Clock-Time

Chú Giải Tin Mừng - Chúa Nhật XV Thường Niên A

Tin mừng Mt 13: 1-23: Trong bài Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu dùng dụ ngôn về người gieo giống đi gieo lúa, để dạy rằng cũng một Lời Chúa rao giảng nhưng sinh những hiệu quả khác nhau là tuỳ theo thái độ đón nhận của các tâm hồn...
 CHÚ GIẢI TIN MỪNG

CHÚA NHẬT 15 THƯỜNG NIÊN A

 
NGÀY 12/07/2020
 


Tin mừng Mt 13: 1-23

Học viện Piô Giáo hoàng - Chú Giải

DỤ NGÔN NGƯỜI GIEO GIỐNG

CÂU HỎI GỢI Ý

1 Tại sao Chúa Giêsu nói bằng dụ ngôn ở lúc này trong Tin Mừng?

2. Hai nhóm cử tọa khác nhau: các đám đông (13, 3- 33) và môn đồ (13, 37- 52) đại diện cho ai? Tại sao Chúa Giêsu giảng bằng dụ ngôn (13, 10- 17)? Người nói như thế với ai và ai được ban cho khả năng hiệu thứ ngôn ngữ đó? ở đây "hiểu " có nghĩa là gì (13, 1.14. 15. 19. 23. 51)?

3. Câu chuyện được kể phải chăng là một sự kiện thông thường nào đó hay là lời loan báo một biến cố duy nhất. Đâu là ý nghĩa mạo từ "người' gieo giống (le semeur chứ không phải "một" người gieo giống, un semeur)?

4. Đâu là tâm điểm của tính thuật?

Mùa gặt hái? Nếu thế thì đây có phải là một dụ ngôn làm nổi bật sự tương phản như dụ ngôn hạt cải không (Mt 13, 31)? Nhưng phải chăng người ta nói về mùa gặt? Các loại đất? Có bao nhiêu loại? Chúng có giá trị tự nội không? hay chỉ có giá trị nhờ được mô tả như thế? Sự kế tiếp của chúng có tính cách thời gian như thể thất bại phải đi trước thành công không?

5. Đâu là giáo huấn của dụ ngôn này? Phải chăng là lời Chúa Giêsu gián tiếp công nhận mình thất bại trong việc rao giảng? Là lời mời gọi trở nên mảnh đất tốt? Là một liên hệ giữa sự tiến triển của Lời hay của Vương quốc với phẩm chất của các tâm hồn?

1.Chúa Giêsu mặc khải bằng dụ ngôn câu chuyện của Người và câu chuyện của chúng ta. Bản văn chia làm ba phần rõ rệt: Chính dụ ngôn người gieo giống (cc.3b- 9), các lý do khiến Chúa Giêsu nói bằng dụ ngôn (cc. 10- 17) và lời giải thích dụ ngôn người gieo giống (cc. 18- 23).

2. Phần dụ ngôn đúng nghĩa có lẽ thuộc truyền thống cổ xưa nhất về lời rao giảng của Chúa Giêsu. Cách hành động của người gieo giống xem ra coi thường các quy tắc trồng tỉa khôn ngoan; nhưng chúng ta hãy biết rằng tại Palestin, thời Chúa Giê-su, người ta gieo vãi trước khi cày bừa; thành thử vì chủ ý chứ không vì chểnh mảng mà người nông phu gieo giống trên đường đi và trong bụi gai, bởi vì sau đó lưỡi cày sẽ cày tất cả và đồng thời chôn vùi hạt giống. Còn nơi đá sỏi, ông ta khó lòng mà tránh được trên một mảnh đất cằn cỗi như thế. Để quán triệt dụ ngôn trong ý nghĩa nguyên thủy của nó, ta phải bỏ qua lời giải thích tiếp theo sau; vì lời này che dấu ý nghĩa cánh chung và đã biến dụ ngôn thành một bài huấn dụ cho các tân tòng khi xê dịch trọng tâm của nó để nhấn mạnh và phương diện giáo lý. Vì ta thấy sau phần miêu tả dài dòng việc gieo vãi, thình lình tác giả gợi lên cảnh mùa gặt, biểu tượng thường được dùng để nói về việc vương quốc Thiên Chúa đến (Is 9, 2; Ge 4, 13; Tv 126, 6 v.v...). Thiên Chúa xem ra gieo vãi Vương quốc của Ngài giữa loài người một cách luống công, nhưng từ những bước đầu ít hứa hẹn đó, đột xuất một vụ mùa phì nhiêu. Cho nên đây đúng là lời mời gọi thắng vượt nỗi hoài nghi và chán nản để tin tưởng và hy vọng dù gặp cảnh huống nào: "Ai có tai để nghe thì hãy nghe " (c.9).

3. Các câu 10-15 làm thành một khối riêng biệt; chúng bàn về việc Chúa Giêsu giảng dạy bằng dụ ngôn và không liên hệ trực tiếp với dụ ngôn vừa kể. Trước câu hỏi của các môn đồ: "Tại sao Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ" (c.10), Chúa Giêsu cho một câu trả lời đầu tiên (c. 11- 12): Người nói với dân chúng bằng dụ ngôn là vì chỉ có các ông mới được ban khả năng hiểu các mầu nhiệm Nước Trời , còn ai chẳng phải là môn đồ thì không được (hiểu ngầm: Thiên Chúa) ban cho điều ấy.

Việc nại đến một ý định của Thiên Chúa như vậy tìm thấy lời giải thích ở c. 12: "Vì kẻ có thì sẽ được cho thêm mà nên dư dật; còn kẻ không có thì điều có cũng bị giựt mất". Nói như thế, một muốn đưa vào ý tưởng này là: nếu Thiên Chúa không cho hiểu dụ ngôn, thì những kẻ không hiểu chính họ phải chịu trách nhiệm, vì Ngài chỉ ban cho ai có; thành thử vì họ không có nên Ngài chẳng cho. Như nhiều lời khác của Chúa Giê-su lời này thật đơn giản và quyết liệt; trước khi trích dẫn ngôn sứ Isaia, Người xác nhận trách nhiệm của dân Do thái. Việc vương quốc đến trong bản thân Người bó buộc phải quyết định dứt khoát; nó gây nên sự phân biệt rõ ràng giữa mọi người khác với môn đồ: kẻ có, tức kẻ tích cực đón tiếp Vương quốc, thì khêu gợi lòng quảng đại của Thiên Chúa một cách nào đó và thấy mình được thỏa mãn dư dật; kẻ không có, tức kẻ khép kín trước hồng ân Thiên Chúa và lì lợm chối từ, thì bị tước đoạt mất hết, kể cả cái nó có, và như vậy trở thành trắng tay.

Nơl câu 13, Chúa Giêsu đưa ra câu trả lời thứ hai để minh xác ý nghĩa câu trả lời đầu tiên. Người nhắc lại vấn nạn của c. 10: "Bởi thế mà Ta dùng dụ ngôn nói với họ: vì họ nhìn mà không nhìn, và nghe mà không nghe, không hiểu". Người đưa ra lý do tại sao nói bằng dụ ngôn: vì thính giả không có thái độ san sàng. Các câu 14-15 biện minh lời xác quyết vừa nói bằng cách trích dẫn Is 6, 9-10, là sấm ngôn mà giờ đây được hoàn tất. Sấm ngôn lật tẩy lý do sâu xa đui điếc của thính giả Chúa Giêsu: "Vì lòng dân này đã ra chai đá, chúng đã bịt tai, đã nhắm mắt, vì sợ mắt thấy được, tai nghe được, lòng hiểu được mà trở lại, và Ta lại chữa chúng lành".

Các câu 16-17 sau đó giải thích tại sao các môn đồ lại hiểu được mầu nhiệm Vương quốc: "Phần các con, mắt các con có phúc vì thấy, tai các con có phúc vì nghe". Hạnh phúc của môn đồ hệ tại ở khả năng thấy và nghe, trong lúc dân chúng lại không thể nghe, thấy được.

4. Nếu nghiên cứu kỹ lưỡng, ta sẽ thấy lời Chúa Giêsu giải thích dụ ngôn rất khác biệt với chính dụ ngôn về nội dung cũng như về hình thức, nên ngày nay người ta thường cho đó là một sáng tác của Giáo Hội sơ khai (tuy nhiên nhiều nhà chú giải nổi tiếng như H.Riesenfeld, R.E.Brown, L.Cerfaux, M.Didier, A.George... vẫn nghĩ rằng lời giải thích ấy bắt nguồn từ Chúa Giêsu nhưng đã được thích nghi với hoàn cảnh của Giáo Hội sơ khai). Trong lời giải thích, Chúa Giêsu tổng hợp hai hình ảnh: hình ảnh Lời Chúa như hạt giống và hình ảnh con người, thửa đất của Thiên Chúa. Xét về ngữ vựng, chúng ta gặp nhiều thành ngữ không có trong các Tin Mừng, nhưng lại khá đầy rẫy trong các sách khác của Tân ước, đặc biệt trong các thư Phaolô. Ví dụ hạn từ Lời, được cộng đoàn Kitô hữu dùng trong một nghĩa chính xác để chỉ Tin Mừng (Cv 6, 7; 12, 24; 17, 11, 19, 20; 1Tx 1, 6; 2, 13; 2 Cr 11, 4; Cl 1, 6s; Gc 1, 21). Hầu như chắc là trong lời giải thích dụ ngôn, người gieo giống không còn được đồng hóa với Thiên Chúa như nguyên thủy nữa, nhưng là với chính Chúa Giêsu, Con Người, Đấng gieo giống trong cánh đồng thế gian và lòng người qua việc rao giảng của các môn đồ.

Nhất là hãy ghi nhận: lời giải thích không lưu tâm tới ý nghĩa cánh chung của dụ ngôn như ta đã nói ở trên, nó chẳng lôi kéo chú ý đến sự nẩy mầm phì nhiêu chắc chắn của hạt giống trước bao khó khăn, nhưng đến phẩm chất của mảnh đất đựoc gieo vãi, nghĩa là đến sự cần thiết phải có một lời đáp trả quảng đại của con người đối với Lời. Sau cùng hãy ghi nhận điều này: trong lúc trong dụ ngôn, lề đường, các nơi sỏi đá, bụi gai, đất tốt chẳng được mặc một ý nghĩa đặc biệt nào cả, thì những lời Chúa Giêsu giải thích, chúng lại được cắt nghĩa theo kiểu ẩn dụ, nghĩa là mỗi một nét đều coi như tương ứng với một thái độ nhất định về phía thính giả Lời Chúa.

CHÚ GIẢI CHI TIẾT

"Người lấy dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều: Mt thường dùng động từ nói (lalein) khi Chúa Giêsu thốt ra các dụ ngôn; vì đây không còn là rao giảng (kêrussein), là loan báo công bố Nước Trời, nhưng là giáo huấn yề Nước đó. Một kiện quan trọng: giáo huấn này được ban bố cho các đám đông nhưng chỉ có các môn đồ là hiểu được. Đây không phải một giáo huấn bí truyền dành riêng cho một nhóm người được khai đạo như trong phái Essêni, cũng chẳng phải là các chân lý tổng quát mà quần chúng có thể đồng hóa trực tiếp, song là các dụ ngôn được đưa ra cho hết thảy mọi người. Trong hy ngữ, danh từ parabolô dịch chữ hy bá mâshâl là tiếng chỉ mọi loại giáo huấn dưới hình thức so sánh, nhiều khi khó hiểu: người ký lục "cố moi ra nghĩa bí ẩn của các câu ví, lăn lộn với những câu thai của dụ ngôn" (Hc 39, 3). Tư tưởng của ba Tin Mừng nhất lãm là: Việc Chúa Giêsu chọn hình thức giảng huấn cho quần chúng là một điều đáng ngạc nhiên.

"Này người gieo giống đi ra": Dù ít được khai triển hơn chủ đề mùa gặt, chủ đề gieo giống cũng được Cựu ước biết đến (Hs 2, 25; Gr 31, 27; Dcr 6, 12- 13). Ở đây dụ ngôn kể lại một sự kiện đã xảy ra; mọi động từ đều ở thì aoriste; không có vì cho thấy đó là một quá trình phi thời gian. Kỳ thực, Chúa Giêsu loan báo một biến cố cánh chung: thời sau hết đã bắt đầu, Thiên Chúa đã gieo Hạt giống của Người (Chúa Giêsu) trên trái đất. Từ đây điều quan trọng là cái kết quả cuối cùng của việc gieo giống đó.

Các câu 4- 8 thật khó chú giải. Dụ ngôn nhấn mạnh trên điểm nào, trên thất bại tạm thời của việc gieo vãi hay trên thành công tối hậu? Nếu nhấn mạnh đến sự thành công là biến dụ ngôn thành một lời khích lệ: giờ Thiên Chúa đã đến và cùng với giờ đó là cả một vụ mùa phì nhiêu không thể tưởng; dù thất bại và bị chống đối, Thiên Chúa vẫn làm xuất hiện từ những bước đầu chẳng mấy hy vọng đó một chung cục huy hoàng vĩ đại như Ngài đã hứa (Jeremias). Lối giải thích này đặc biệt dựa trên câu cuối cùng là câu nói đến năng suất 100, 60 và 30 một năng suất coi như khổng lồ, so với các con số Dalman đưa ra, theo đó thì năng suất trung bình thường khoảng 7, 5).

Nhưng lối giải thích này đụng phải một vài khó khăn:

1/ Một sử gia về kinh tế, K.D.White ("The Parable of 'the Sower", JTS 15~1964) 33-37-bài báo đã.được Léon-dufour trích dẫn), cho thấy cách tính của Dalman vô giá trị năng suất 100 hay 400 trên 1 không có gì lạ lùng, vì vẫn thấy có trong vùng Giléad, gần Gadara chẳng hạn.

2/ Nếu Mt muốn nhấn mạnh đến sự phong nhiêu của mùa gặt, có lẽ ông đã nhấn mạnh theo chiều đi lên (30, 60, 100) thay vì đi xuống (100, 60, 30), vì như thế sẽ phá vỡ tính cách lạc quan của dụ ngôn và làm yếu đi bài học tín thác mà ông muốn đưa ra.

3/ Trong 5 câu của dụ ngôn, đã có 4 câu mô tả sự thất bại trong việc gieo vãi; nơi lời giải thích dụ ngôn, cũng tương đương như vậy.

4/ Việc nhấn mạnh đến các thất bại của người gieo giống ăn khớp hơn nhiều với văn mạch chung của các chương ấy trong Tin Mừng Mt, đặc biệt hai chương 11- 12 miêu tả phong trào chống đối ngày càng đi lên trước các việc quyền năng trong các chương 8- 9.

Thành thử xem ra phải đọc lại dụ ngôn trong viễn ảnh này. Dĩ nhiên nó không tuyệt đối loại bỏ lối chú giải "lạc quan" (Jeremias, G.Dehn v.v...) vì quả thực hành động của Đấng Messia sẽ khải hoàn vinh thắng cách bất ngờ. Nhưng vì các người đồng thời của Chúa Giêsu liên kết (cách tự nhiên) Đấng Mêssia với thành công, nên đấy chắc không phải là khía cạnh Người muốn nhấn mạnh trong các dụ ngôn của Người. Điều làm nên "mầu nhiệm vương quốc", mầu nhiệm mà chỉ một nhóm nhỏ gồm các người bé mọn" mới có thể hiểu, chính là việc Đấng Messia chỉ thành công sau khi đã gặp thất bại. Do đó có thể tóm kết ý nghĩa của dụ ngôn như sau: Như người gieo giống (xứ Palestine) chỉ thành công sau khi trải qua biết bao khó khăn trở ngại, thì cũng vậy, Nước Thiên Chúa do Chúa Giêsu khai dựng chỉ có thể thiết lập sau khi đã trải qua nhiều thất bại ê chề. Và chính đó là điều mà người Biệt phái cũng như đám đông không thể "hiểu ".

"Đã ban cho các con biết những mầu nhiệm Nước Trời": Trong các Tin Mừng, chỉ ở đây mới có thành ngữ "mầu nhiệm Nước Trời". Theo văn mạch của đoạn văn, thành ngữ này ám chỉ nhiệm cục của Thiên Chúa theo đó việc khai mạc Nước Trời được thực hiện xuyên qua các thất bại và thử thách của Chúa Giêsu. Hình thức parfait của động từ cho biểu lộ đây là sự hiểu biết mà các môn đồ đang có bây giờ, vì trong quá khứ nó đã được ban cho họ, nhờ và trong sự hiểu biết Chúa Giêsu; đây không phải là một mặc khải đặc biệt được thêm vào kiến thức của họ về Chúa Giêsu từ trước. Khi chấp nhận trở thành ké "bé mọn", khi đặt niềm tin vào Chúa Giêsu mà họ đang thấy (dưới những khía cạnh nhiều khi rất đáng ngạc nhiên), họ đi vào mầu nhiệm Nước Trời, mà Chúa Giêsu là tâm điểm và là chìa khóa giải thích.

"Vì kẻ có thì sẽ được cho thêm": Ai biết ngoan ngoãn khiêm nhu và rộng mở lòng mình đối với Thiên Chúa, sẽ được ban cho ơn hiểu biết dồi dào về mầu nhiệm của Ngài; nhưng kẻ nào chỉ khư khư nắm giữ các quan niệm chật hẹp và quá nhân loại về Thiên Chúa, sẽ bị cất mất cả cái điều mà họ tưởng đang có; ngày phán xét, họ sẽ bị tước đoạt tất cả.

"Mắt các con có phúc...": Lời trích dẫn Isaia trong câu trước nói tới những kẻ nhìn và nghe mà không hiểu. Để theo đúng lối tương phản Chúa Giêsu muốn, phải chú giải mối phúc này như sau: các con có phúc không những vì đã nhìn và nghe cái mà mọi người đều nghe và nhìn. (Nghĩa là bản thân Ta và các công việc của Ta), nhưng còn nhìn và hiểu nữa.

"Vậy các con hãy nghe dụ ngôn người gieo giống": Lời giải thích dụ ngôn đi theo một hướng hơi khác với hướng của dụ ngôn (đó là điểm mà, ngoài một số sự kiện liên hệ đến ngữ học làm ta tin rằng đây là một kiểu chú giải khuyến thiện do Giáo Hội sơ khai đưa ra, nhưng giả thuyết này không được chứng minh). Trong dụ ngôn, chính sự kiện gieo giống, nghĩa là hành động của Thiên Chúa trong lời rao giảng của Chúa Giêsu, nằm hàng đầu. Trong khi ở phần giải thích, đó lại là cách thế đón nhận Lời, là khía cạnh chủ quan, là lời đáp trả của mỗi người. Tâm điểm đã bị xê dịch: từ một giáo huấn về mầu nhiệm của một Đấng Messia chịu thất bại về phương diện nhân loại người ta đi sang việc khuyến cáo đề phòng, sang lời huấn dụ hãy biết đón nhận sứ điệp Tin Mừng. Dù sao, giữa dụ ngôn và lời giải thích, không có đối nghịch mà chỉ có khác biệt về trung tâm phải nhấn mạnh thôi.

KẾT LUẬN

Khi nghe dụ ngôn này, quần chúng có thể nhận ra mình trong ba loại đất cằn cỗi kia, và đi từ suy tư đó, họ có thể hồi tâm lại, mặc những tâm tình xứng hợp để hiểu (vì ánh sáng nửa vời của dụ ngôn vẫn là "một ân huệ, một lời mời gọi hãy cầu xin nhiều hơn và nhận lãnh nhiều hơn " chú thích của BJ). Còn các môn đồ vừa được chất vấn vừa được trấn an: được chất vấn để trở nên mảnh đất tốt hầu sinh hoa quả đến mức tối đa, và được trấn an nhờ việc Chúa Giêsu hoàn toàn làm chủ tình thế: Người ý thức các thất bại của mình và cho thấy chúng đã được tiên liệu trong kế hoạch của Thiên Chúa. Dụ ngôn cỏ lùng tiếp liền dụ ngôn người gieo giống loan báo các thất bại đó sẽ không ngăn cản nổi chiến thắng dứt khoát của Thiên Chúa trong ngày mùa sau hết.

Ý HƯỚNG BÀI GIẢNG

1.Biết bao chính nhân và ngôn sứ Cựu ước, quảng đại và sẵn sàng hơn ta, đã suốt đời trông chờ sự mặc khải đã ban cho ta, mà không được. Họ mong ước nghe, thấy điều ta nghe thấy, nhưng không có gl được ban cho họ cả. Còn chúng ta ngày nay được Chúa tỏ lộ cho "các mầu nhiệm Nước Trời " qua tiếng nói của Giáo Hội.

2. Chúa Kitô đến đảo lộn lịch sử thế giới bằng cách gieo vào đó hạt giống Lời Người. Thế giới này trước kia cằn cỗi và đông ngóng ơn cứu độ, bây giờ có thể trở thành phong nhiêu và sinh được hoa trái. Cũng thế, Lời Chúa mà ta nghe mỗi Chúa Nhật phải đến đảo lộn cuộc đời của ta, kéo nó ra khỏi vùng sa mạc cằn cỗi, để làm nó đơm hoa trong các việc thiện và trong niềm vui.

3.Đôi khi ta giống như con đường trong dụ ngôn: nhận lãnh nhiều dấu chỉ của Chúa, nghe nhiều lần lời Tin Mừng, nhưng lời đó chẳng nói gì với ta, ta như người không hiểu.

4. Trái lại nhiều lúc khác ta nghe và vui vẻ đón nhận lời Tin Mừng, nhưng giống như vùng đất sỏi đá của dụ ngôn. Lời Chúa chạm đến ta như một luồng sáng, như một điều hiển nhiên, như một ao ước thực hiện ngay tức khắc. Nhưng trước khi ta bắt tay hành động, thì các trở ngại đã đến chồng chất, dù đôi khi không quan trọng mấy. Vì lời chế giễu của một người thân, vì nể nang kẻ khác mà tất cả tan tành như mây khói.

5. Cũng có khi ta đã bắt đầu sống thực một lời Tin Mừng khó khăn nào đó. Nhưng các trách vụ, các lo lắng thường nhật, đời sống xã hội với những yêu sách trần tục của nó đã làm ta chỉ trung tín trong chốc lát. Và lời Chúa đã thành phụ tùy.

6.Thỉnh thoảng ta là mảnh đất tốt, và rất lâu, có lẽ trong nhiều năm ta cảm nghiệm được niềm vui sâu xa được trọn vẹn thuộc về Chúa và anh em. Đó là một ân huệ lớn lao, ta phải khiêm tốn cầu xin mỗi ngày.

7. Mảnh đất tốt là những người, như các môn đồ, tín thác vào Chúa dù Lời Ngươi gặp nhiều thất bại nhất thời như. Giáo Hội bị bách hại, một số linh mục sống bê bối, nhiều Kitô hữu ít sống Tin Mừng, tội lỗi của bản thân ta, những cám dỗ thường trực thúc giục ta sống đời ích kỷ.

8. Có nhiều dị biệt trong việc hiểu Lời Chúa. Tất cả những kẻ đạt đến đức tin không nhất thiết đạt đến sự trưởng thành Kitô giáo của người môn đồ đích thực của Chúa Giêsu. Đức tin có thể coi như mầm kiến thức và khôn ngoan của- Thiên Chúa. Nhưng chính mức độ yêu thương và từ bỏ của mỗi người chúng ta mới quyết định mức độ thâm sâu mà Thiên Chúa đưa ta vào tròng lãnh vực thâm giao với Ngài.

9. Không ai có thể xét đoán sự phong nhiêu của kẻ khác. Nào ai biết được bề trong các trở ngại mà người bên cạnh gặp trong cuộc: sống Kitô hữu của họ (chim trời, Satan, gai góc, mặt trời. nóng cháy của dụ ngôn)? Biết đâu khi gặp cùng một khó khăn như thế, chính ta lại cằn cỗi hơn...

10. Niềm vui vỡ bờ của môn đồ Chúa Giêsu là biết rằng: dù gặp trở ngại, Lời Chúa cuối cùng sẽ chiến thắng trong các tâm hồn và làm phát sinh một vụ mùa phì nhiêu. Trong lúc chờ đợi mỗi người hãy tìm cách sống Lời Chúa trong chính cuộc sống của mình.


 
Noel Quession - Chú Giải


Trong ba Chúa nhật của mùa hè đang đến, chúng ta sẽ đọc

bảy bài dụ ngôn mà Thánh Mát-thêu đã tập họp trong bài giảng dài thứ ba của Đức Giêsu. Giờ đây, Đức Giêsu đi qua một khúc quanh trong sứ vụ của Người: Người đụng phải sự thù ghét công khai của các thủ lãnh tôn giáo. Họ quyết định loại trừ người (Mát-thêu 12, 14).. những đám đông , sau nhiệt tình dễ dàng lúc ban đầu, đã thất vọng bởi vì Đấng Mê-si-a ấy từ chối bước qua hành động chính trị.

Hôm ấy, Đức Giêsu từ trong nhà đi ra ngồi ở ven biển hồ. Dân chúng tự họp bên Người rất đông, nên Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn toàn thể đám đông thì đứng trên bờ. Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều.

"Dụ ngôn" dịch từ "mâchâl" ' của tiếng ' Do Thái, có nghĩa là "một chuyện kể tượng trưng dùng để làm cho người ta khám phá một ý nghĩa ẩn giấu": Thế giới tạo vật đầy những biểu tượng. Khi quan sát những thực tại tầm thường của cuộc sống hàng ngày. Đức Giêsu nhìn qua chúng, những thực tại thánh thiêng. Ví dụ như công việc của những nông dân làm Người nghĩ đến một sự việc khác... Các bạn thử đoán việc gì nào?

Người nói: "Kìa người gieo giống đi ra gieo giống. Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất. Có những hạt rơi trên sỏi đá chỗ đất không có nhiều; nó mọc ngay vì đất không sâu nhưng khi nắng lên, nó liền bị cháy, và vì thiếu rễ nên bị chết khô. Có những hạt rơi vào bụi gai, gai mọc lên làm nó chết nghẹt.."

Những hạt giống tội nghiệp! Và người gieo hạt đáng thương! Tại sao Đức Giêsu kể cho chúng ta nghe một loạt những thất bại ấy? Cho đến bây giờ công việc của người gieo hạt hoàn toàn vô ích.

Chúng ta cũng thế, thường trong những thực tế nào đó của cuộc sống, chúng ta. có ấn tượng đã thất bại thảm hại... ngay từ đầu, và sau một thời gian ngắn nẩy mầm hoặc sau một thời dài hơn thành công. Tất cả những thất bại này, Đức Giêsu đã gặp. Trong lúc kể lại dụ ngôn này, Người nghĩ đến những thất bại trong việc tông đồ của chính mình. Không che giấu mọi sự thất bại đó Đức Giêsu phân tích chúng một cách sáng suốt...

Nhưng Người muốn đi tới đâu? Người gieo hạt phải chăng đã mất thời gian vô ích?

Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa, kết quả: hạt dược gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục. Ai có tai thì nghe.

Vậy đây là một bài học phi thường về lòng trông cậy mà Đức Giêsu đem lại cho chúng ta. Khi bạn nhìn đời sống đáng thương của bạn, khi bạn nhìn Giáo Hội, hoặc thế giới bạn chớ ở lại trong những nhận định bi quan và nản chí: bất chấp mọi thất bại, một mùa gắt sẽ đến. Các bậc cha mẹ gặp nhiều khó khăn với con cái mình, xin các ông bà chớ từ chối gieo hạt. Giới trẻ chưa thành công trong công việc của mình, các bạn hãy lắng nghe sứ điệp lạc quan và thực tế của Đức Giêsu. Mặc dù sứ điệp đã được công bố hai ngàn năm nay, nó vẫn giữ được mọi sự mới mẻ hợp thời đại. Thế giới ngày nay luôn cần đến sứ điệp ấy.

Lạy Chúa , xin hãy dạy chúng con biết phân biệt các hạt giống nào... hứa hẹn những mùa gặt... bất chấp mọi vẻ bề ngoài trái ngược.

Các môn đệ đến gần hỏi Đức Giêsu rằng: "Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói với họ, Người đáp: "Bởi vì anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không Ai đã có thì được cho thêm, và sẽ có dư thừa! còn ai không có, thì ngay cái đang có cũng sẽ bị lấy mất. Bởi thế nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe không hiểu.

Không đi vào việc giải thích chuyên môn đoạn văn khó hiểu này, ít nhất chúng ta hãy nhận ra chân lý rất hiện đại của nhận định ấy... Có những thời kỳ người ta có sự nhất trí trong đức tin và toàn thể những người được dạy giáo lý xem ra đều gắn đức tin ấy với đức tin được giảng dạy. Ngày nay, chúng ta tìm thấy tình hình mà Đức Giêsu gợi ra: người ta có thể "tiếp nhận" hoặc "từ khước" lời đề nghị của đức tin. Đức Giêsu phân biệt rõ ràng hai loại thính giả: những người nhìn, nghe và hiểu... và những người không nhìn, không nghe. Đức Giêsu đã không chọn lựa để Người trở nên khó hiểu? Người không nói: "bằng dụ ngôn" để che giấu một số chân lý cho lột số người.

Thật ra, Đức Giêsu không thể nói về Thiên Chúa cách nào khác với dụ ngôn. Sự thuyết giáo của Người mạc khải những "mầu nhiệm" vượt quá con người một cách vô cùng tận, và một phần lớn vẫn còn bị "che giấu"..Chính trong phần không rõ ràng này mà tự do của con người được kêu gọi. Người ta không "tự do" trước điều gì đã hiển nhiên. Mầu nhiệm của Nước Thiên Chúa, trong tất cả sự phong phú của nó, không phải là một chân lý được áp đặt. Đó là một bí mật chỉ được bày tỏ cho những tấm lòng sẵn sàng lắng nghe. Một dụ ngôn không rõ ràng... Phải tìm kiếm... Phải ước muốn.

Thế là đối với họ đã ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ I-sai-a: "Các ngươi có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy. Và lòng dân này đã ra đần độn, chúng đã nặng tai, còn mắt thì chúng nhắm lại, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe và lòng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành".

Chúng ta cảm thấy sự đau khổ của Đức Giêsu nhiều dường nào trước những sự từ khước ấy! Người đã đến để đem lại cho họ ánh sáng, để mở mắt họ ra... để chữa cho họ bệnh mù lòa. Nhưng Người không thể cũng không muốn "ép buộc" họ. Người tôn trọng tự do của họ.

Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc vì được nghe. Vậy anh em hãy nghe dụ ngôn người gieo giống.

Vâng, Lạy Chúa, con muốn lắng nghe. Xin Chúa cho con đôi tai tinh tế và đôi mắt mới mẻ.

Hễ ai nghe lời rao giảng Nước Trời mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp đi điều đã gieo trong lòng người ấy: đó là kẻ được gieo bên vệ đường.

Trong việc giải thích dụ ngôn, điểm nhấn mạnh không được đặt trên khả năng của hạt giống hay niềm hy vọng không gì thắng nổi của người gieo hạt (như chúng ta đã ghi nhận)…nhưng đặt trên sự khác nhau của đất , nghĩa là trên những thiên hướng của những người đón nhận "lời Thiên Chúa"..Trong nhóm người thứ nhất đức tin không bám, không đâm rễ, hạt giống cũng không nẩy mầm... bởi vì chim chóc đã đến ăn mất hạt trên đường.

Bên trên những hình ảnh cụ thể. Đức Giêsu còn nhìn rất xa: người lắng nghe Lời Chúa có một kẻ thù. Chúng ta đã quên điều đó sao?. Một kẻ thù đáng ngại mà Đức Giêsu gọi là "quỷ dữ". Đàng sau con người không đạt được đức tin, có một thứ vực thẳm mầu nhiệm, và cũng như chính đức tin nó không hoàn toàn trở thành hợp lý được: nó là một quyền lực ẩn giấu mà con người không làm chủ được. Lạy Chúa, xin giải thoát chúng con khỏi quỷ dữ!

Còn kẻ được gieo trên nơi sỏi đá, đó là kẻ nghe Lời và liền vui vẻ đón nhận. Nhưng nó không đâm rễ mà là kẻ nhất thời khi gặp gian nan hay bị ngược đãi vì Lời, nó vấp ngã ngay...

Sau kẻ không tin vì đức tin chưa được nẩy mầm, giờ đây cũng theo Đức Giêsu, là người tín hữu " bỏ ngũ" , người ấy bỏ đạo như cách nói rõ ràng của Thánh Luca trong đoạn văn song song (Luca 8,18). Thiếu rễ cây? Người ấy nhiệt tình theo Đức Kitô khi mọi sự dễ dàng xuôi chảy, và bỏ Người khi khó khăn, thử thách, đau khổ; ngược đãi ập đến. Than ôi! Chúng ta biết rõ hoàn cảnh này thường xảy đến. Lạy Chúa, xin cho con được bám rễ trong Chúa!

Còn kẻ được gieo vào bụi gai, đó là kẻ nghe Lời, nhưng nỗi lo lắng sự đời và bả vinh hoa phú quý bóp nghẹt khiến Lời không sinh hoa kết quả gì…

Giờ đây là "người tín hữu không đạt đến sự chín muồi của đức tin"... bởi vì người ấy bị tinh thần của thế gian giữ lại bị bối cảnh vô tín xung quanh bao vây. Chúng ta cảm thấy rõ ràng đối với Đức Giêsu đức tin là một công việc phát triển lâu dài, và phải chiến đấu chống lại mọi thứ trở ngại. Đức Giêsu đã thường xuyên cảnh báo các môn đệ chống lại ảnh hưởng của thế gian (Lc 9,57-62 - 14,28-33 -16,19-31; Ga 15,19 - 12,6).
Đức tin bị bóp nghẹt? Đức tin dần dần xanh xao vì thiếu hơi thở và một ngày kia bị chết nghẹt. Phần còn lại, tất cả đã chiếm quá nhiều chỗ trong đời sống: "Các bạn biết đấy? Làm sao tôi có thể đi nghe Lời Chúa ngày Chúa nhật! Tôi còn đi xem đá banh , đi chơi lướt ván... và vì tôi quá mệt với tuần lễ của tôi, vậy thì tôi phải tranh thủ ngày nghỉ "cuối tuần"... Và chính điều chủ yếu phải vượt qua mọi thứ khác!

Lạy Chúa, xin giải thoát chúng con khỏi sự quyến rũ của thế gian và bả vinh hoa phú quý.

Còn kẻ được gieo trên đất tốt, đó là kẻ nghe Lời và hiểu thì tất nhiên sinh hoa kết quả và làm ra kẻ được sáu chục, kẻ được ba chục.

Sinh hoa kết quả!

Đó là điều mong ước mà Đức Giêsu muốn chúng ta thực hiện (Mát-thêu 3,10 - 7,l?-19 - 12,33 - 13,23-26 -12,43). Một đời sống tràn đầy, phong phú. Đối với Đức Giêsu, điều kiện chủ yếu để đời sống chúng ta sinh hoa, kết quả là Lời Thiên Chúa được lắng nghe và hiểu lâu dài. Thông qua sự phân tích về các mức độ lác nhau của đức tin chúng ta đoán ra rằng không có gì vĩnh viễn là chung cuộc. Đó là điều mà ngày hôm nay chúng ta nhận định xung quanh chúng ta và ở trong chúng ta. Đức tin là một "đời sống", một ngày nào đó được gieo xuống, lớn lên và sinh hoa quả... nhưng là một đời sống mong manh phải được phát triển ở giữa nhiều nghịch cảnh đang tấn công nó…

Nếu chúng ta cần làm cho đức tin phát triển... thì chúng ta cũng phải trở thành những "người gieo vãi Phúc âm", và chuẩn bị đất đai, ngõ hầu tấm lòng của anh em mình trở thành một mảnh đất tốt sinh ra gấp trăm.. Chúng ta quan tâm đến chính hạnh phúc của họ: "Phúc thay ai lắng nghe Lời và đem ra thực hành!"


Giáo phận Nha Trang - Chú Giải

" Kìa có người gieo giống đi gieo lúa"


BÀI TIN MỪNG: Mt 13, 1 - 23

I / Ý CHÍNH:

Trong bài Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu dùng dụ ngôn về người gieo giống đi gieo lúa, để dạy rằng cũng một Lời Chúa rao giảng nhưng sinh những hiệu quả khác nhau là tuỳ theo thái độ đón nhận của các tâm hồn.

II / SUY NIỆM:

1 / " Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều":

a ) Dụ ngôn là một hình thức giảng dạy dùng một tỷ dụ rút rs từ phong tục trong dân chúng hay cuộc sống thường nhật để soi sáng một chân lý đạo đức hoặc tôn giáo. Ơ đây Chúa Giêsu dùng dụ ngôn người gieo giống đi gieo lúa để dạy bài học về thái độ cần phải có để đón nghe Lời Chúa cho sinh hiệu quả phần rỗi.

b ) Mục đích Chúa dùng dụ ngôn:

+ Đối với các môn đệ là những người có thiện chí và được biệt đãi, Chúa nói rõ sự thật, chú không cần dùng dụ ngôn.

+ Đối với dân chúng Chúa Giêsu dùng dụ ngôn, mà giảng dạy để nhằm mục đích rằng:

- Với những người ngày lành thì dụ ngôn làm cho người nghe dẽ nhớ được các chân lý đã trình bầy và khám phá dần dần sự phong phú chứa đựng trong chân lý đó ( Người con phung phá Lc15, 11 - 32 ). Đồng thời khi dụ ngôn có ý nhắm thẳng người nghe thì nói có thể làm cho người đó không cảm thấy quá đột ngột và cóthể chấp nhận được ( Nathan trách Đavít về tội giết Uria, 2Sm 12, 1 - 12 ).

- Đối với những người nghe mà không tiếp nhận, không thống hối hoặc còn chống đối, thì chân lý chưa được tỏ ra cho họ. Vì thế, chân lý cần được gói ghém, giữ gìn trong những dụ ngôn ( Mt 4, 11 - 12 ).

c ) Riêng Chúa Giêsu khi dùng dụ ngôn, Người có ý thực hiện những lời Tiên tri báo trước về việc dùng dụ ngôn.

- Tv 78, 2: " Ta mở miệng ra câu ví, thổ lộ những điều biư ẩn, từ lúc khởi nguyên vũ hoàn" ( Mt 13, 34 - 35 ).

- Tv 49, 5: " Ta dương tai hứng nghe câu ví ( dụ ngôn ). Tôi đem câu đó giải trên phím đàn! ".

d ) Dụ ngôn Nước Trời:

Chúa Giêsu dùng dụ ngôn để diễn tả cho dân chúng hiểu về cách rổ chức và sinh hoạt trong Nước Trời mà Người sẽ thiết lập. Đồng thời Chúa Giêsu cũng muốn dùng dụ ngôn để giác ngộ người Do thái khỏi lầm lẫn về Nước Trời đang thành lập. Vì lẽ đó mà người ta gọi các dụ ngôn đó là " Dụ ngôn Nước Trời ".

Các dụ ngôn về Nước Trời:

- Dụ ngôn người gieo giống ( Mt 13, 1 - 23 ).

- Dụ ngôn cỏ lùng Mt 13, 24 - 30.

- Dụ ngôn hạt cải và tấm men Mt 13, 31 - 32

- Dụ ngôn kho báu và đá ngọc Mt 13, 44 - 46.

- Dụ ngôn các lưới cá Mt 13, 47 - 50.

2 / " Có người gieo giống đi gieo lúa":

Chúa Giêsu dựa vào sinh hoạt hàng ngày của nhà nông là người gieo giống đi gieo lúa, để dạy bài học về Lời Chúa giảng dạy được ví như hạt giống gieo xuống đất. Lời đó phát sinh hiệu quả cho người nghe là tuỳ theo thái độ đón nhận của họ.

Ơ đây cũng mang ý nghĩa có tính cách cánh chung: Thiên Chúa đã gieo hạt giống của Người là sai Chúa Giêsu xuống trần gian để nhờ đó trần gian được đón nhận ơn cứu độ của Người trong ngày sau hết như hiệu quả đích thực.

3 / " Có hạt rơi xuống vệ đường...":

Cần hiểu về nghề nông tại Galilêa thời Chúa Giêsu.

Hàng năm vào quãng tháng chạp dương lịch, bên Thánh địa bắt đầu mùa mưa. Con nhà nông khởi công gieo vãi, Galilêa là sứ nhỏ, đồi núi nhiều, ruộng đát ít, dân cư đông, thành ra ruộng đất phải chia nát ra thành nhiều phần nhỏ. Phần đất nào cũng có đường bờ làm cương giới. Phần nhiều đát không đủ màu mỡ, có nhiều chỗ pha trộn đá sỏi. Đất đã xấu, lại hỗn cỏ, nhất là thứ cỏ gai. Tuy nhiên cũng có nhiều chỗ đất đai phì nhiêu, người ta chỉ việc cầy bừa kỹ rồi gieo vãi và đợi đến mùa là gặt lúa về.

Nhận xét hoàn cảnh nhà nông như trên đây ta sẽ hiểu dễ dàng dụ ngôn nói đến hạt giống rơi trên bờ ruộng, trên đá sỏi, nơi bụi gai và trên đất tốt màu mỡ. Như vậy ta sẽ nhận ra Chúa Giêsu dựa vào hình ảnh cụ thể của người gieo hạt giống để dạy bài học về hiệu quả lời rao giảng của Chúa là tuỳ thuộc vào thái độ của người nghe đón nhận hay không.

4 / " Ai có tai thì hãy nghe":

Đây là kiểu nói Chúa Giêsu dùng để gây chú ý ( Mc 4, 23; 7, 16; Mt 11, 15; Lc8, 8 ).

5 / " Về phần các con đã cho biết những mầu nhiệm":

Thành ngữ " Mầu nhiệm Nước Trời " có ý ám chỉ nhiệm cục cứu độ của Thiên Chúa, đây là một thực tại vượt quá sự hiểu biết của loài người. Chỉ có Chúa Giêsu mới có thể cho chúng ta biết bản chất của nước đó. Chính Chúa Giêsu thành lập Nước Trời và chính Người là chìa khoá giải thích nước đó. Vì thế Người thường dùng các dụ ngôn để mạc khải dần dần các khía cạnh của mầu nhiệm này ( Mt 13 ). Người này được khởi đầu từ Gioan Tẩy giả ( Mt 11, 12 ) và sẽ đạt tới kỳ viên mãn trong ngày phán xét ( Mt 25, 34 ). Từ nay tới đó ta khẩn nguyện cho " Nước Cha trị đến " ( Mt 6, 10 ).

6 / " Vì ai đã có thì ban thêm cho họ...":

Đây là kiểu nói nhấn mạnh để diễn tả lòng thương rộng rãi cũng như sự phán xét nghiêm ngặt của Chúa. Dụ ngôn nén bạc sẽ giúp ta hiểu điều ấy ( Mt 25, 14 ).

Ơ đây muốn nói: ai biết ngoan ngoãn khiêm nhu và rộng mở lòng mình đối với Thiên Chúa, sẽ được ban cho ơn hiểu biết dồi dào về mầu nhiệm của Chúa, trái lại những kẻ nào chỉ khư khư nắm giữ các quan niệm hẹp hòi, và quá nhân loại về Thiên Chúa, sẽ bị cắt mất cả những điều mà họ tưởng đang có và ngày phán xét họ sẽ bị tước đoạt tất cả.

Nói cách khác, ai có lòng khiêm nhường đón nhận, thì Chúa cho hiểu Lời Chúa, còn ai tự phụ khép kín, thì sẽ không hiểu gì mà còn chịu thiệt hại nữa.

7 / " Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ...":

Ơ đây Chúa Giêsu nói về lý do mà Người dùngdụ ngôn để nói với người Do thái về Nước Trời. Lú do đó là vì người Do thái có quan niệm sai lầm về Nước Trời mà Chúa Giêsu muốn nói đến. Vì họ không hiểu lời Chúa giảng, Người phải dùng dụ ngôn mà nói với họ.

Quả vậy, Nước Trời theo quan niệm của người Do thái là một nước được thiết lập do một vị vua từ trời xuống, vị vua này toàn năng, có những đội hùng binh bách chiến bách thắng, lại còn được đội binh Thiên thần sẵn sàng ứng chiến đem người Do thái đến chỗ thống trị hoàn cầu và dẹp mọi chư dân ngoại giáo.

Chúa Giêsu sẽ thực hiện Nước Trời, song là nước khác hẳn quan niệm trên đây của người Do thái.

Trước một cử toạ người Do thái đang bồng bột theo quan niệm Nước Trời có tính cách trần thế, Chúa Giêsu phải trình bầy đúng điều họ đang khát vọng về Nước Trời, đồng thời lại phải sửa đổi quan niệm sai lầm của họ về Nước Trời. Vì thế bài giảng của Người vừa mở vừa đóng: mở cho họ nhìn thấy sự thật và đóng những gì họ sai lầm. Do đó Chúa rất khôn ngoan và thận trọng, đã phải dùng dụ ngôn mà nói với họ.

Kiểu nói " Họ nhìn mà không thấy..." diễn tả rằng những Do thái vì cố chấp cứng lòng khư khư giữ lấy quan niệm sai lầm của mình, nên không hiểu được lời giảng của Chúa Giêsu về Nước Trời.
8 / " Thế mới ứng nghiệm lời Tiên tri Isaia 6, 9 - 10 ":

Lời Tiên tri Isaia ở đây nói đến sự cứng lòng của dân Do thái, nhưng sự cúng lòng đó không phải do Chúa muốn mà là vì họ cố tình chai đá, bịt tai, nhắm mắt, khiến cho họ không hiểu Lời Chúa, mặc dầu Lời Chúa một khi hiểu được, có thể giúp họ hối cải để được chữa lành.

9 / " Phần các con phúc cho mắt các con...":

Trong khi câu trích dẫn lời Tiên tri Isaia nhắc đến những người nghe và nhìn mà không hiểu, thì ở đây có tính cách tương phản, Chúa có ý quả quyết rằng các môn đệ là những người nghe và hiểu. Ơ đây có thể hiểu rằng các môn đệ có phúc vì không những nhìn thấy và nghe thấy chính bản thân và các công việc của Chúa Giêsu như những người khác, mà còn đón nhận và hiểu biết những điều đó hơn những người khác nữa.

10 / " Những vị Tiên tri và nhiều Đấng công chính":

Để nhấn mạnh về sự diễm phúc của các môn đệ, Chúa Giêsu so sánh các môn đệ với các Tiên tri và những người công chính thời Cựu ước. Những vị này mong ước được sống với Chúa Giêsu, xem thấy việc Người làm và nghe những lời Người giảng dạy mà không được, trong khi ấy các môn đệ là người đang được sống với Chúa Giêsu được xem những công việc Người làm và nghe những lời Người giảng dạy.

11 / " Vậy các con hãy nghe dụ ngôn về người gieo giống ":

Dụ ngôn người gieo giống này nhằm hai khía cạnh khác nhau nhưng bổ túc cho nhau:

a ) Khía cạnh thứ nhất là phần giải thích có ý nhấn mạnh về thái độ đón nhận Lời Chúa, nghĩa là sự đáp trả của mỗi người khi nghe Lời Chúa.

- Về thái độ đón nhận Lời Chúa, Chúa Giêsu phân biệt bốn loại: vệ đường, đá sỏi, bụi gai và đất tốt. Trong bốn loại này thì chỉ có loại đất tốt là có hiệu lực sinh hoa kết quả.

- Xét về hình thức thì việc gieo giống tức là việc rao giảng thất bại vì chỉ thành công với tỷ lệ 1/4.

- Nhưng xét về tính chất thì sự thành công của loại thứ 4 này lại gấp bội vì hạt được 30, hạt 60 và hạt 100 điều này có ý diễn tả rằng:

+ Hạt giống Lời Chúa luôn luôn là tốt có sinh hiệu quả nhiều hay ít là tuỳ theo thửa đất, tức là theo từng thái độ của người đón nhận.

+ Hạt giống Lời Chúa được rao giảng, lúc đầu xem ra thất bại, nhưng cuối cùng sẽ thành công vì Nước Chúa sẽ trị đến Hạt 100, hạt 60, hạt 30.

b ) Khía cạnh thứ hai mà dụ ngôn muốn nhằm tới là vai trò người gieo giống. Về khía cạnh này chúng ta có thể hiểu rằng:

- Người gieo giống là chính Thiên Chúa.

- Hạt giống là Chúa Giêsu, được Chúa Cha sai xuống thế gian để cứu chuộc thế gian.

- Đất được gieo là nhân loại.

- Những thứ đát khác nhau là thái độ đón nhận khác nhau của từng người.

Đồng thời chúng ta cũng hiểu thêm rằng:

- Người gieo giống đây là Chúa Giêsu và tiếp tục là Giáo Hội qua muôn thế hệ.

- Hạt giống đây là Lời Chúa.

- Đất được gieo là toàn thể nhân loại nói chung và từng người nói riêng.

- Những thứ đất khác nhau là thái độ đón nhận khác nhau của người nghe.

Về ý nghĩa của dụ ngôn thì Chúa Giêsu đã giải thích trong bài Tin Mừng.

III / ÁP DỤNG:

A / Áp dụng theo Tin Mừng:

Qua bài Tin Mừng hôm nay, Giáo Hội muốn nhắc nhủ chúng ta phải nhận thức giá trị thiêng liêng của Lời Chúa, để nhờ đó chúng ta biết tha thiết lắng nghe và chăm chỉ đem ra thực hành trong đời sống hàng ngày.

B / Áp dụng thực hành:

1 ) Mỗi người phải chuẩn bị đất tốt để đón nhận Lời Chúa:

- Đất phải xốp: không cứng như vệ đường, tức là phải có tinh thần khao khát Lời Chúa như một nhu cầu của sự sống để lắng nghe, tìm hiểu và thực hành Lời Chúa.

- Đất không có đá sỏi: tất là phải cất những chứng ngại vật như: sự lười biếng, thơ ơ, chểnh mảng Lời Chúa, bỏ các thành kiến khuynh hướng xấu trong tâm hồn.

- Đất không có gai: tức là tâm hồn phải thanh thoả, không có những bồn chồn lo lắng về những sự ở đời như thú vui xác thịt, danh vọng, của cải vật chất... vì những cái đó là gai góc bóp chết Lời Chúa.

- Đất tốt: là tâm hồn khiêm nnhường biết tin tưởng, trông cậy và yêu mến Lời Chúa để biến đổi đời sống.

2 ) Đất xấu có hại cho hạt giống thế nào thì nhữngtrở ngại chủ quan cũng như khách quan làm bất lợi cho lời giảng Tin Mừng sinh công hiệu như vậy.

3 ) Các tông đồ lo tìm hiểu Lời Chúa khi gặp những điều khó hiểu. Chúng ta phải nhiệt thành học hỏi, tìm hiểu và suy niệm Lời Chúa mỗi ngày.

4 ) Phúc cho các con: chúng ta phải biết quý trọng hoàn cảnh ta đang sống, có Thánh Kinh, bàn tiệc Lời Chúa trong thánh lễ hàng ngày... có nhiều người ao ước như vậy mà không có.


 
Lm Phanxicô Xavie Lê Văn Nhạc - Bài Giảng Lễ

Hạt giống lời chúa


Ông Chirgwin, trong quyển sách mang tựa đề: "Thánh Kinh trong thế giới truyền giáo" đã kể câu chuyện sau đây:

Tokichi Ishi-I, một tên giết người không gớm tay, đã đạt được kỷ lục hạ sát nhiều nạn nhân nhất bằng những phương thế dã man không thể tưởng tượng nổi.

Hắn ta tàn nhẫn hạ sát đàn ông, đàn bà, kể cả trẻ con. Với bàn tay khát máu, hắn đã thủ tiêu bất cứ người nào tình cờ hắn gặp và muốn giết. Nhưng cuối cùng, hắn cũng bị bắt và bị kết án tử hình.

Lúc ở nhà tù chờ ngày hành quyết, hai phụ nữ đi công tác tông đồ thử khuyên nhủ hắn, nhưng tất cả những câu hỏi han, trò chuyện của họ không làm cho hắn mảy may động lòng, trái lại hắn nhìn thẳng vào họ với cặp mắt dữ tợn như một hung thủ.

Cuối cùng, mất hết kiên nhẫn, hai phụ nữ ra về. Hai bà chỉ để lại cho hắn quyển Thánh Kinh Tân Ước, với một hy vọng mỏng manh là hắn sẽ đọc và Lời Chúa sẽ hoạt động nơi mà tiếng nói con người trở nên hoàn toàn bất lực.

Niền hy vọng của họ đã trở thành hiện thực, Ishi-I đã đọc những câu chuyện trong Tân Ước hình như có một sự thu hút mãnh liệt, khiến hắn cứ tiếp tục đọc, đọc mãi và cuối cùng hắn đọc đến câu chuyện diễn tả cuộc tử nạn của Chúa Giêsu. Lời Chúa Giêsu cầu nguyện với Chúa Cha trên thập giá: "Lạy Cha, xin Cha tha cho chúng, vì chúng không biết việc chúng làm". Lời ấy đã thắng sự chống trả cuối cùng trong tâm hồn của hắn. Sau đó Ishi-I thuật lại:

"Đọc đến lời ấy (Lạy Cha, xin tha cho chúng, vì chúng không biết việc chúng làm) tôi mới dừng lại. Con tim tôi hình như bị đánh động, bị đâm thâu bằng một con dao dài. Tôi có thể gọi đó là tình yêu của Ông Giêsu hay tôi phải gọi đó là lòng thương xót của Ngài? Tôi không biết, nhưng điều duy nhất tôi biết là sự hung dữ, tàn bạo nơi tôi đã tan biến và tôi đã tin"

Cuối cùng, ông Chirgwin, tác giả câu chuyện này, kết thúc câu chuyện bằng sự ngạc nhiên tột độ của những nhân viên nhà giam có phận sự đến dẫn Ishi-i đi hành quyết. Họ đã không gặp một tên sát nhân hung bạo như họ chờ đợi, nhưng là một con người hòa nhã, lễ độ. Ishi-I, tên sát nhân đã được Lời Chúa tái sinh.

(Câu chuyện này khiến tôi liên tưởng đến một chuyện phim video mới đây được giải thưởng Oscar, mang tựa đề: "Dead man walking" (Người chết biết đi). Ở các quầy cho thuê băng video, mang tựa đề: "Tên tử tội")

Anh chị em thân mến,

Lời Chúa có sức mạnh vạn năng. Lời Chúa có thể biến đổi tâm hồn một tên giết người không gớm tay như anh Tokichi Ishi-I và bao tâm hồn sa ngã khác. Lời Chúa có thể là động lực cho bao công tác bác ái của các tu sĩ nam nữ và giáo dân đang dấn thân phục vụ những trẻ em bị bỏ rơi, những người già nua hấp hối không ai chăm sóc, những kẻ phải sống bên lề xã hội. Đúng như Chúa Giêsu đã nói trong Tin Mừng hôm nay: "Lời Chúa như hạt giống được gieo vào đất tốt. Nó sẽ nẩy sinh một mùa gặt phong phú, một thành một trăm".

Chúa Giêsu đã dùng dụ ngôn "Người gieo giống" để mô tả số phận Lời Chúa được tung ra giữa nhân loại và đem lại kết quả như thế nào: Có hạt rơi xuống bên vệ đường, chim trời ăn mất. Có hạt rơi xuống trên sỏi đá, không đâm rễ được, bị khô héo. Có hạt rơi vào bụi gai, bị chết nghẹt. Chúa không chú trọng đến phần mất mát đó cho bằng đến sự phát triển mạnh mẽ của hạt giống khi rơi vào phần đất tốt. Nó sẽ nẩy sinh một mùa gặt phong phú, một thành ba mươi, sáu mươi hay một trăm. Vậy thì chúng ta đừng ai nản lòng vì mất mát, thiệt thòi. Người gieo giống cứ thẳng tay tung vãi khắp nơi một cách quãng đại, không dè xẻn. Bên ngoài xem ra như mọi sự chống lại việc triển nở của hạt giống Lời Chúa. Nhưng hãy chờ mùa gặt đến, kết quả sẽ vượt mức tưởng tượng, vì đây là công việc của Thiên Chúa. (Một tên giết người không gớm tay như Ishi-I, thế mà Lời Chúa đã từ từ thấm nhập vào tâm hồn, đã cải hóa anh thành một con người mới, một người hòa nhã, lễ độ, sám hối và đã tin).

Thánh Justinô tử đạo vào năm 150, khi suy niệm về dụ ngôn người gieo giống này đã khuyên bảo những người rao giảng Tin Mừng, đừng bao giờ thất vọng: "Chính Chúa Giêsu là Lời Thiên Chúa đã được gieo vào cánh đồng thế giới chúng ta. Ngài cũng đã bị hiểu lầm, bị chống đối, đã gặp bao thất bại… Nhưng sau khi bị chôn vùi vào lòng đất như hạt giống, Ngài đã nẩy sinh bao hoa trái sự sống dồi dào".

Thưa anh chị em,

Ngày nay Giáo Hội không ngừng rao giảng Lời Chúa qua các thế hệ trên khắp thế giới. Giáo Hội cũng gặp nhiều khó khăn, thất bại như: thiếu phương tiện, bị bách hại, đời sống kém cỏi của một số giáo sĩ và giáo dân, số người rửa tội ngày càng ít đi trong một thế giới duy vật và trần tục hóa. Thật đáng buồn khi thấy đời sống đạo ngày càng sa sút. Lời Chúa như rơi vào sỏi đá, vào bụi gai hay ngoài đường lộ. Tuy nhiên, như lời Thánh Justinô: đừng thất vọng, người gieo cứ việc gieo và để cho Lời Chúa âm thầm hoạt động. Không có gì được phép làm cho chúng ta phải nghi ngờ hay chán nản. Hạt giống Lời Chúa có thể là bé nhỏ, có thể bị đối xử tàn tệ, bị chà đạp, bị lấn át, nhưng năng lực của nó là vô hạn (x.Bđ.1: Is 55,10-11).

Bổn phận của chúng ta là thành tâm đón nhận Lời Chúa, lắng nghe Lời Chúa và thực thi Lời Chúa trong cuộc sống giữa lòng đời. Không phải chỉ nghe suông mà còn tìm hiểu ý Chúa muốn chúng ta phải làm gì. Có bao nhiêu chướng ngại chống lại việc tìm hiểu và thực thi Lời Chúa: nào là những quyến rũ của đời sống trần tục, nào là những lo lắng việc đời, ham mê của cải. Chúng như chim trời sà xuống cướp lấy hạt giống vừa rơi xuống, hoặc như sỏi đá, như bụi gai cản trở, bóp nghẹt Lời Chúa.

Anh chị em thân mến,

Mỗi Chúa Nhật, chúng ta họp nhau dự Tiệc Thánh, gồm có Lời Chúa và Thánh Thể của Chúa. Hãy đón nhận với niềm tin yêu để Lời Chúa và Thánh Thể trở nên sức sống và ánh sáng, niềm vui và hy vọng cho cuộc đời chúng ta. Rồi đến lượt chúng ta lại trở thành người ra đi gieo giống, người Tông đồ rao giảng Lời Chúa, góp phần vào mùa thu hoạch của Giáo Hội cho Nước Trời vào ngày sau hết.


 
Lm Giuse Maria Lê Quốc Thăng - Bài Giảng Lễ

LỜI THIÊN CHÚA GIEO MẦM SỰ SỐNG THIÊNG LIÊNG

 
T
hiên Chúa đã khởi sự một cuộc đối thoại với con người để mạc khải cho biết tình yêu của Ngài và chỉ dẫn con đường để có thể đến với Ngài, hiệp thông với Ngài và chia sẻ hạnh phúc với Ngài. Thiên Chúa đã đối thoại với con người qua chính Chúa Giêsu. Người đến giảng dạy, mạc khải chân lý về Thiên Chúa và sự sống nơi Thiên Chúa. Người dùng các dụ ngôn để giúp mọi người thấu hiểu, Chúa Giêsu đã dùng hình ảnh hạt giống để nói về lời Chúa, lời hằng sống. Đón nhận lời Chúa là chấp nhận để Chúa gieo hạt giống vào tâm hồn, nuôi dưỡng chăm sóc để hạt giống lời Chúa nảy sinh hoa trái là các nhân đức, tình yêu và sự sống thiêng liêng.

I. TÌM HIỂU LỜI CHÚA

1. Bài đọc I: Is 55,10-11

Khả năng tăng trưởng của lời Chúa

Tiên tri Isaia giải thích, cũng như mưa và tuyết rơi xuống trên đất làm cho đất trở nên phì nhiêu, màu mỡ, lời của Chúa chắc chắn cũng sẽ làm phát triển nhiều hiệu quả tốt đẹp theo đúng ý Chúa muốn.

a. Lời của Chúa truyền thông cho con người như mưa tuyết rơi xuống trên đất không trở về trời mà làm cho đất đai nên phì nhiêu, lời của Chúa một khi đã được loan báo cho con người không trở về với Ngài nữa, nhưng hoạt động nơi con người để mang lại các ơn ích đức tin cho người nghe, người biết đón nhận.

b. Lời Chúa không thể tách rời khỏi Ngài, bởi vì lời là chính Ngài. Cho nên, điều tất yếu, lời Chúa sẽ mang lại những hiệu quả tốt đẹp.

c. Lời lớn lao và toàn diện nhất của Thiên Chúa nói với con người chính là Chúa Giêsu, Ngôi Lời của Thiên Chúa. Đón nhận lời Chúa là đón nhận chính Chúa Giêsu. Nơi Chúa Giêsu mọi điều Tiên tri Isaia loan báo đều được ứng nghiệm.

2. Bài đọc II: Rm 8,18-23

Niềm hy vọng Kitô giáo

Trong bản văn trích thư gửi Rôma này, Thánh Phaolô giúp hiểu thế nào là niềm hy vọng của Kitô hữu: nảy sinh từ cuộc sống tại thế với Đức Kitô sẽ đạt được vinh quang với Người nơi Thiên Quốc.

a. Niềm hy vọng Kitô giáo được thánh nhân giải thích là một sự chờ đợi, được thực hiện trong nước mắt khổ đau như một cuộc vượt qua cái chết. Vượt qua được thực hiện với Đức Kitô sẽ mở đường vào trong ánh sáng trọn vẹn.

b. Không chỉ con người mà toàn thể vũ trụ đều phải đi vào cuộc vượt qua nhiều đau khổ mà thánh nhân ví như phụ nữ rên siết khi sắp sinh con, nhờ đó, mới có khả năng được giải phóng khỏi kiếp nô lệ cho tội lỗi và sự chết để đi vào cuộc sống tự do vinh hiển đích thực.

c. Cuộc đời đầy đau khổ nhưng Kitô hữu không bi quan thất vọng mà trái lại luôn tin tưởng, luôn lạc quan vui sống vì đang ở trong thời gian chờ đợi được làm nghĩa tử của Chúa, được ơn cứu độ viên mãn.

3. Tin mừng: Mt 13,1-23

Dụ ngôn hạt giống
Hôm nay, Giáo hội mời gọi chúng ta suy niệm về dụ ngôn hạt giống. Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu muốn nhắm tới mục đích giúp mọi người hiểu, đón nhận lời Chúa và làm cho lời Chúa sinh hoa trái sự sống và thánh thiện trong cuộc đời Kitô hữu.

a. Dụ ngôn là phương thế Chúa Giêsu thường dùng để công bố và giải thích sứ điệp lời Chúa. Bản văn được chia làm ba phần rõ rệt: Chính dụ ngôn hạt giống (13,3-9); Lý do dùng dụ ngôn để giảng dạy (13,10-17); Lời giải thích dụ ngôn (13,18-23).

b. Thiên Chúa đã đến gieo Lời của Ngài qua việc rao giảng của Chúa Giêsu trên trái đất. Thế nhưng, không phải lời Chúa gieo đến đâu thì được đón nhận đến đó. Có những hạng người khác nhau được ví như những thửa đất, bụi gai, hay sỏi đá, để nói lên sự đón nhận Lời cũng khác biệt nhau.

c. Khi nghe dụ ngôn này mỗi người cần phải tự vấn lại chính mình, để xem mình thuộc về mảnh đất nào: vệ đường, bụi gai, sỏi đá hay mảnh đất tốt. Từ đó, hoán cải mình trở nên mảnh đất tốt cho lời Chúa sinh hoa kết quả tối đa.

II. GỢI Ý BÀI GIẢNG

1. Dụ ngôn hạt giống, lời mời gọi yêu mến học hỏi, khám phá và sống lời Chúa:

Sứ điệp lời Chúa qua dụ ngôn hạt giống là lời mời gọi yêu mến học hỏi và sống lời Chúa. Hạt giống được gieo xuống có nẩy mầm, lớn lên và sinh hoa kết quả hay không là tùy thuộc vào mảnh đất nơi hạt giống được gieo xuống. Cũng vậy lời Chúa được gieo vào lòng người có được đón nhận và sinh hoa trái hay không là tùy thuộc vào chính đương sự. Nếu yêu mến lời Chúa thì sẽ biết đón nhận, sẽ biết quan tâm học hỏi và nỗ lực thi hành. Còn nếu không yêu mến, không thiết tha thì sẽ không đón nhận và khi đó cũng sẽ không sống lời Chúa. Nếu biết yêu mến, lắng nghe và sống lời Chúa thì cuộc đời của con người sẽ trở nên phong phú, sẽ trổ sinh nhiều hoa trái là các nhân đức, là các ân sủng.

Dụ ngôn hạt giống chính là lời mời gọi hãy yêu mến, đón nhận và sống lời Chúa. Kitô hữu phải canh tân, phải làm cho bản thân trở nên mảnh đất tốt cho hạt giống lời Chúa trổ sinh nhiều hoa trái.

2. Chuẩn bị mảnh đất tâm hồn, nơi đón nhận lời Chúa:

Trong thực tế, nhiều người đã có nhiều cơ hội tiếp cận lời Chúa, nghe lời Chúa, học hiểu lời Chúa, thậm chí nói lời Chúa rất hay, thế nhưng, sống lời Chúa thì lại không được bao nhiêu. Lời Chúa đi vào lòng người như là hạt giống được gieo trên vệ đường, trên sỏi đá, trong bụi gai không thể nảy mầm, không thể lớn lên và trổ sinh hoa trái. Muốn lời Chúa sinh hoa kết quả đòi hỏi phải biết chuẩn bị mảnh đất tâm hồn. Mảnh đất tốt là những người biết tín thác vào Chúa, biết yêu mến và có một cuộc sống khiêm nhu. Sự chuẩn bị năng động và hiệu quả chính là khiêm tốn cầu nguyện, năng đến với Bí tích Thánh thể và can đảm từ bỏ những đam mê dục vọng, những thói hư tật xấu, những quyến rũ của danh vọng, tiền tài, vật chất.

Việc chuẩn bị mảnh đất tâm hồn của mỗi người để lời Chúa được đón nhận và sinh ích là công việc phải làm ngay, làm thường xuyên không trễ nải. Không thể nhất thời, hay chỉ làm một lần là đủ. Càng thành tâm thiện chí, càng nỗ lực chuẩn bị, thì hạt giống lời Chúa càng trổ sinh mạnh mẽ.

3. Lời Chúa sinh hoa kết trái trong cuộc đời:

Người nghe và thực thi lời Chúa sẽ sinh hoa kết trái, hạt được ba mươi, hạt sáu mươi và hạt một trăm. Tất nhiên đây không thể nói đến con số cụ thể, nhưng Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh đến sự tăng trưởng cuộc sống nơi người biết sống lời Chúa. Người khẳng định "ai có sẽ cho thêm, còn ai không có thì cái nó có cũng bị lấy đi". Quả thật như thế, người yêu mến chịu khó học hỏi lời Chúa, sống lời Chúa thì ngày càng hiểu biết hơn, gia tăng đức tin hơn và tìm kiếm được niềm an vui trong cuộc sống. Điều này mang lại cho họ một khả năng đương đầu và vượt qua khó khăn thử thách. Đấy chính là hoa trái lời Chúa trổ sinh trong lòng người. Còn ngược lại người nào không yêu mến đón nhận lời Chúa, nhất là không sống lời Chúa, thì cuộc sống đức tin của họ sẽ trở nên cằn cỗi, khô khan nguội lạnh. Như thế, mọi hiểu biết về lời Chúa, những kiến thức giáo lý sẽ ngày càng mai một, đặc biệt là đức tin của họ ngày càng suy yếu đi. Đúng như lời Chúa, "ngay cả cái nó có cũng bị lấy đi".

Là Kitô hữu, chúng ta đã và đang có rất nhiều cơ hội để tiếp cạn và sống lời Chúa. Tuy nhiên lời Chúa có sinh hoa kết quả hay không? Đức tin có gia tăng hay không? Tình yêu có thêm mạnh hay không? Tất cả tùy thuộc vào chính bản thân mỗi người.

v Dẫn vào Phụng vụ Thánh thể:

Bàn tiệc lời Chúa và bàn tiệc Thánh thể có sự tương quan hỗ tương với nhau. Lời Chúa soi sáng giúp hiểu các cử hành trên bàn tiệc Thánh thể; Thánh thể là lương thực mang lại sức mạnh để sống lời Chúa. Vậy chúng ta cùng tiến đến bàn tiệc Thánh thể để kín múc nguồn lực cho đời sống đức tin.

III. LỜI NGUYỆN TÍN HỮU

Mở đầu: Anh chị em thân mến, với dụ ngôn hạt giống, Chúa Giêsu kêu gọi chúng ta biết chuẩn bị tâm hồn mình thành mảnh đất màu mỡ cho hạt giống lời Chúa nảy mầm. Vậy chúng ta cùng dâng lời cầu nguyện, xin Chúa ban ơn giúp mọi người biết chuẩn bị tâm hồn cho lời Chúa.

1. Giáo hội có trách nhiệm gieo hạt giống lời Chúa. Chúng ta cùng cầu nguyện cho mọi thành phần trong Giáo hội luôn biết nỗ lực sống và loan báo Tin mừng của Chúa cho con người và thế giới hôm nay.

2. Ngày nay biết bao người chưa biết Chúa, biết bao tâm hồn đã trở nên khô khan nguội lạnh, thờ ơ với lời Chúa. Chúng ta cùng cầu nguyện cho tất cả anh chị em đó được Chúa ban ơn soi trí mở lòng để biết yêu mến lời Chúa, sống lời Chúa và gia tăng đức tin.

3. Mỗi người là một mảnh đất được Chúa gieo hạt giống lời Người. Chúng ta cùng cầu nguyện cho mọi người trong cộng đoàn chúng ta luôn biết yêu mến, chịu khó học hỏi và nhất là biết nỗ lực thực thi lời Chúa trong cuộc sống thường ngày.

Lời kết: Lạy Thiên Chúa là Cha giàu lòng nhân ái, chúng con cảm tạ Chúa đã thương ban Chúa Giêsu là Lời Hằng Sống đến cứu độ nhân loại chúng con. Xin Chúa thương ban ơn Thánh Thần soi sáng giúp chúng con hiểu, yêu mến và áp dụng Tin mừng trong cuộc sống, để chúng con gia tăng niềm tin và các nhân đức, đồng thời, góp phần tích cực loan báo Tin mừng cho mọi người chung quanh. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.

 
Hành Trang Mục Vụ - Khoá 10 ĐCV Thánh Giuse Sài Gòn