệu nếu ta hiến thân trọn vẹn cho Người.

Noel Quession - Chú Giải

CHÚA NHẬT XVIII THƯỜNG NIÊN

Mt 14: 13-21

Khi nghe tin Gioan Tẩy Giả bị giết chết, Đức Giêsu lánh khỏi nơi đó, đi thuyền đến một chỗ hoang vắng riêng biệt.

Cảnh hóa bánh ra nhiều mà chúng ta sắp đọc và xảy ra trong bối cảnh bi thảm : Đức Giêsu vừa bị xua đuổi khỏi Na-da-rét (Mát-thêu 13,53-58) và vua Hê-rô-đê vừa mới giết chết Gioan Tẩy Giả, người anh họ của Người (Mát-thêu14,1-12) Khi nghe tin cái chết thảm khốc ấy, Đức Giêsu "chạy trốn" vào một nơi hoang vắng. Trong năm Chúa nhật sắp đến, chúng ta sẽ thấy Đức Gìêsu " chạy trốn" , rút lui (Mt 14,13 ; 15,21 ; 16,13). Chúng ta thường quá tưởng tượng cho rằng Đức Giêsu như một người được thiên tính của Người để riêng ra. Thật ra Người chịu những cái đánh của số phận, bị liên hệ đến những biến cố mà Người đã không muốn. Phản ứng đầu tiên của Người là chạy trốn một mình.

"Người đến một chỗ hoang vắng riêng biệt..."

Sự ghi nhận này phải có một ý nghĩa cho chúng ta : các Kitô hữu - chẳng cần đôi lúc rút vào nơi riêng biệt đó sao ?…phải chăng họ có thể sống đời sống Kitô hữu của họ mà thỉnh thoảng không gặp nhau ngày Chúa nhật ?…phải chăng họ có thể không bị lây nhiễm bởi một thế giới ngoại đạo và vô thần nếu như họ không bao giờ biết rút lui ra chỗ riêng biệt . . . chỗ hoang vắng.

Nghe biết vậy đám đông từ các thành đi bộ mà theo Người. Ra khỏi thuyền, Đức Giêsu trông thấy một đoạn người đông. đảo...

Thế là giờ đây Người đã bị.đám đông đuổi kịp, Người chỉ ở riêng biệt khoảng thời : gian đi thuyền qua họ, Người không làm cách nào để sống cô tịch được, Người bắt buộc phải gặp lại đám đông. Chắc chắn chúng ta phải suy niệm về đề tài những sự "bó buộc" ? Thực hành đức vâng lời, trong những điều kiện sống thực của chúng ta, và cũng là vâng lời theo những ý định khôn dò của Chúa Cha, như thánh Phaolô có nói (Phi-líp-phê 2,8). Đó là điều mà chúng đã không tiên liệu...Điều xảy đến với chúng ta và làm đảo lộn những kế hoạch của chúng ta . . . Một cơn bệnh đến bất ngờ một nổi lo lắng mới, một trách nhiệm được đặt lên chúng ta…một cuộc thăm viếng, một cú điện thoai, một công việc được yêu câu,

một sự hiện diện miễn cưỡng với những người khác, những đám đông mà chúng ta muốn chạy trốn.

Thì Người chạnh lòng thương và chữa lành các bệnh nhân của họ.

Chúng ta đã gặp từ này : " chạnh lòng thương" . . . "xúc động trong lòng" . . : phải cho từ ngữ này tất cả sự phong phú của nó . Lòng "nhân hậu" không chỉ là lòng nhân từ hãy tha thứ' nhưng cũng là lòng thương xót chia sẻ nỗi đau khổ của người khác. Đức Giêsu không thể nhìn một ai đau khổ mà Người lại không xúc động, giống như bản năng của một bà mẹ đối với đứa con của mình.

Tôi phải dành thời giản để chiêm niệm (nguyện gẫm)

Đức Giêsu "chạnh làng thương" . . .hãy tưởng tượng ánh mắt, khuôn mặt, giọng nói, những cử chỉ dịu dàng đối với các bệnh nhân. Ngày nay cũng thế , Đức Giêsu cũng có những tình cảm thương xót như thế đối với mọi người đang đau khổ.

Chiều đến...

Cũng chính những chữ này mà Mát-thêu sẽ dẫn nhập vào Bữa Tiệc Ly (Mát-thêu 26,20) và việc mai táng Đức Giêsu (Mát-thêu 27,57). Các Kitô hữu tiên khởi có thói quen cử hành thánh thể :như một "bữa ăn chiều", một bữa tiệc ly. Ở bình diện .tượng trương, thánh thể xuất hiện với chúng ta như một "bí tích của sa mạc" trong đó chúng ta được ban cho một của ăn đi đường (Thánh Gioan sẽ nói đó là man-na xuống từ trời để chú giải cùng một biến cố)...

Đó cũng là bí tích của những đêm tối" của chúng ta ở đó ánh sáng mầu nhiệm sẽ chiếu rọi đêm đen…

…Các môn đệ lại gần thưa với Người : "Nơi đây hoang vắng, và đã muộn rồi, vậy xin Thầy giải tán đám đông, để họ vào các làng mạc mua lấy thức ăn !"

Đây là một giải pháp hoàn toàn "nhân bản" và "khôn ngoan". Theo gương Thầy mình, các môn đệ của Đức Giêsu

trong suốt sứ vụ có thói quen tìm kiếm lương thực khi chiều xuống. Một cách tự phát các môn đệ đề nghị giải pháp giải tán đám đông. Nhưng rõ ràng Đức Giêsu nhìn xa hơn. Đàng sau "bữa ăn trong sa mạc", có một mầu nhiệm nuôi đám đông bằng của ăn vật chất trong khi vẫn để họ đói một cách sâu xa... bởi lẽ con người không chỉ sống bởi bánh ! Khi chạy theo sau Đức Giêsu, những đám đông ấy trước tiên không đến để ăn, nhưng bởi vì họ cảm thấy trong Người có một "sức mạnh" siêu nhiên : các đám đông ấy đói Thiên Chúa, họ đói Đức Giêsu ? Và không bao giờ một cái bánh mà họ mua ở chỗ này hay chỗ khác trong các làng mạc có thể làm cho họ no thỏa.

Nhưng Đức Giêsu bảo : "Họ không cần phải đi đâu cả chính anh em hãy cho họ ăn".

Không ! Không có Đức Giêsu, không thể có giải pháp. Không phải bỏ đi mà đám đông sẽ tìm được sự no thỏa.

Các ông đáp : "ở đây, chúng con chỉ có vỏn vẹn năm cái bánh và hai con cá !"

Các môn đệ cũng rất tử tế. Họ thấy việc họ phải làm nhưng họ không có những phương tiện để thực hiện. Hầu hết thời gian, chúng ta cũng giống y như họ. Cái mà các môn đệ có sẵn thật nực cười : năm cái bánh và hai con cá…

Người bảo : "Đem lại đây cho Thầy !"

Thiên Chúa cần có những con người góp một tay. Biết rõ điều mình sẽ làm, hẳn Đức Giêsu có thể hoàn toàn không cần đến những cái bánh đáng thương và vô nghĩa ấy. Thiên

Chúa cần đến tôi…Hãy đặt những phương tiện nghèo nàn của con người trong tay Chúa ! Và lạy Chúa ? Con đang hình dung trong sự nguyện gẫm của con năm cái bánh nhỏ tội nghiệp ấy và hai con cá nhỏ đơn sơ ấy, trong đôi bàn tay của Chúa ôi !

Rồi sau đó, Người truyền cho đám đông ngả mình trên cỏ.. Người cầm lấy năm cái bánh và hai con cá.

ngước mắt lên trời,

dâng lời chúc tụng,

và bẻ ra,


trao cho môn đệ.

Rõ ràng đây cũng là những động tác, cử điệu dùng để mô tả lại bữa Tiệc Ly trong ngày thứ Năm Tuần Thánh (Mát-thêu 26,26). Không một tình tiết nào trong đời sống của Đức Giêsu lại có tính chất xác quyết như thế : các sách Tin Mừng thuật lại cho chúng ta sáu lần hóa bánh ra nhiều (Mt 14,13,21 - 15,32-39 ; Mác-cô 6,30-44 – 8,1-9 ; Luca 9,10-17 ; Gioan 6,1-15). Khi người ta biết được vị trí của thánh thể trong đời sống của các cộng đoàn Ki tô hữu tiên khởi, người ta không còn ngạc nhiên về vai trò đặc biệt nổi bật mà việc hóa bánh ra nhiều thể hiện trong đời sống của Đức Giêsu.

Khi thực hiện những động tác này, Đức Giêsu có thái độ của người cha trong gia đình đang chủ tọa một bữa ăn. Không có bữa ăn của người. Do Thái nào mà không có "sự chúc lành" bánh. . . mà không có hành động tạ ơn Thiên Chúa (chữ "hành động tạ ơn" dịch ra tiếng Hy Lạp là "eucharistia").

Sau đây là lời "chúc lành" mà các người Do Thái sùng đạo hôm nay vẫn luôn luôn đọc : "Chúng con chúc tụng Đấng ban cho chúng con lương thực nuôi sống chúng con vì lòng nhân từ của Ngài. Lạy Chúa, Đấng Hằng Hữu, chúng con cảm tạ Ngài đã nuôi sống mọi tạo vật". Lương thực mà chúng ta ăn là một "hoa quả của đất đai và của lao công con người " . . Nhưng trước hết nó là "một ơn của Thiên Chúa".

Hạt lúa mì trong đất sẽ không bao giờ cho ra một bông lúa nếu Thiên Chúa không cho nó lớn lên. Nền văn minh kỹ thuật của chúng ta sau cùng đã quên đi chân lý sơ đẳng ấy. Vả lại, không có gì tự nhiên cho bằng cầm một mẩu bánh mì trong đôi tay, hoặc một bát cơm, một củ khoai mì để làm dịu cơn đói của mình ? Thế mà hỡi ôi, chúng ta biết rằng "lao động con người" không đủ để nuôi sống mọi người, và nền kỹ thuật công nghiệp của chúng ta có thể trở thành một công cụ của tính ích kỷ và sự nô dịch con người : Những chủ nghĩa duy vật không có Thiên Chúa, từ Đông sang Tây đã quên mất "lời chúc tụng" cũng đã trở thành những kẻ phá hủy nhân phẩm con người.

Đức Giêsu còn có nhiều điều để nói với chúng ta, khi chính Người chúc tụng Thiên Chúa vì đã ban lương thực hàng ngày, và đã bảo chúng ta cầu xin "lương thực hàng ngày " .

Người trao cho môn đệ, và môn đệ trao cho đám đông.

Tất cả các nhà chú giải đều nhấn mạnh ở đây vai trò của các tông đồ : chúng ta đã có một phụng vụ đích thực . . .

Ở đó các tông đồ đóng vai trò nhiều hơn công việc của một người phân phát. Họ tham dự vào chính công việc của Đức Giêsu và làm như Người. Họ là những người làm trung gian giữa Đức Giêsu và dân chúng.

Đức Giáo Hoàng trong thông điệp tại Đại Hội Thánh Thể Quốc Tế ở Lộ Đức nhắc lại vai trò thiêng liêng của các linh mục : "Các linh mục đã nhận lãnh bí tích truyền chức đảm nhận ở giữa dân Chúa gồm những người đã chịu phép Thánh tẩy vai trò của Đức Kitô, là Đầu của Giáo Hội Người : tác vụ thiêng liêng của họ là cần thiết để biểu thị rằng việc "bẻ bánh" được họ thực hiện là một ơn nhận được từ Đức Kitô hoàn toàn vượt qua quyền lực của cộng đoàn" .

Ai nấy đều ăn và được no nê. Những mẩu bánh còn thừa, người ta thu được mười hai giỏ đầy. Số người ăn có tới năm ngàn đàn ông, không kể đàn bà và trẻ con.

Sự dư dật này là một dấu chỉ được loan báo cho thời kỳ của Đấng Mê-si-a trong Kinh Thánh (Đệ nhị luật 6,11 ; Thánh Vịnh 132,15 ; I-sai-a 65,10).

Trang Tin Mừng này đang tra hỏi chúng ta. Thật vậy, chúng ta biết rằng Đức Giêsu qua cử chỉ quảng đại ngày hôm đó, đã không loại trừ được cái khốn cùng to lớn của nạn đói trên thế giới. Ở đây giá trị nổi bật không phải là khía cạnh mầu nhiệm, phi thường mà là dấu chỉ" Đức Giêsu đã làm . Vả lại, điều được biểu thị qua dấu chỉ này chính là sự ân cần đầy lòng yêu thương của Đức Giêsu, Người đã chạnh lòng thương đám đông. Như thế mỗi bữa tiệc Thánh Thể phải trả chúng ta về những bổn phận chia sẻ trong tình huynh đệ : Đức Giêsu Kitô là tấm bánh được bẻ ra, được chia sẻ cho một thế giới mới !


Giáo phận Nha Trang - Chú Giải

"Mọi người đều ăn no" (Mt 14,13-21)


I.Ý CHÍNH:

Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại việc Chúa Giêsu lần thứ nhất hoá bánh ra nhiều, để bày tỏ việc Chúa ban của ăn thiêng liêng. Là Mình Máu Thánh Chúa.

II.SUY NIỆM:

1/ "Khi ấy Chúa Giêsu nghe tin Gioan Tẩy Giả chết":

Khi nghe tin Gioan Tẩy Giả bị tù, Chúa Giêsu đã lánh đi (Mt 14,12) nay Người cũng lánh đi khi ông bị giết, là điều tiên báo cái chết của Người. Người lánh đi để nói lên ý nghĩa vì chưa đến giờ Ngài phải đương đầu với cuộc thương khó (Mt 15,21.16,4 Ga 8,59.11,54).

"Người rồi bỏ nơi đó". Kiểu nói "rời bỏ" được Matthêô dùng nhiều lần (Mt 2,12.13,22.4,12.9,24.12,5) có ý diễn tả phản ứng của Chúa Giêsu khi gặp những người không tin. Trong bài Tin Mừng này, là trường hợp Hêrôdê không tin nên đã giết Gioan Tẩy Giả.

"xuống thuyền đi đến miền hoang địa": theo Luca 9,10 thì hoang địa vắng vẻ đây là thành basaida, phiá Bắc Biển Hồ, phiá tả ngọn sông Gioađa. Cách đó không xa có cánh đồng rộng rãi, rậm rạp coi như hoang địa. Đây thuộc đất của Hêrôđê Philipphê, nên những cuộc tụ họp đông đảo không sợ Hêrôđê Antipas dòm ngó.

2/ "Dân chúng nghe biết.."

một đàng vì gần đến lễ Vượt Qua của người Do Thái (Ga 6,4) dân chúng thập phương đi dự lễ rất đông, đàng khác vì thấy các dấu lạ Chúa Giêsu đã làm chữa bệnh nhân, nên dân chúng theo người đông đảo.

3/ "Người thấy dân chúng đông đảo thì thương xót họ..":

theo Mathêô, sau khi Chúa Giêsu bị người đồn hương chối bỏ(Mt 13,53-58) rồi lại được tin Gioan Tẩy Giả chết, thì Chúa Giêsu lại không muốn giảng dạy cho dân chúng nữa. Người chỉ tiếp tục làm phép lạ chữa các bệnh tật cho họ như một vị mục tử tốt lành chạm lòng thương xót họ (Mt 9,36). Đồng thời Người quay sang lo việc huấn luyện các môn đệ (Mt 14,13-16,20). Trừ trường hợp tranh luận với biệt phái, Chúa Giêsu cảnh giác dân chúng đừng theo họ (Mt 15,10-11).

4/ "đây là nơi hoang địa…":

Ơ đây diễn tả lòng nhân đạo của các Tông Đồ đối với dân chúng. Nhưng lòng nhân đạo này chỉ có tính cách hạn hẹp theo khả năng của con người, nên bất lực không thể lo cho ăn được. Vì thế ở đây muốn nói lên sự hạn hữu và bất lực của con người nơi các Tông Đồ nhưng chính sự bất lực này làm nổi bật quyền năng của Thiên Chúa qua Chúa Giêsu trong việc làm phép lạ hoá bánh ra nhiều để nuôi đám đông dân chúng.

5/ "Họ chẳng cần phải đi, các con hãy lo cho họ ăn"

Chúa Giêsu biết rõ các Tông Đồ bất lực trong việc lo cho dân chúng ăn no, nhưng Người vẫn ra lệnh cho các ông để chứng tỏ việc phân phát có ý nghĩa như một trung gian, cho dân chúng ăn là việc các Tông Đồ làm được, còn việc lo cho có cá nhiều là việc các Tông Đồ bất lực thì chính Người sẽ làm thay (x Ga 6,6).

6/ "ở đây chúng con có 5 chiếc bánh và hai con cá":

về việc này thì Ga 6,9 kể chi tiết hơn.

Bánh và cá là hai thứ ăn của dân miền Galilêa. Nhưng các Tông Đồ cũng thường hay quên bánh (Mt 16,7). Đàn ông thì thường như vậy. Đây diễn tả khả năng ban phép của các Tông Đồ trước nhu cầu phía đông dân chúng.

7/ "Hãy đem lại cho Thầy..":

một đàng Chúa muốn tỏ ra là Người có uy quyền và nắm vững sự việc cho dân chúng ăn, đàng khác cũng nói lên Người muốn cho các Tông Đồ công tác phần nhỏ mọn của mình vào công cuộc của Người là phép lạ sắp được thực hiện cho bánh hoá nhiều.

8/ "khi Người đã truyền cho dân ngồi trên cỏ …":

phép lạ này xảy ra vào cuối mùa đông sang xuân cỏ mọc tốt và xanh tươi, nghĩa là vào tháng ba dương lịch trước lễ Vượt Qua (x Ga 6,4-10. Mc 6,39). Việc phân chia dân chúng ngồi trên cỏ là để có trật tự và dễ dàng phân phát đồ ăn.

"Người cầm Năm Ahiếc bánh và hai con cá". Trước bữa ăn trong các gai đình Do Thái, người cha trong gia đình thường đọc kinh ngợi khen và cảm tạ Thiên Chúa về những ơn Ngài đã ban. Ơ đây Chúa Giêsu làm chủ gia đình toàn dân.

Cách hành văn của lời kinh ngợi khen và cảm tạ ở đây cho thấy dụng ý ám chỉ đến bài tường thuật về phép Mình Thánh Chúa.

9/ "Mọi người đều ăn no"

ăn no và còn dư là hai yếu tố nói lên sự dồi dào của bữa ăn. Điều này gợi lên bữa tiệc Thiên Sai mà Isaia đã báo trước " Giavê các cơ binh sẽ dọn trên núi này cho muôn dân hết thảy, tiệc cao lương, tiệc rượu nồng" (Is 25,6). Sự dư dật chỉ sự phong phú. Hãy coi phép lạ của Elia (2V 4,43,44) phép lạ nhân bánh này có ý nói lên công việc của Chúa Giêsu vượt quá nhu cầu của những người cần hưởng dùng tại chỗ và hướng tới các dân tộc.

10/ "và người ta đã thu lượm được 12 thúng đầy…":

12 thúng bánh dư có lẽ ám chỉ 12 chi tộc Israel. Điều này muốn nói sự nghiệp của Chúa Giêsu lan rộng đến toàn dân chứ không dừng lại những kẻ thụ ân Người trực tiếp.

11/ "Số người ăn là năm ngàn người đàn ông":

vì con đường theo Chúa quá xa, nên phần lớn chỉ có đàn ông đủ sức theo, và số đàn bà trẻ con là số ít. Cũng có thể là đàn bà trẻ con ăn ít nên Matthêô đã không cố ý nói đếm.

12/ "cần chú ý mấy ý nghĩa sau đây:

a)Về ý nghĩa Chúa làm phép lạ bánh này.

Chúa quan tâm đến đời sống tinh thần lẫn vật chất của dân chúng, Chúa nuôi họ về vật chất nhưng không cần tìm hiểu tại sao họ thiếu.

Các Tông Đồ làm vai trò trung gian giữa Chúa Giêsu và dân chúng. Ngày nay linh mục cũng giữ vai trò như thế trong xứ đạo, trong cộng đoàn. Như vậy linh mục hành động nhân danh một quyền hành từ Chúa Giêsu mà tới.

b)Phép lạ như một lời tiên tri về nước Thiên Chúa : đây không phải là phép lạ nhằm gây cảm phục như kiểu ma quỷ cám dỗ Chúa làm đá thành bánh (Mt 4,1-10). Nhưng là thứ phép lạ tiên tri về nước Thiên Chúa tuy được thực hiện một cách đơn giản để giải quyết vấn đề thiếu thốn vật chất, nhưng lại nhằm đưa dân chúng đến chỗ hy vọng được giải phóng khỏi tội lỗi, vì tội lỗi là tình trạng nghèo đói về tinh thần.

c)Chúa Giêsu và maisen hai vai trò giống nhau

-Cùng thực hiện nơi hoang địa vắng vẻ.

-đám đông đang đói được nuôi dưỡng cách lạ lùng.

-nhưng có điểm khác biệt là : Chúa Giêsu không chỉ là trung gian như amisen, nhưng chính Người ban Manna bởi trời.

d)các Tin Mừng đều có thuật lại phép lạ nhân bánh tổng số có tất cả 6 bài tường thuật, riêng Mt Và Mc mỗi người kể hai bài :

Mt 14,13-21 và 15,32-39 Lc 9,10-17

Mc 6,30 -44 và 8,1-10 Ga 6,1-3

III.ÁP DỤNG:

Qua bài Tin Mừng hôm nay Giáo Hội mời gọi chúng ta đến với Chúa Giêsu bằng đức tin chân thành, đứ cậy bền vững và đức mến thiết tha và chính Người là nguồn mạch sự sống. Người thương ban sự sống cho ta phần xác để đưa ta đến phần xác phần hồn. Chính Người ban Lời Và Bánh Hằng Sống cho ta trong mỗi thánh lễ.

B/ Ap dụng:

1.Nhìn vào Chúa Giêsu :

xem việc Ngài làm:

người rời bỏ nơi đó : Chúa Giêsu đến hoang địa không phải để chạy trốn hay tránh né công việc nhưng một đàng để khỏi gây thiệt hại cho kẻ thù, đàng khác là để đổi việc : không còn giảng dạy nhưng vẫn còn chữa lành bệnh nhân. Noi gương Chúa, chúng ta tránh né hành vi độc ác của kẻ gây hại cho mình là để khỏi bị thiệt hại và thay đổi cách thế làm việc.

Người thấy dân đông đảo thì thương xót họ : noi gương Chúa như một mục tử nhân lành và đầy tình thương xót tha nhân không phải chỉ bằng tình cảm suông nhưng bằng việc làm thiết thực theo kiểu Chúa cho dân chúng ăn no.

Chúa Giêsu ngước mắt lên trời để bày tỏ sự hiệp nhất với Chúa Cha. Người Tông Đồ trước khi thực hiện công việc, cần hiệp nhất với Chúa bằng sự cầu nguyện sốt sắng.

Bẻ ra và trao cho các môn đệ : Chúa Giêsu chia sẻ công việc của mình cho các môn đệ. Noi gương Chúa chúng ta cần có tinh thần công tác bằng cách chia sẻ công việc của mình để cùng tha nhân thực hiện, chứ đừng ích kỷ độc quyền công việc để tìm vinh danh cho riêng mình.

Nghe lời Người nói :

Các con hãy cho họ ăn : mỗi người chúng ta hãy sẵn sàng làm trung gian giữa Chúa Giêsu và dân chúng theo phận vụ của mình. vì thế để cứu rỗi con người. Thiên Chúa cần con người cộng tác với Người.

Hãy đem lại cho Thầy: Chúa vẫn tiếp tục mời gọi mỗi người chúng ta đóng góp phần nhỏ mọn của mình vào công việc của Chúa. Chúng ta có gì cứ quảng đại dâng cho Chúa đi.

2/ Nhìn vào các môn đệ :

Xin Thầy giải tán dân chúng : đứng trước sự việc cần cho dân chúng ăn, các môn đệ chỉ biết giải quyết theo ý riêng, theo cái nhìn tự nhiên của con người là giải tán dân chúng. Rút kinh nghiệm nơi các môn đệ, chúng ta cần tìm hiểu, bàn hỏi và cầu nguyện để tìm ý Chúa trước khi thực hiện.

Ơ đây chúng con chỉ có 5 cái bánh và 2 con cá. Noi gương các môn đệ, chúng ta hãy sẵn sàng dâng cho Chúa những gì mình có để thực hiện vào việc Tông Đồ, đừng ngại ít ỏi hay thua kém. Hãy cộng tác vào công việc của Chúa nhất là đức tin.

Các ông phân phát cho dân chúng : mỗi người theo phận vụ mình trong Giáo Hội, sẵn sàng đem ơn Chúa đến cho tha nhân đồng thời hãy quan tâm đến sự thiếu thốn vật chất và tinh thần của kẻ khác.

3/ Nhìn vào dân chúng :

Dân chúng đi bột heo Người : theo Chúa thì chấp nhận vất vả khổ cực, có khi phải đói khát nữa. Nhưng hãy nhìn vào phép lạ hoá bánh này để chúng ta tin tưởng vào Thiên Chúa quan phòng, nuôi dưỡng an bài, vì Người vẫn hằng thương yêu săn sóc những ai biết bỏ mọi sự theo Thầy.

Dân chúng nghe biết…: có nghe mới biết, có biết mới đi theo Chúa. Chúng ta cần lắng nghe lời Chúa, lắng nghe giáo huấn của Giáo Hội, lắng nghe tiếng Chúa Thánh Thần e hiểu biết về Chúa về thánh ý của Người ..nhờ đó ta có thể theo Chúa và thực thi ý Chúa./.


HTMV Khóa X - Đại Chủng Viện Thánh Giuse Sài Gòn