Clock-Time

Chú Giải Tin Mừng - Chúa Nhật V Thường Niên C

Tin mừng Lc 5: 1-11 Câu chuyện về mẻ cá kỳ lạ và việc Chúa Giê-su gọi các môn đệ đầu tiên nói lên ý nghĩa của việc tông đồ.

CHÚ GIẢI TIN MỪNG 

CHÚA NHẬT V – MÙA THƯỜNG NIÊN - NĂM C



(Is 6,1-2a.3-8 ; 1Cr 15,1-11 ; Lc 5:1-11)


Học viện Piô Giáo hoàng - Chú Giải

GỌI BỐN MÔN ĐỆ ĐẦU TIÊN (Lc 4,1-11)

1. Lc biên soạn đoản văn này từ những chất liệu văn chương khác nhau (xem ghi chú của BJ), nhưng cách tác giả dùng để tổng hợp chúng lại thành một trình thuật mới, đặc biệt nhấn mạnh đến ý nghĩa truyền giáo của trình thuật (hay giáo hội học) hơn là phương tiện thần thiêng của nó: trước tiên, phép lạ trở thành một biểu tượng về sự phong phú của Lời Chúa (c.1) do CGS và sau đó là Simon Phêrô (c.5). Lc làm cho độc giả chú ý tới chính công việc tông đồ hơn là điều kiện để làm tông đồ; ông muốn người ta phải tìm xem trước biến cố phục sinh (x. Cvsđ 1,21-22) đã có sứ mệnh và những ràng buộc của công việc truyền giáo. Lời hứa với Phêrô ở đây, ngay từ đầu sứ mệnh công khai của CGS ("từ đây con sẽ là kẻ chài lưới người" c.10) tương ứng với lời uy quyền tại bàn tiệc ly. Khi hoàn tất sứ mệnh của CGS, quyền đó đã được ủy thác cho Phêrô thi hành sau phục sinh ("khi con người trở lại, hãy củng cố anh em con" Lc 22,31-32). Chính mối ưu tư đó đã hướng dẫn Lc trong trình thuật tuyển chọn (6,12-16) và ban sứ mệnh cho nhóm 12 (9,1-6) mà không cần phải ban lại cho họ sau biến cố phục sinh. Tuy nhiên, để họ có thể thi hành tốt bổn phận, Thánh Thần còn phải "mặc cho họ sức mạnh từ trời cao" trước khi họ có thể "làm chứng nhân cho CGS đến tận cùng trái đất" (Lc 24,49; Cvsđ 1,8).

2. Địa vị trọng yếu của Phêrô trong trình thuật cho thấy chủ tâm của Lc, và tác giả còn làm nổi bật (Phêrô) ở nhiều đoạn khác trong phúc âm (x. Lc 45 nghịch với Mc 14,13; Lc 22,31-34; 24,34) địa vị này tương ứng với chức vụ của vị lãnh đạo công việc truyền giáo cho người Do thái, rồi sau đó cho dân ngoại mà tác giả phúc âm đã gán cho Phêrô trong phần đầu của công vụ sứ đồ (chương 1-12).

Vậy, cùng với CGS, Simon là nhân vật chính của trình thuật này: ông được gọi trước là Simon - Phêrô một lần (c.8) vì chỉ về sau (6,14) Simon mới được Chúa đổi tên là Phêrô. Nơi Mt 4,18-22 và Mc 1,16-20 chúng ta thấy cả hai anh em Simon và Anrê cùng thả lưới với nhau. Đây không phải chỉ có mình Phêrô (chính vì cách dùng số nhiều các câu 4,5,6,7) còn những người khác, tác giả chỉ nhắc đến một cách lờ mờ, có thể họ chỉ là những người làm thuê. Hình như Lc tránh gọi tên Anrê, và lời loan báo ơn gọi làm chài lưới người ta, chỉ nhắc đến Simon, không đả động gì đến Anrê, trong lúc Mt và Mc nói đến cả hai anh em Simon và Anrê.

Chiếc thuyền là thuyền của Simon (c.3); chính với Simon mà CGS nói: "Hãy ra khơi" (c.4); và cũng chính Simon đáp lại Ngài (c. 5). Chính Simon còn kêu lên: "Xin thày tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi" (c.8). Tất cả điều gì làm cho CGS: đón Chúa xuống thuyền thì cũng do Simon làm; tất cả những điều gì CGS làm cũng để làm cho Simon; và tất cả những lời khác là lời của Simon.

Simon cũng làm lu mờ 2 con ông Giebêđe: thuyền của họ cũng được đề cập ở câu 2, nhưng không có nói đến họ. Thuyền của họ còn được nói ở câu 7, còn họ thì được gọi trống là bạn chài của Simon. Tên của họ chỉ được nói đến ở cuối trình thuật, nơi câu 10, như là một sự vớt vát, trong đó giải thích là họ ngạc nhiên như Simon bạn của họ. Lc trì hoãn nhắc đến họ cốt để Simon độc diễn hầu như trong suốt cả trình thuật. Tuy nhiên tác giả cũng nói đến Giacôbê và Gioan ngoại trừ Anrê, chắc hẳn là ba người là nhóm được biệt đãi, là nhóm được mục kích con gái ông Lazarô sống lại (8,51), biến cố biến hình (9,28). Anrê không được gọi tên có lẽ vì ông là bạn chài của Simon là người mà Lc muốn lưu tâm. Vì Lc liệt hai con Giêbêđê vào màn cuối của trình thuật, người ta dễ dàng hiểu rằng tác giả ít bận tâm đến trường hợp và thời gian Chúa gọi họ. Tác giả chỉ thu tóm những gì liên hệ đến lời kêu gọi của CGS và việc mau mắn đáp trả trong một câu kết luận vắn gọn ở cuối trình thuật (c.11).

3. Khi các nhà chú giải đã phân vân trong việc nghiên cứu ý hướng của Lc khi đặt câu chuyện này ở đây. Một số cho rằng mục đích bài tường thuật phép lạ là để giải thích hay "nêu lý do" việc các ngư dân đáp trả lời kêu gọi của CGS: một khi đã chứng kiến sức mạnh phi thường của CGS, họ sẵn sàng tin tưởng vào Ngài. Có lẽ Lc đã làm cho sự mau mắn, mà nhờ đó nhóm dân chài Galilêa trở thành môn đệ. CGS từ lúc khởi đầu sứ mệnh của Ngài, được dễ chấp nhận và dễ hiểu hơn. Chắc hẳn, Lc đã biên soạn theo ý hướng này. Và dù tác giả có những ý hướng khác, thì cũng không nhất thiết phải loại trừ ý hướng này.

Nhưng nhiều nhà chú giải nhìn thấy trong trình thuật này một biểu tượng về giáo hội học: lệnh thả lưới và mẻ cá gợi đến khắp thế giới và thành quả họ sẽ thâu lượm được đối với nhân loại. Có nhiều lý chứng mạnh mẽ xác quyết giả thuyết này. Trước hết sự kiện Lc đã liên kết mẻ lưới lạ lùng này với trình thuật về ơn gọi của các môn đệ. Tiếp đến Lc ưu tư đến vấn đề truyền giáo cũng như lưu tâm đến thuyết phổ quát về ơn cứu chuộc, thường được diễn tả trong phúc âm thứ ba và Cvsđ. Cũng có sự kiện là về sau Gioan đã dùng (ch.21) trình thuật về mẻ lưới lạ lùng này để dẫn đưa vào trình thuật thiết lập chức mục tử tối cao của Phêrô nghĩa là trong bối cảnh có tính cách phi thường về giáo hội - điều này giả thiết rằng trên bình diện truyền khẩu, thì các tác giả khác ngoài Lc đã liên kết cách tự nhiên mẻ lưới kỳ lạ và biểu tượng về giáo hội. Cũng có thể là dụ ngôn về chiếc lưới (Mt 13,47-50) nếu thực sự dụ ngôn này có ý nghĩa về giáo hội, dẽ dàng liên kết chài lưới - giáo hội. Nhưng lý chứng quan trọng nhất là chính CGS liên kết tương quan giữa việc đánh cá và việc chinh phục người ta: trong những bản văn song song của Mt và Mc, sự liên kết này ám chỉ rõ ràng về bản tính giáo hội. Vậy có thể khẳng định rằng tất cả khung cảnh này có thể rất nhiều điểm biểu tượng và là tiền ảnh của sứ vụ tương lai của các tông đồ cũng như sự thành công của sứ mệnh đó.

KẾT LUẬN

Lời CGS kêu mời thật đầy uy quyền, Ngài gọi người Ngài muốn và làm điều Ngài thích. TC cũng đã làm như vậy đối với các tiên tri. Nếu không thì Giacobê và Gioan đưa thuyền lên bờ và từ chối không làm ngư phủ: họ bỏ tất cả. Một sức sống mới tràn đầy trong đời sống của họ. Họ theo CGS với tư cách là môn đệ. Bây giờ họ bước theo CGS như các học trò đi theo thày rabbi để đồng hóa các lời dạy bảo, cách sống của họ. Từ đây điều làm cho các môn đệ tràn đầy sức sống, chính là CGS, Nước TC và việc truyền giáo. Simon đã có một kinh nghiệm về thần tính của TC nơi CGS, ông được nhìn nhận là kẻ chài lưới và được trao nhiệm vụ cứu độ. Thời cứu độ đã bắt đầu: nhận biết ơn cứu độ qua việc thú nhận tội lỗi (1,77). Nước TC được tỏ hiện trong việc tiếp nhận các tội nhân.

Ý HƯỚNG BÀI GIẢNG

1. Chính từ TC mà Giáo hoàng, các giám mục (hàng giáo phẩm) cũng như các linh mục lãnh nhận ơn gọi, trách nhiệm và quyền hành của mình. Các Ngài có nhiệm vụ tiếp tục công việc của Chúa Kitô để rao truyền Lời Chúa và tuyển chọn các môn đệ, giáo sĩ, cũng như giáo dân. Nhờ ân sủng của Chúa, các Ngài là những kẻ chài lưới người.

2. Ơn gọi của những người được thánh hiến phải bắt chước gương của Simon và các bạn đồng nghiệp, từ bỏ tất cả để theo CGS. TC quan phòng sắp đặt mọi ơn gọi trong giáo hội. Điểm then chốt là đáp trả ơn gọi đó một cách quảng đại. Để được vậy, giáo dục đức tính quảng đại trong một gia đình Kitô giáo là một phương thế chuẩn bị tốt nhất. Phêrô đã chuẩn bị tiếng gọi của Chúa bằng sự quảng đại và sẵn sàng giúp đỡ của mình; ông đã cho CGS mượn thuyền để rao giảng; đã ý thức sự bất công của mình trước mặt Chúa.

3. Trình thuật này của Phúc âm nhắc nhở chúng ta rằng việc tông đồ trong giáo hội phải được thực hành trong những điều kiện nào. Lúc Chúa chưa có mặt trong thuyền thì Simon thả lưới cũng không bắt được gì hết. Nhưng khi có CGS, ông bắt được một mẻ lưới kỳ lạ. Đó là mộ ví dụ minh chứng chân lý này là không có Chúa không thể làm gì được (Gio 15,5) với ân sủng Ngài thì không gì là không có thể ("tôi có thể chịu đựng mọi sự trong đấng ban sức mạnh cho tôi" Phil 4,13).

4. Simon nói: "thưa thầy, chúng tôi đã cực nhọc suốt đêm mà không được gì hết". Cũng một cám dỗ ấy thường làm ta nản chí. Đó là đêm tối những tình trạng đầy mặc cảm, người ta chỉ thấy mình làm quá sức; một công việc đã gắng hết sức mà hình như không có được một kết quả nào, và người ta đâm ra buồn bực vì những cố gắng bền tâm của mình xem ra vô hiệu. Lúc đó muốn bỏ tất cả: có lẽ có những lúc nào đó người ta mơ đến một mẻ lưới kỳ lạ. Lúc đó hãy biết nghe lời Chúa mời gọi ta ra khơi: Hãy tiếp tục ! Bắt đầu lại ! Và nếu cuối cùng được thành công thì hãy biết khiêm nhượng nhận rằng những cố gắng của ta đã nỗ lực không đáng được thành công ấy, nó vượt quá những cố gắng của ta. Hãy thú nhận như Simon - Phêrô rằng chúng ta là những người tội lỗi và những thành công thu đạt được là do Chúa quảng đại ban phát cho ta.

5. Thuyền của Phêrô chính là giáo hội. CGS vẫn luôn tiếp tục dậy dỗ ta từ trong chiếc thuyền này. Nhất là trong lúc cử hành Thánh lễ, đặc biệt trong phần phụng vụ lời Chúa, cũng chính CGS bây giờ vẫn còn tiếp tục dậy chúng ta.

6. Dù Phêrô là người tội lỗi, CGS cũng chọn làm môn đệ của Ngài. Chúng ta khiêm nhường thú nhận tội lỗi thì Chúa không lìa xa ta. Chỉ có óc bè phái, tưởng rằng mình thánh thiện và không thể chê trách trước mặt TC là dựng nên một hàng rào ngăn cách giữa TC và con người.


Noel Quession - Chú Giải

Trang Tin Mừng này, như nhiều trang khác, dưới vẻ bề ngoài hời hợt kể về một giai thoại của đời sống Đức Giêsu thật ra là một trang về giáo hội học hay thần học về Giáo Hội.

Một hôm, đám đông chen lấn nhau đến sát bên Người để nghe lời Thiên Chúa, mà Người thì đang đứng bên bờ hồ Ghen-nê-xa-rét.

Trước tiên, tôi nhìn ngắm quang cảnh cụ thể. Rồi tôi thử tưởng tượng. Đức Giêsu ở giữa một đám đông. Người nói. Đám đông lắng nghe Người. Người không nói bất kỳ điều gì : Người nói Lời Chúa. Nhà thần học Luca nói với chúng ta đó là vai trò đầu tiên của Giáo Hội : việc rao giảng ! Điều mà Giáo Hội cố gắng thực hiện chính .Đức Giêsu đã bắt đầu điều đó. Sự rao giảng của Giáo Hội là sự kéo dài việc rao giảng của Đức Giêsu và có cùng một nội dung.

Lạy Chúa, xin cho con lòng yêu mến Lời Chúa. . . lòng khao khát được lắng nghe Lời Ngài...

Người thấy hai chiếc thuyền đậu dọc bờ hồ, còn những người đánh cá thì đã ra khỏi thuyền và đang giặt lưới. Đức Giêsu xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simon, và Người xin ông chèo thuyền ra xa bờ một chút. Rồi Người ngồi xuồng, và từ trên thuyền Người giảng dạy đám đông.

Quang cảnh cụ thể và hiện thực. Nhưng cũng là quang cảnh có tính tượng trưng sâu sắc. Chiếc thuyền tạo ra một khoảng cách; giữa Đức Giêsu và đám đông, như thế nhấn mạnh vẻ uy nghi nào đó của Đức Giêsu đang ngồi giảng dạy. Và "thuyền đó là thuyền của Simon" tức Phêrô" Giữa đám đông các môn đệ, Luca thong thả nhận ra một vài người sẽ trở thành "nhóm mười hai mà Đức Giêsu gọi là các Tông Đồ." (Lc 6,12)...và trong nhóm mười hai này, Luca còn nhận ra Simon là trọng tâm của bài tường thuật và được gọi đích danh sáu lần trong trang phúc âm này. Vì thế, đây là cơ cấu chủ yếu của Giáo Hội mà Đức Giêsu mong muốn .

Cơ cầu tổ chức của Giáo Hội có thể làm cho chúng ta vui mừng hay khó chịu. Dọc dài theo lịch sử, các giáo hoàng và các giám mục có thể đã đóng những vai trò trần tục theo hình ảnh các ông hoàng của thế gian này, hỡi ôi ! Nhưng về mặt thần học, chính Đức Giêsu thiết lập cơ cấu tông truyền của Giáo Hội. Trong Giáo hội, các vị có chức tránh trước tiên không phải là một thủ lĩnh, một bề trên trong phẩm trật, một người chấp chính... mà là một người phục vụ đại diện cho Đức Kitô , Đấng Phục vụ trong bí tích. Giáo sĩ là một dấu chỉ, một Bí tích của Đức Giêsu Kitô. Giữa đám đông các môn đệ có linh mục là dấu chỉ rằng chúng ta không chinh phục ân sủng và Lời Chúa, nhưng chúng ta tiếp nhận Lời từ một Đấng khác. Thánh chức đại diện cho Đức Kitô quả là một trách nhiệm đáng sợ. Ngày hôm nay, chẳng phải chúng ta có khuynh hướng nguy hiểm là đánh giá thấp "lời giảng dạy" của Giáo Hội, là bác bỏ khỏi Giáo Hội khía cạnh bí tích, mầu nhiệm, thiêng liêng đó sao ? Để chỉ nhìn thấy con người đang nói mà quên đi Đấng mà người ấy đại diện và biểu thị một cách hiệu lực đó sao ? Công đồng dám khẳng đinh : "Chúa Kitô hằng hiện diện trong Giáo Hội nhất là trong các hoạt động phụng vụ Người hiện diện trong con người thừa tác viên. . . Người níi khi người ta đọc Thánh Kinh, ai rửa tội chính là Đức Kitô rửa... Phụng vụ đáng được xem là việc thực thi chức vụ tư tế của chính Chúa Giêsu Kitô, trong đó công cuộc thánh hóa được biểu tượng nhờ những dấu chỉ khả giác. . . " (S.C 7). Chúng ta có cầu nguyện để các giáo hoàng, các giám mục, các linh mục đóng đúng vai trò ấy hay không ?

Chiếc thuyền ấy của Simon, neo trong cái vũng nhỏ ở Ca-phác-na-um; tôi thích tưởng tượng nó như một chiếc thuyền cũ kỹ tồi tàn mà khắp mọi chỗ có những mảnh ván đóng đinh chong vào để lấp kín những chỗ hư hại. . . một chiếc thuyền rất phàm nhân, rất bình thường, rất nghèo hèn! Nhưng Đức Giêsu đã bước lên chiếc thuyền ấy và từ đó Người nói ! Ôi ! Chiếc thuyền mẫu nhiệm, Giáo Hội của Người, và Lạy Chúa, nó vừa rất con người và cũng rất thánh thiêng…

Giảng xong, Người bảo ông Simon : "Chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá".

Bản dịch theo mặt chữ thì tốt hơn và nói rằng : Ra chỗ nước sâu. . . hay đúng hơn : "Ra chỗ nước trên vực thẳm "eis to bathos" ' tiếng Hy Lạp. Từ tiếng Bathos có nghĩa là vực thẳm, mà có từ tiếng Pháp "bathiscaphe" : Chiếc tàu lặn của Cousteau để thám hiểm các vực sâu dưới đáy biển. Đối với dân Sê-mít, dân cư của các vùng đất khô cằn, biển là nơi đáng ngại nhất, biểu tượng của các vực thẳm nội tâm, nơi ở của các quái vật trong hỏa ngục (St 7,17 ; Tv 74,13-24,2 ; Gr 38,16 ; Gn 2,2; Kh 9,l-3-20,3-13,1). Nghề biển là một nghề nguy hiểm. Oi có biết bao thủy thủ, thuyền trưởng... "bị nuốt chửng, nhận chìm" vào cái hàm mở rộng của biển cả !

Như thế, Đức Giêsu nói một cách tượng trưng điều này : "Con thuyền của Simon, Giáo Hội của Ta, hãy tiến vào nơi hiểm nghèo của biển cả, vào nơi hiểm nghèo của thế gian, hãy rời bỏ sự an toàn của bờ bến. . . hãy tiến lên trên vực thẳm". Lạy Chúa ! Xin cho chúng con biết mạo hiểm.

Ong Simon đáp : "Thưa Thầy, chúng tôi đã vất vả suốt đêm mà không bắt được gì cả. Nhưng dựa vào lời Thầy, tôi sẽ thả lưới".

Sứ mạng của Giáo Hội hoàn toàn vượt quá những sứ mạng của con người : Người môn đệ chân chính lắng nghe "lời" Chúa dù lời đòi hỏi người ấy những điều xem ra phi lý.

Họ đã làm như vậy và bắt được rất nhiều cá, đến nỗi hầu như rách cả lưới. Họ làm hiệu cho các bạn chài bên chiếc thuyền kia đến giúp. Những người này tới, và họ đã đổ lên được hai thuyền đầy cá, đến gần chìm.

Luca nhấn mạnh đến tính chất phi thường của việc đánh cá siêu phàm ấy : Lưới rách... một sự giúp đỡ cần thiết. . . người ta đổ cá đầy "hai" thuyền . . . thuyền sắp chìm !

Giáo Hội chỉ có thể thành công nhờ tin vào Lời của Đức Giêsu. Thế thì Simon tư tế phải nhớ lại thôi ! Trên mảnh đất chuyên môn của mình Simon tưởng mình có khả năng, nhưng Đức Giêsu đã đánh trúng ông, đã chỉ cho ông những giới hạn của mình : Vì thế, ông không là gì cả nếu không có Người. "Chúng tôi đã vất vả mà không bắt được gì cả !" Chúng ta cũng thế, trong chiếc thuyền của chúng ta, chúng ta thường phải nhường chỗ cho một Đấng Khác, để thả lưới ở nơi mà chúng ta không tự mình làm được.

Đó là ý nghĩa mẫu nhiệm của sự thất bại : giai đoạn đau khổ và khiêm hạ để chúng ta từ bỏ chính mình và đem lại cho chúng ta cơ hội giải phóng mình khỏi những ảo tưởng vẫn làm cho chúng ta tin tưởng vào giá trị của mình. Như thế, có chẳng lúc, chúng ta được mời gọi phải thực hiện một bước liều của đức tin : để hoàn thành các bổn phận nghề nghiệp của chúng ta, để yêu thương chồng mình để chấp nhận một đứa con, để chịu đựng một thử thách... hay hoàn toàn đơn giản, để chịu đựng một ngày của cuộc sống khô cằn trong đó chúng ta vất vả mà không thu hoạch được gì... Chúng ta phải tiến lên trên vực thẳm", phải liều mình với một cử chỉ điên rồ mà Đức Giêsu đòi hỏi chúng ta ! Hỡi Giáo Hội ! Tại sao bạn còn nghi ngại ?

Thấy vậy, ông Simon Phêrô sấp mặt dưới chân Đức Giêsu và nói : "Lạy Chúa, xin tránh xa con ! vì con là kẻ tội lỗi !" Quả vậy, thấy mẻ cá vừa bắt được, ông Simon và tất cả những người có mặt ở đó với ông đều kinh ngạc. 

Ở đây Luca đùng trước biệt danh "Phêrô" mà sau này Đức Giêsu sẽ đặt cho ông Simon (Lc 6,14). Cũng vậy, Luca dùng trước danh hiệu "Chúa" ("Kurios" trong tiếng Hy Lạp) sẽ là danh hiệu của Chúa phục sinh trong vinh quang (Lc 24,3 - 24,34).

Trước sự hiện diện của Thiên Chúa, con người luôn cảm thấy một sự run sợ lạ lùng, đây là nền tảng hầu như phổ biến của tình cảm tôn giáo trong mọi tôn giáo trên thế giới. "Khốn cho tôi, tôi là một con người có đôi môi ô uế". Isaia đã nói (6, 1) khi nghe thấy các thiên sứ kêu lên : "Thánh ! Thánh ! Thánh ! Lạy Chúa là Thiên Chúa hoàn vũ" Chúng ta còn nhớ những người dân ở Nadarét xin Thiên Chúa làm những phép lạ ! Còn người môn đệ chân chính lại sợ hãi trước phép lạ và cầu khẩn Thiên Chúa tránh xa mình. Xin Chúa trách xa con, Phêrô khẩn khoản nài xin. Con là kẻ tội lỗi. Sau này khi nghe tiếng gà gáy, ông sẽ còn khám phá một cách sâu xa hơn tình trạng tội lỗi của mình ! à thì ra người ta không thờ phụng nhân cách trong Giáo Hội, cũng không tôn thờ giáo hoàng. Con người mà Đức Giêsu đã yêu cầu đại diện Người tức vị giáo hoàng đầu tiên là một "con người tội lỗi". Trước đó, Phêrô là trưởng nhóm", ông tin tưởng vào kiến thức và kinh nghiệm của mình. Nhưng cuộc gặp gỡ với Đức Kitô đã cho ông thấy sự nhỏ bé của ông. Đức Giêsu chuẩn bị ông trở thành thủ lãnh tối cao của Giáo Hội Người bằng cách làm cho ông ý thức sự vô nghĩa của mình. Thánh Gioan khi kể lại sự đánh cá mầu nhiệm đã đặt nó sau sự Phục Sinh (21,1,19) và câu chuyện chấm dứt bằng việc nhắc đến Phêrô đã ba lần chối Chúa, và bằng sự tín nhiệm của Đức Giêsu đem lại cho người tội lỗi ấy một sứ mệnh !

Cả hai người con ông Dêbêđê là Giacôbê và Gioan, bạn chài với ông Simon cũng kinh ngạc như vậy. 

Ở đây trong quá trình câu chuyện, Luca kể lại cho chúng ta tên những người khác. . . như để làm nổi bật Phêrô trước đó.

Và các người bạn ấy của Phêrô được kể ra để nói rằng họ chia sẻ niềm kinh ngạc lạ lùng của Phêrô là cũng là những người sẽ có đặc ân đáng sợ là bộ ba chứng kiến (Phêrô, Giacôbê và Gioan) sự sống lại của một bé gái (Lc 8,51)... sự biến hình trên núi (Lc 9,28)... sụ hấp hối trong vườn cây dầu (Mt 26,37).

Ngày nay, sự sợ hãi mà điều thánh thiêng gây ra dường như biến mất. Nhưng đó không phải là sự biến mất. Đó là một sự di chuyển : Khi người ta mất đi sự kính sợ Thiên Chúa, thì người ta bị mọi thứ hốt hoảng và sợ hãi xâm chiếm : nguy cơ nguyên tử, sự mất quân bình đủ loại sự mỏng dòn mới về tâm lý... sự lo lắng trước tương lai.

Bấy giờ Đức Giêsu bảo ông Simon : "Đừng sợ".

Đó là lời an ủi mà trong Kinh Thánh các thiên sứ luôn luôn nói với những con người sững sờ vì sự hiện diện thánh thiêng (Lc 1,13-30 - 2,10). Đó cũng là lời mà Đức Giêsu sẽ luôn luôn nói sau khi Người sống lại (Mt 28,10 ; Kh 1,17).

Từ nay anh sẽ là người cứu sống người ta.

Theo hình ảnh tượng trưng của biển cả được khai triển bên trên, vấn đề là "cứu sống những con người khỏi vực thẳm quỷ quái" : Đó là vai trò của Giáo Hội. Nhân loại là mồi ngon của những sức mạnh đáng sợ muốn nuốt trửng nhân loại. Bạn"hãy là "kẻ đánh lưới người", bạn hãy cứu họ !

Thế là họ đưa thuyền vào bờ, rồi họ bỏ hết mọi sự mà theo Người. 

Phép lạ thật sự không phải là đánh cá ngoài khơi xa mà là đánh cá trong các tâm hồn ; họ đã chọn lựa sự liều lĩnh ấy của Đức tin để theo Đức Giêsu và bỏ hết mọi sự.


Giáo phận Nha Trang - Chú Giải


 

"Các ông đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Người"


BÀI TIN MỪNG: ( Lc 5:1-11)

I. Ý CHÍNH:


Câu chuyện về mẻ cá kỳ lạ và việc Chúa Giê-su gọi các môn đệ đầu tiên nói lên ý nghĩa của việc tông đồ.

II. SUY NIỆM:

1. "Dân chúng chen nhau lại gần Đức Giê Su…":

_ Dân chúng chen nhau lại gần Đức Giê Su: diễn tả hậu quả hấp dẫn do lời giảng dạy của Chúa.

_ Lời Thiên-Chúa: Luca muốn gán việc loan báo Lời của Thiên-Chúa (8,11-21; 11,28) cho Chúa Giê-su, và sau này cho các Tông đồ và các nhà truyền giáo của Giáo Hội (Cv 4,29; 6,2; 8,14; 11,1; 22,24) qua đó tác giả muốn ám chỉ sự liên tục giữa sứ mệnh của Chúa Giê-su và sứ mệnh của Giáo Hội, chính "Lời Thiên-Chúa" là lý do thu hút dân chúng.

_ Bờ hồ Giênêgiarét: Luca gọi là hồ, còn Mt 4,14 và Mc 4,1) gọi là biển.

2. "Người trông thấy hai chiếc thuyền đậu gần bờ":

Câu này nói lên bối cảnh câu chuyện về mẻ cá kỳ lạ: Thuyền, lưới và ngư phủ. Từ một việc tự nhiên, cụ thể và thông thường này, Chúa Giê-su đã hướng lên ý nghĩa thiêng liêng chỉ về Giáo Hội, công việc Tông Đồ và người Tông Đồ.

3. "Người xuống thuyền của Simon…":

Ở đây muốn nói Simon là nhân vật chính của câu chuyện và do đó muốn giới thiệu vai trò chính của Simon, tức là Phêrô, là nền tảng của Giáo Hội sau này.

4. "Người ngồi trên thuyền giảng dạy dân chúng": 

Dân chúng đông lắm nên Chúa Giê-su phải xuống thuyền chèo ra xa bờ một chút để có thể dễ dàng giảng dạy.

Sự đông đảo dân chúng nói lên nhu cầu cần phải có người tông đồ, vì thế Chúa đã gọi mấy tông đồ đầu tiên.

5. "Vừa xong, Người bảo Simon: hãy đẩy thuyền":

Để giảng dạy Chúa Giê-su thường dùng lời nói và việc làm. sau khi giảng bằng lời nói, Chúa Giê-su giảng bằng việc làm qua việc Người ra lệnh cho Simon đi đánh cá và được mẻ cá kỳ lạ để biểu lộ quyền năng của Người.

6. "Thưa thầy chúng tôi đã cực nhọc suốt đêm…":

Câu này diễn tả sự bất lực của con người. Và chính sự bất lực này làm nổi bậc của Thiên-Chúa. Sự vâng phục của con người đối với quyền năng của Thiên-Chúa sẽ đem lại hiệu quả vượt trên sức tự nhiên của con người. vì thế cũng nói lên sự vâng phục của Simon đối với uy quyền của Chúa Giê-su "Nhưng vì lời Thầy, con sẽ thả lưới".

7. "Các ông đã thả lưới và bắt được nhiều cá…":

Việc đánh cá này là một phép lạ và chính phép lạ này đã tỏ bày quyền năng của Chúa Giê-su. Nhưng dấu chứng sau đây là một phép lạ:

Thường người ta đánh cá vào ban đêm, vì ban ngày ít đánh được cá. Dù "suốt đêm cực nhọc mà không được gì hết" nhưng ban ngày thả lưới lại được nhiều cá. Điều này chứng tỏ "nhờ làm theo lời Thầy" chứ không phải vì sự việc đánh cá thông thường mà bắt được nhiều cá như vậy.

Biết được chỗ có nhiều cá rồi bảo thả lưới như người có quyền, và hiệu quả xảy ra như lệnh truyền: quả thật đây là một sự khác thường!

Chính các Tông đồ, chuyên về nghề đánh cá cùng ngạc nhiên về mẻ cá kỳ lạ này.

8. "Bấy giờ các ông làm hiệu cho các đồng nghiệp":

Ơ đây cho thấy việc điều khiển của Phêrô trong Giáo Hội được sự cộng tác của các tông đồ khác nữa.

"Thuyền chở nặng gần chìm": ý muốn nói đến nhu cầu cấp bách của việc tông đồ truyền giáo trong Giáo Hội.

9. "Lạy Chúa xin Chúa hãy tránh xa tôi!":

Đây là lời tuyên xưng thiên tính của Chúa Giê-su. Trước mẻ cá. Simon xưng Chúa Giê-su là Thầy: "Vì lời Thầy", nhưng sau mẻ cá kỳ lạ này, Simon tuyên xưng Chúa Giê-su là Chúa! Lạy Chúa! Điều này chứng tỏ, qua phép lạ mẻ cá, Simon đã nhận ra quyền năng Thiên-Chúa nơi Chúa Giê-su.

Việc nhận thức quyền năng của Thiên-Chúa nơi Chúa Giê-su tạo nên nơi Simon một ý thức về thân phận tội lỗi bất xứng của mình trước sự thánh thiện của Thiên-Chúa. Ơ đây cũng liên tưởng thái độ khiêm nhu của tiên tri Isaia trước Thiên-Chúa: "Khốn cho tôi, tôi chết mất… vì tôi là người có môi dơ dáy". (Is 6,5).

10. "Ông kinh ngạc và tất cả mọi người …": 

Ơ đây muốn nói lên sự việc khác thường xảy ra, đó là mẻ cá kỳ lạ.

"Cả ông Giacôbê và Gioan…"

Trong bài tường thuật này Luca không nhắc đến tên của Anrê, mặc dầu Anrê là em của Simon, và thường đi đánh cá với nhau. Nhưng lại nhắc đến tên hai anh em Giacôbê và Gioan, con ông Giêbêđê, bạn đồng nghiệp. Điều này muốn chứng tỏ Luca muốn nói đến Simon, tức là Phêrô, Giacôbêvà Gioan là nhóm ba người được Chúa Giê-su biệt đãi, vì nhóm này được chứng kiến con gái ông Giairô sống lại (Lc 9,28) và tại vườn Cây Dầu (Mt 26,37).

11. "Đừng sợ hãi, từ đây các con sẽ là kẽ…":

Đừng sợ hãi, đây là một thành ngữ thường gặp trong Cựu Ước, nhất là trong các lần Thiên-Chúa hiện đến, thành ngữ này thường thấy nơi Luca (1,13-30; 2,10; 8,50; 12,7-32) và thành ngữ này có nghĩa trấn an để tin tưởng vào quyền năng của Thiên-Chúa. Chúa Giê-su muốn trấn an các Tông đồ để các ông tin tưởng vào quan phòng của Thiên-Chúa khi đón nhậnvà thi hành sứ mệnh tông đồ Chúa giao phó.

"Từ đây con sẽ là kẽ chinh phục người ta…" Chúa Giê-su cho thấy sự liên hệ giữa ngư phủ và người đánh cá người, giữa sự bắt cá và sự chinh phục người ta. Từ đó ta nhận thấy một sự chuyển hướng rõ rệt từ mẽ cá sang việc truyền giáo trong Giáo Hội và đồng thời cho thấy rõ ý nghĩa của công việc truyền giáo hơn là điều kiện để trở thành người tông đồ truyền giáo.

12. "Bấy giờ họ đưa thuyền vào bờ…":

Sự việc về mẻ cá kỳ lạ tuy được kết thúc qua việc các tông đồ đưa thuyền vào bờ, nhưng lại mở ra việc thực hiện ý nghĩa của mẻ cá lạ đó là: họ "Đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Người".

Từ bỏ mọi sự: Luca muốn nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sự từ bỏ như là điều kiện phải có để thành môn đệ Đức Kitô:

Lc 18,22 so sánh với Mc 10,21 vàMt 19,21

Lc 5,28 so sánh với Mc 2,14 và Mt 9,9

Lc 5,11 so sánh với Mc 1,20 và Mt 4,22

Lc 6,30 so sánh với Mt 5,42.

"Họ đi theo Người": "Đi theo", theo nghĩa thần học, động từ này ám chỉ một sự dâng hiến chính mình thoát khỏi mọi sự ràng buột. Vì thế ở đây giúp ta liên tưởng đến ý nghĩa từ bỏ của cải vật chất (Mc 10,21), từ bỏ cha mẹ, bạn bè và tất cả (Lc 5,11).

III. ÁP DỤNG:

A. Ap dụng theo Tin-Mừng :


Qua bài Tin-Mừng hôm nay, Giáo Hội muốn chúng ta nhận ra ý nghĩa của việc Tông Đồ trong Giáo Hội, để nhờ đó chúng ta biết quảng đại dâng hiến cuộc đời cho Chúa và sẵn sàng theo Chúa làm việc Tông Đồ.

B. Ap dụng thực hành :

1. Nhìn vào Chúa Giê-su :

a. Xem việc Người làm:


- Đức Giê Su giảng lời Thiên-Chúa : người Tông Đồ cũng phải giảng lời Thiên-Chúa bằng cách tìm hiểu và sống lời Chúa mỗi ngày. 

- Người trông thấy hai chiếc thuyền … Chúa Giê-su thường dùng những sự việc tự nhiên, thông thường trước mắt, và cụ thể dễ hiểu để trình bày giáo lý của Người. Ở đây Chúa dùng việc đánh cá để diễn tả việc Tông Đồ truyền giáo. Người Tông Đồ cần tập cho mình có cái nhìn siêu nhiên trên những sự vật và biến cố của tự nhiên để nhờ đó dễ hướng lòng lên cùng Chúa và đồng thời dễ trình bày ý Chúa cho tha nhân.

- Người ngồi trên thuyền giảng dạy dân chúng : Thuyền đây ám chỉ Giáo Hội. Muốn giảng dạy chúng ta phải ở trong Giáo Hội và hiệp nhất với Giáo Hội.

b. Nghe lời Người nói:

- "Hãy đẩy thuyền ra chỗ nước sâu …" Người Tông Đồ muốn có hiệu quả, cần phải vâng lời Thiên-Chúa qua Giáo Hội. Cả những điều xem ra chưa hiểu hoặc có vẻ vô lý đối vơí mình.

- "Đừng sợ hãi" : Đây là lời Chúa trấn an những ai làm việc Tông Đồ. Mỗi lần nhận một sứ vụ Tông Đồ, chúng ta cần tín thác và vâng phục Chúa.

2. Nhìn vào Simon Phêrô: 

a) Phêrô thả lưới theo lệnh Chúa truyền và đã bắt được nhiều cá. Làm việc Tông Đồ mà vâng theo ý Thiên-Chúa thì bao giờ cũng có hiệu quả.

b) Thưa Thầy chúng tôi đã cực nhọc suốt đêm … Làm Tông Đồ mà cậy dựa vào sức riêng mình thì thường hay gặp thất bại dù đã cố gắng rất nhiều. Nhưng cần biết nghe theo lời Chúa để tiếp tục và bắt đầu lại sẽ thấy hiệu quả.

c) Thuyền của Phêrô chính là Giáo Hội. Chúa vẫn tiếp tục dạy dỗ ta từ trong chiếc thuyền này.

d) Lạy Chúa xin trách xa tôi, vì tôi là người tội lỗi : Phêrô khiêm nhường nhìn nhận tội lỗi của mình trước mặt Thiên-Chúa, nhờ đó Chúa đã đoái thương cất nhắc lên vị Tông Đồ sống với Chúa. Muốn sống kết hiệp với Thiên-Chúa chúng ta phải khiêm nhường thú nhận tội lỗi của mình. Thánh Lễ mỗi ngày mỗi giúp chúng ta làm những công việc này.

e) Các ông đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Chúa : Muốn sống đời Tông Đồ, chúng ta phải thực sự từ bỏ mọi sự rồi theo Chúa.

HTMV Khóa 10 - ĐCV Thánh Giuse Sài Gòn