Clock-Time

Một Phương Thế Hữu Hiệu Tân Phúc Âm Hóa Giáo Xứ: Phát Triển Các Cộng Đoàn Kitô Nhỏ

Khi các CĐ nhỏ hội đều đặn và cởi mở ra trước Lời hằng sống, họ sẽ được tự nhiên đánh động bởi tình yêu phục vụ người nghèo trong xóm làng mình.

MỘT PHƯƠNG THẾ HỮU HIỆU TÂN PHÚC ÂM HÓA GIÁO XỨ:PHÁT TRIỂN CÁC CỘNG ĐOÀN KITÔ NHỎ



Giám mục Luy Nguyễn Anh Tuấn


Mục lục

I. Viễn tượng một Giáo hội tham gia và truyền giáo. 1

II. Cộng Đoàn Kitô hữu nhỏ: cách thế hiện diện mới của Giáo hội 3

III. Lời trong đời sống và sứ vụ của các Cộng Đoàn nhỏ

I. Viễn tượng một Giáo hội tham gia và truyền giáo

1. Dựa trên ý kiến của các đức giám mục châu Á, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đúc kết trong Tông huấn Ecclesia in Asia (Hội thánh tại Á châu)như sau. Mỗi Giáo hội địa phương phải được xây dựng trên những chứng từ của sự hiệp thông hội thánh, đó vốn là điềulàm nên chính bản chất của Giáo hội. Giáo phận là một sự Hiệp thông của các cộng đoàn, tập hợp xung quanh Vị Mục Tử, trongđó các giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân “đối thoại trong cuộc sống và bằng con tim” đượcnâng đỡ bởi ân sủng của Chúa Thánh Thần. Chính trong giáo phận sự hiệp thông của các cộng đoàn này được thựchiện trước hết ngay giữa lòng các thực tại xã hội, chính trị, kinh tế, tôn giáovà văn hóa. Sự hiệp thông hội thánh đó hàm nghĩa mỗi Giáo hội địa phương phảitrở thành một “Giáo hội tham gia” (participatory Church), có nghĩa là, mộtGiáo hội trong đó mọi người đều sống ơn gọi riêng của mình và thực hiện vai tròriêng của mình. Để xây dựng sự “hiệp thông vì sứ vụ” và thực hiện “sứ vụ của hiệpthông”, đặc sủng của mỗi thành viên cần được nhìn nhận, phát huy, và sử dụngcách hiệu quả. Cách riêng, cần để cho các giáo dân và tu sĩ tham gia sâu xa hơnnữa trong việc lên kế hoạch mục vụ và ra quyết định, thông qua các cơ chế thamgia như là Hội đồng Mục vụ hay các Công hội Giáo xứ.[1]

2. Một ví dụ: Đọc câu chuyện sau đây trongtổ thảo luận, rồi trả lời các câu hỏi :

Cha Giuse được chỉ định làm chánh xứ của họđạo X. mới thành lập chưa có nhà thờ. Đức Giám mục địa phận yêu cầu cha xây dựngmột nhà nguyện tạm trên một lô đất ngài đã mua để xây Nhà Thờ. Nhưng nhiều giáodân trong xứ phản đối thiết lập giáo xứ với nhiều lý do:

- Họ đã không được thamkhảo ý kiến trước. Quyết định như thế là áp đặt.

- Khu đất đức giám mụcđã mua là nhỏ không thích hợp.

- Giáo dân thấy rằng xâydựng một Nhà Thờ mới có nghĩa là họ phải đóng góp một số đáng kể để xây dựngcông trình.

- Hầu như ai cũng chỉ bằnglòng với chút dấn thân tham gia tối thiểu như hiện có cho Nhà Thờ, và cảm thấynhư thế là đủ.

Cha Giuse thấy có sẵn ở đó 9 cộng đoàn nhỏ(liên gia hay khu giáo) trong giáo xứ mới đó, không hoạt động được tốt lắm, vàHội đồng Mục vụ Giáo xứ (HĐMVGX) được bầu chọn từ các cộng đoàn nhỏ giáo khu ấy,theo Chỉ nam của giáo phận. Cha bắt đầu đến gặp gỡ và tham dự các buổi hội củacác cộng đoàn này, và trao đổi với giáo dân về vấn đề giáo xứ mới. Dân cảm thấycha Giuse chịu kiên nhẫn lắng nghe những lo lắng của họ. Dần dần cha giúp họ nhậnbiết rằng đức giám mục chỉ muốn điều tốt nhất cho cuộc sống của họ, ngài muốnđây sẽ là một khu vực phát triển nhanh và có nhiều người Công giáo đến sống địnhcư. Giáo dân hiểu ra tầm nhìn xa trông rộng của đức cha khi ngài muốn dựng lênmột giáo xứ cho khu vực dân cư này. Từ từ giáo dân cũng quen và đón nhận ý tưởngvề giáo xứ mới. Cha Giuse gặp HĐMVGX và trao đổi với họ làm thế nào để đưa ngườidân cộng tác vào công trình chung mới này. Bước đầu tiên, cha yêu cầu các thànhviên của HĐMV thăm viếng tất cả các gia đình trong CĐ nhỏ khu giáo của họ, đểbiết cuộc sống họ và thông cảm với họ, và rồi báo cáo lại cho HĐMV những gì đãkhám phá. Chính cha Giuse cũng đích thân đi đến thăm các gia đình.

Bốn tháng sau, khi giáo phận loan báo NgàyKhánh Nhật Truyền Giáo, cha Giuse thúc đẩy các ông/bà trùm trong HĐMVGX và mọingười nhận đó là ngày phát động sứ vụ truyền giáo của giáo xứ: xây dựng một CĐgiáo xứ mới đầu tiên. Ngài thúc họ thảo luận trong các CĐ nhỏ tại sao ngàyKhánh Nhật Truyền Giáo lại quan trọng và họ cần góp phần vào sứ vụ như thế nào.Nhiều thảo luận rồi lên kế hoạch; và sau cùng, ai cũng ngạc nhiên, số gom gópngày Khánh Nhật Truyền Giáo của giáo xứ X. cao nhất trong cả địa phận. Kinhnghiệm cùng nhau cộng tác dấn thân đó đã khơi dậy được nhiệt tình mới nơi ngườitín hữu xây dựng giáo xứ và họ rất vui vì được phục vụ công trình.

Cha Giuse đã lợi dụng cơ hội nhiệt tình mớiđang phát khởi nơi người giáo dân đó, trong mỗi CĐ giáo khu ngài cho thảo luậnvà bàn bạc về ước mơ xây được một ngôi Nhà Thờ giáo xứ mới để có chỗ cho dân thờphượng Chúa xứng đáng, và hội họp học hỏi Lời Chúa và Giáo lý. Những người trưởngtrong HĐMVGX được huấn luyện để biết cách cho thảo luận vấn đề một cách hết sứccởi mở và tự do. Bất cứ ở đâu trong các CĐ nhỏ có ý kiến đối nghịch lại, cha xứđích thân đến dự, lắng nghe trình bày ý quan điểm của họ, rồi sau đó ngài giúphọ nhận ra tại sao có một giáo xứ mới sẽ là hồng phúc cho mọi người. Sau cùng,có đến 95% tổng số 254 gia đình ủng hộ kế hoạch xây nhà thờ mới. Bấy giờ cha xứmới cho bàn bạc kế hoạch gây quỹ xây dựng. Các CĐ nhỏ khu giáo lại hội thảo vàđi đến một quyết định: mỗi người đi làm ở trong giáo xứ sẽ đóng góp một thánglương của họ cho việc xây dựng ngôi thánh đường mới. Một vài giáo dân trong xứđến gặp cha phản đối chương trình gây quỹ này. Sau khi kiên nhẫn lắng nghe họ,ngài nói quyết định đóng góp một tháng lương ấy là từ đại đa số giáo dân, vàđóng góp dâng cúng hay không và như thế nào là tùy ở họ. Cha nói ngài tôn trọngtự do của mọi người trong sự hợp tác hay không hợp tác với việc chung Giáo hội;nhưng ngài cũng nói họ có bổn phận tham gia vào đời sống của giáo xứ bằng bất cứcách nào trong khả năng của họ.

3. Hiệp thông để hướng đến truyềngiáo. Chúa Giêsu Đấng Phục sinh ở cùng chúng ta mọi ngày cho đến tận thế(x. Mt 28,20), không chỉ để các môn đệdừng lại vui hưởng niềm vui cho mình, mà mời gọi họ biết chia sẻ niềm vui Tin Mừngấy trong tự do và yêu thương. “Anh em đã được cho không, thì cũng phải chokhông như vậy” (Mt 10,8). Truyền giáolà thông truyền Hiệp thông. Đó là sự Sống, Ơn Cứu độ dành cho muôn người. Hiệpthông và truyền giáo, cả hai đều thuộc bản chất của Hội Thánh, kết hợp và thâmnhập sâu sắc với nhau, đến độ “hiệp thông vừa là nguồn mạch vừa là hoa trái củatruyền giáo: hiệp thông đưa đến truyền giáo và truyền giáo được hoàn tất tronghiệp thông”[2]. Do đó, việc chúng ta sống cảmthức Hội Thánh phản chiếu nơi cung cách chúng ta hiểu và thi hành sứ vụ.

Đức Thánh Cha Phanxicô đang kêu gọi một sự“hoán cải mục vụ và truyền giáo”, không thể để tình hình tiếp tục như hiện tại.Việc “quản trị thuần túy” trong Giáo hội đã trở nên bất cập. Trên khắp thế giớichúng ta phải “thường xuyên trong trạng thái truyền giáo”[3].Điều đáng băn khoăn và trăn trở “đó là sự kiện nhiều anh chị em chúng ta đang sốngmà không có sức mạnh, ánh sáng và niềm an ủi phát sinh từ tình bạn với ĐứcGiêsu Kitô, không có một cộng đoàn đức tin nâng đỡ họ, không tìm thấy ý nghĩavà mục tiêu trong cuộc đời”. Ngài khuyến khích “tôi thà có một Hội Thánh bị bầmdập, mang thương tích và nhơ nhuốc vì đi ra ngoài đường, hơn là một Hội Thánh ốmyếu vì bị giam hãm và bám víu vào sự an toàn của mình”[4].Do đó, Hội Thánh cần có một cuộc canh tân không thể trì hoãn nữa. Và “mọi sựcanh tân của Hội Thánh phải lấy truyền giáo làm mục tiêu để tránh rơi vào nguycơ của một Hội Thánh qui vào chính mình”[5].

4. Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc nhớ rằng“Giáo xứ là sự hiện diện của Hội Thánh tại một địa phương nhất định. [...] Giáoxứ là một cộng đoàn của các cộng đoàn, một thánh điện để những người khát nướcđến uống dọc đường, và một trung tâm thường xuyên vươn ra truyền giáo. Tuynhiên, phải nhìn nhận rằng lời kêu gọi xem xét lại và canh tân các giáo xứ củachúng ta vẫn chưa đủ sức đưa các giáo xứ trở thành những môi trường sống hiệpthông và tham dự, và làm cho giáo xứ trở nên hoàn toàn hướng về truyền giáo”[6]. Vì thế, Đức Thánh Cha nhắcđến đề nghị của các nghị phụ Thượng Hội Đồng Giám Mục thế giới lần thứ XIII: quantâm đến “các Cộng Đoàn cơ bản và các Cộng Đoàn nhỏ, các phong trào và các dạnghiệp hội là một nguồn làm phong phú Hội Thánh, được khơi dậy bởi Thần Khí đểPhúc Âm hóa các vùng và các lãnh vực khác nhau. Các tổ chức này thường mang mộtnhiệt huyết Phúc-Âm-hóa mới và một khả năng mới để đối thoại với thế giới nhờđó Hội Thánh được canh tân. Nhưng sẽ rất hữu ích cho các cơ chế này nếu chúngkhông mất tiếp xúc với thực tế phong phú của giáo xứ tại địa phương và sẵn sàngtham gia vào hoạt động mục vụ toàn thể của Hội Thánh địa phương”[7].

II. Cộng Đoàn Kitô hữu nhỏ: cách thế hiện diện mới củaGiáo hội

5. Các Cộng đoàn Giáo hội cơ bản có giá trị“như một phương thế hữu hiệu để đẩy mạnhsự hiệp thông cộng tác trong các giáo xứ và giáo phận, và như một lực lượng thậtsự cho công cuộc Loan báo Tin mừng. Những tập thể nhỏ bé này sẽ giúp cáctín hữu sống thành những cộng đoàn đức tin, cầu nguyện và yêu thương như cácKitô hữu đầu tiên (x. Cv 2,44-47;4,32-35). Các tập thể này còn giúp các thành viên sống Tin Mừng trong tinh thầnyêu thương huynh đệ và phục vụ, từ đó trở thành điểm khởi hành vững chắc cho mộtxã hội mới, biểu hiện một nền văn minhtình thương. Cùng với Thượng Hội Đồng, tôi khuyến khích Giáo hội tại Áchâu, nơi nào có thể, xem các Cộng đoàn cơ bản này như một khí cụ hữu ích chohoạt động loan báo tin mừng của Giáo hội. [...] Sự hiện diện của các cộng đoànnày không nghịch cùng các định chế và cơ cấu vững bền, vốn vẫn cần thiết choGiáo hội để thực hiện sứ vụ của mình”[8].

Vậy Cộng đoàn Kitô hữu nhỏ (Small ChristianCommunities) hay còn gọi là CĐ Giáo hội cơ bản (Basic Ecclesial Communities) làgì? Đâu là những đặc trưng của một CĐ KTH nhỏ?

6. Để cho rõ ràng, ta có thể xác định bốn đặcđiểm cốt yếu (tương ứng với những đặc tính DUY NHẤT, THÁNH THIỆN, TÔNG TRUYỀN,CÔNG GIÁO của Hội Thánh nói chung) của các CĐ nhỏ này như sau:

- Những người sống cùng xóm, làng, hay cùng khu phố, nghĩalà cùng một địa bàn dân cư, bởi bí tích Rửa tội, họ hợp thành một CĐ nhỏ như làThân Mình Chúa Kitô, gặp gỡ họp mặt một lần trong một tuần lễ / hai tuần lễ / mộttháng để chia sẻ kinh nghiệm sống hiệp thông (khoảng 10-20 gia đình thành mộtCĐ nhỏ, giáo khu hay liên gia). (Neighbours).

- Họ chia sẻ Phúc Âm. Lời Chúa hay Đức KitôPhục sinh, qua dấu chỉ của Lời trong bối cảnh cuộc sống là cơ sở cho CĐ nhỏ. Nhữngngười tham gia mở lòng mở trí trước Tin mừng để mình được lớn lên trong đời sốngthần linh. Thỉnh thoảng, đi đến đỉnh cao của chia sẻ, là một cử hành Thánh Thể,dấu chỉ bí tích sự hiện diện của Đức Kitô trong CĐ. (Gospel Sharing).

- Họ biểu lộ đức tin củamình qua việc phục vụ. Được linh hứng từ Lời Chúa, họ hành động trong đức tin qua những việc làm tuy nhỏ bé trong tình hiệpthông, như “thăm viếng nhau trong cộng đồng, cùng xây một cây cầu, cùng đào mộtgiếng nước, dựng một mái nhà tình thương...”[9],nhưng như những hạt giống âm thầm của Tin Mừng vĩ đại. Những hành động đức tinbiến đổi thế giới từng ngày qua việc đề cao các giá trị công lý, tình thương,và hòa bình. Bằng cách đó, họ biến kinh nguyện thành hành động, đức tin thànhviệc làm, tình yêu thành phục vụ. Như thế, họ tiếp nối sứ vụ truyền giáo của Hộithánh trong địa bàn sinh sống của mình (Actin faith).

- Họ luôn giữ mối liên kết với Hội thánh toàn cầu, và địaphương. Các CĐ nhỏ không tồn tại biệt lập, nhưng luôn hợp nhất với Hội thánhhoàn vũ. Các trưởng CĐ viếng thăm các CĐ láng giềng. Các thành viên trongHĐMVGX được chọn hay được bầu từ các CĐ nhỏ khác nhau này. Cha xứ, người nối kếtsống động giữa giám mục và cộng đoàn giáo xứ nhận trách nhiệm đào tạo và hướngdẫn các trưởng CĐ nhỏ (trùm khu). Thánh Thể là dấu chỉ cao nhất của mối liên kếtcủa Đức Kitô là Đầu với các chi thể của Thân Mình Người. (with the Universal Church).

7. Một CĐ KTH nhỏ gồm khoảng từ 10 – 20 giađình sống gần nhau. Họ hội với nhau hàng tuần hoặc hàng tháng để lắng nghe LờiChúa và để Lời Chúa chiếu sáng trên cuộc sống hàng ngày của họ. Họ chia sẻ Tinmừng, họ đón nhận và đáp lại không chỉ trong kinh nguyện, nhưng còn qua nhữnghình thức khác do Thánh Thần linh hứng trong hoàn cảnh sống của họ. Các CĐ nhỏxuất hiện và phát triển. Như những cơ cấu sinh động các CĐ nhỏ liên tục canhtân chính mình và “sáng tạo ra con đường của mình bằng cách cứ bước đi”. Các CĐnhỏ triển nở như một dân sống cùng nhau. Nói cách khác, đó là phong trào đang dầndần phát triển. Có thể CĐ nhỏ có nhiều hình thái khác nhau, nhưng tựu trung cónhững nét chung sau đây.

- Trước hết, các CĐ nhỏlà những cộng đoàn (community) chứkhông phải chỉ là một tập thể, một nhóm. Trong thế giới hậu-hiện-đại, cá nhân sốngtrong các đô thị thường phải chịu tình cảnh sống cô lập và vô danh. Giáo xứ,như vẫn tồn tại cho đến nay, xem ra nặng nề về cơ cấu tổ chức hành chánh cứngnhắc, chỉ có tính cách như một lãnh thổ địa phương và đôi khi chỉ như là mộtbánh răng trong guồng máy hành chánh địa phận. Giáo dân cảm thấy liên hệ gầngũi thân tình với nhau hơn trong các CĐ nhỏ, và từ đó biểu lộ được tình hiệpthông và tham dự. Nhấn mạnh sự hiệp thông, họ tìm cách sống đức tin như mộtkinh nghiệm được sẻ chia, nuôi dưỡng và nâng đỡ lẫn nhau giữa các thành viên cộngđoàn. Quan hệ giao ước giữa Thiên Chúa và con người là cảm hứng cho chiều kíchnày. Sự hiệp thông trong đức tin đó làm cho các thành viên tương quan với nhaumỗi ngày một sâu đậm hơn trong cộng đoàn. Xét cho cùng, sự hiệp thông giúp họcó khả năng cùng chia sẻ trách nhiệm và tham gia chung vào việc lấy quyết định.Bằng cách đó, họ vượt qua được thái độ sống thụ động của người giáo dân và tháiđộ độc đoán của người giáo sĩ, tu sĩ và cán bộ giáo dân trong cộng đoàn.

- Thứ đến, các CĐ này làthuộc về Giáo hội (ecclesial) và vì thế được gọi là CĐ Kitôhữu (Christian Communities), do yếu tốhọ thường xuyên suy niệm Lời Chúa, cách thức họ sống và làm chứng cho các giátrị Phúc âm và bởi họ gắn bó với thực tại Giáohội hữu hình. Động lực truyền tải trong nhóm/hội này là đức tin, tin vàoChúa Giêsu Kitô, ước muốn sống giới răn yêu thương của Người, thực hiện sứ vụ củaNgười nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần, trong tinh thần hiệp thông với Hội Thánhđịa phương và hoàn vũ.

- Đặc tính thứ ba: đâylà những CĐ nhỏ/cơ bản (small/basic),theo nghĩa thần học lẫn xã hội. Về mặt thần học, vì đó là yếu tố Kitô giáo cơ bảnvà tại đây Hội Thánh thực sự là một biến, cố cứu độ cho người dân tại chỗ nàyvà lúc này, những con người thực và cụ thể, xác định. Thế nên, cộng đoàn này thựclà cơ bản bởi vì hình thành bởi những yếu tố rất thiết yếu của Hội Thánh. Chínhcác cộng đoàn này làm nên “cơ sở” cho Hội Thánh, và chính trên cơ sở này màtoàn thể cơ cấu của Hội Thánh được kiến thiết. Những CĐ này là cơ bản, vềphương diện xã hội học, trong mức độ chúng qui tụ dân chúng sống gần gũi nhau vềđịa dư, và đồng thời tạo ra một bầu khí văn hóa mới tích cực và năng động dựatrên nền văn minh tình thương. Các CĐ này trao ban cho mỗi người tín hữu mộtcăn tính mới trong Hội thánh, nhất là cho người nghèo, bởi lẽ CĐ nhỏ là giađình, mái ấm cho mọi người.

8. Về lí thuyết, ai cũng biết, Yêu thươnglà điều cốt lõi của Đạo chúng ta, nhưng trong thực tế người ta sống yêu thươngthế nào? Giữa bao nhiêu sinh hoạt, chương trình và chính sách của mỗi giáo xứphải lo thực hiện, chúng ta thường quên sống điều này. Cám dỗ nặng nghi lễ, nệnghi thức, tôn giáo nào cũng có. Tôn giáo cần có nghi lễ phụng tự, nhưng chúngphải dẫn con người tôn giáo đến với bác ái, từ bi, và chia sẻ hiệp thông, nghĩalà tình yêu. Lễ lạc, kinh hạt, học hỏi Kinh thánh, kiệu rước, hội họp sẽ có íchgì nếu chúng không giúp ta sống yêu thương phục vụ?

CĐ nhỏ là một hình thức của đời sống hộithánh trong đó tình yêu được viết ra cách cụ thể và nó đòi hỏi người ta phải mởlòng ra đi tới với người thân cận và giúp đỡ lẫn nhau. Người ta được mời gọikhông chỉ hài lòng với việc tham dự Thánh Lễ, nhưng còn làm sao để đem Thánh Lễđi vào mọi ngõ ngách cuộc sống và mọi góc xó trong giáo xứ. Đó là hệ luận baohàm trong bí tích Thánh Thể vốn bị quên lãng bấy lâu, nay được các CĐ nhỏ đemáp dụng vào cuộc sống.

Cách cụ thể để thực hiện mầu nhiệm Hiệpthông hội thánh này là Điều Răn Mới Yêu Thương. “Anh em hãy yêu thương nhau nhưThầy đã yêu thương anh em. Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy ởđiểm này: là anh em có lòng yêu thương nhau” (Ga 13, 34-35). Yêu thương là thi hành thánh ý Chúa Cha, tuân giữcác điều răn của Chúa Giêsu (x. Ga14,15), hi sinh tính mạng vì bạn hữu mình (x. 15,12-13). Yêu thương không chỉ ởnơi đầu môi chót lưỡi, nhưng còn bằng việc làm và phải chân thật (x. 1Ga 3,18). Tình yêu xuất phát từ ThiênChúa (x. 1Ga 4,7) và là hoa quả củaThánh Thần (x. Rm 5,5). Tình yêu thìchân thật và là con đường trổi vượt hơn cả (x. 1Cr 12,31) và đó là ân huệ của Thần Khí nhằm xây dựng cộng đoàn hộithánh (1Cr 14,12). Bản chất của cộngđoàn hội thánh là “sự lưu thông của đức từ bi bác ái”. Từ ái là năng động sâuxa làm cho một tín hữu, trong tương giao với người khác, có thái độ cởi mở,liên đới và thông hiệp. Nói tóm lại, yêu thương hay từ ái là biểu lộ của mầunhiệm Hiệp thông.

Hiệp thông ở nền tảng chính là chia sẻ haytham dự vào đời sống của Thiên Chúa nhờ Đức Giêsu Kitô trong Chúa Thánh Thần –một sự sống thần linh được Thần Khí Thiên Chúa nuôi dưỡng. Hội Thánh trở thànhlà Hội Thánh tại một địa phương chỉ khi nào biến cố cứu độ, là Đức Giêsu Kitô,bén rễ sâu vào một hoàn cảnh đặc thù nào đó với những đặc tính xã hội, văn hóavà những mặt khác nữa, làm nên cuộc sống và suy nghĩ của người dân sống trongvùng ấy. Đời sống mới được thông ban bởi biến cố Đức Kitô là đời sống hiệpthông. Đó là sự sống hiệp thông với Đức Chúa Cha nhờ Đức Chúa Giêsu Kitô trongsự thông hiệp với Đức Chúa Thánh Thần. Hiệp thông với Thiên Chúa Ba Ngôi là nguồnmạch, là nền tảng và là mẫu mực cho các CĐ nhỏ.

III. Lời trong đời sống và sứ vụ của các Cộng Đoànnhỏ

10. Cuối thời sứ vụ của Người trong thếgian vì vâng lời Đức Chúa Cha, Chúa Giêsu sai các môn đệ đi vào thế giới bằng lệnhtuyền: “Anh em hãy đi rao giảng Tin mừng khắp thế gian” (Mt 28,19). Mọi hoạt động của sứ vụ Tông đồ gồm cả những cử hành bítích và tổ chức quản trị là để thực thi thừa tác vụ (phục vụ) Lời Chúa. Họ phảihoàn tất thừa tác vụ đó dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, Đấng sẽ cho họbiết phải rao giảng điều gì. Điều kiện tiên quyết duy nhất phải có để làm điềunày là họ đã phải gặp gỡ Chúa Phục sinh, kinh nghiệm sự hiện diện sống động củaNgười. Như vậy, rõ ràng sứ vụ của Hội Thánh không gì khác hơn là rao giảng Lời,mà nội dung là Phúc âm hay Tin mừng Đức Kitô Chết và Phục sinh, Đấng họ đã gặpgỡ vẫn sống động sau khi Người chịu chết.

Tín hữu là người đã được kêu gọi qui tụ lạibởi Lời Chúa (hoi kletoi) và tin tưởngvào Lời Chúa bởi lắng nghe Lời Người (fidesex auditu). Hiệu quả của lời rao giảng của các môn đệ là cộng đoàn các tínhữu được hình thành, qui tụ lại bởi quyền năng của lời, nhận ra Chúa đang hiệndiện giữa họ bằng việc bẻ bánh (Thánh Thể) và diễn tả đức tin của mình ra bằngviệc thực thi bác ái, chia sẻ mọi sự họ có và loan báo Tin mừng cho mọi ngườixung quanh (x. Cv 2,42). Hội Thánh làcộng đoàn những người được kêu gọi (ekkesia).Ngay cả cử hành các bí tích cũng được diễn tả như là cử hành loan báo Lời (1Cr 10,26). Thế nên, loan báo Lời là thừatác vụ cơ bản của Hội Thánh. Sứ vụ của Hội Thánh trong thế giới ngày nay là “phảiluôn tìm hiểu thấu đáo những dấu chỉ của thời đại và giải thích chúng dưới ánhsáng của Tin Mừng” (Gaudium et Spes,4). Các CĐ KTH nhỏ phản chiếu dung mạo Hội Thánh này mà Công Đồng Vatican II đãphác họa dựa trên thừa tác vụ của Lời.

11. Ở đây, vì ý hướng muốn thực hành cụ thể,chúng tôi đề cập đến việc Chia sẻ Phúc âm trong các CĐ nhỏ. Có rất nhiều ngườithích Chia sẻ Phúc âm nhưng cũng có nhiều người khác cảm thấy chán khi phảiChia sẻ. Nhưng cũng có ngàn vạn người trên khắp thế giới đã gặp được Chúa quaChia sẻ Phúc âm.

Câu chuyện sau đây xảy ra cách đây hai năm ởmột vùng đất quê nghèo nơi phần lớn theo Ấn giáo. Một chị phụ nữ Công giáonghèo kể kinh nghiệm của mình về Chia sẻ Phúc âm cho một chị bạn hàng xóm theo Ấngiáo. Chị bạn đó nghe cảm thấy thích thú và muốn được tham dự buổi chia sẻ Phúcâm. Trong lần đó qua chia sẻ của anh chị em trong CĐ nhỏ, chị cảm thấy bị đánhđộng rất nhiều và xin một quyển Kinh Thánh. Chị lại đến lần Chia sẻ kế tiếpmang theo quyển Kinh Thánh và xin phép được tham gia chia sẻ như mọi người. Chịđã chia sẻ như thế và cảm thấy rất vui đến nỗi tham gia tích cực nhiệt thànhvào mọi sinh hoạt của CĐ. Nhiều tháng sau, khi CĐ phải bầu chọn một người trưởng,họ đã chọn chị đó làm trưởng nhóm.

Một câu chuyện khác. Năm 2011, tại một xứ đạoở vùng ngoại ô thành phố kia, cha xứ bắt đầu giới thiệu với bà con giáo dân việcChia sẻ Phúc âm. Mọi người trong xứ đều được mời gọi. Buổi chiều tối ngày đầutiên, một ngày thứ Bảy, chỉ có 9 người đến tham gia. Sáng hôm sau, sau khi chaxứ chủ tế Thánh Lễ và giảng hùng hồn về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ngồilại Chia sẻ Phúc âm theo nhóm nhỏ, buổi hội sau Thánh lễ đó cũng chỉ có 7 ngườiở lại tham dự. Thế nhưng Nhóm nhỏ ấy về sau đã trở thành một CĐ nhỏ trong khuxóm của họ và tiếp tục chia sẻ Phúc âm và làm việc bác ái xã hội như: giúp đỡnhững người đau yếu bệnh tật đi ra ngoài bất cứ khi nào họ muốn – như đi chợ,đi phố, đi dạo công viên, đi khám bệnh hay đi nhà thờ. Từ đó, ngày càng có nhiềungười tham gia và xuất hiện thêm vài CĐ nhỏ mới trong xứ.

Hai chuyện trong số cả ngàn câu chuyện vềChia sẻ Phúc âm đã đem đến niềm vui cho toàn thể CĐ nhỏ trong các giáo xứ, giúpngười giáo dân sống đức tin tích cực tham gia với sự tự do, yêu mến và vui mừng.Niềm vui của Chia sẻ Phúc âm là niềm vui bộc phát và do Thần Khí của Lời hằng sốnglinh hứng.

12. Về vấn đề này, chúng ta hãy nghe lời ĐứcThánh Cha Phanxicô nói. Chính Phúc âm ban cho sự thông truyền của chúng ta ýnghĩa, vẻ đẹp và sự hấp dẫn. Phải căn cứ trên tâm điểm của sứ điệp của ĐứcKitô, không dựa trên những khía cạnh thứ yếu (Evangelii Gaudium, 34). Thực hành mục vụ theo phong cáchPhúc-âm-hóa (truyền giáo) không quá bận lo thông truyền thật nhiều giáo thuyết,nhưng tập trung vào những gì cốt yếu, những gì đẹp nhất, lớn nhất, lôi cuốn nhấtvà cần thiết nhất. Phải làm sao cho sứ điệp nên đơn giản mà không đánh mất chiềusâu của chân lí (EG, 35). Không đượclàm biến dạng tính toàn diện của Phúc âm (EG,39). Theo hướng đó, quả thật, phải hướng các CĐ nhỏ luôn hướng tâm và bén rễvào Lời Chúa. Các hoạt động Phúc-âm-hóa xuất phát từ sự gặp gỡ Đức Kitô – một sựgặp gỡ riêng với mỗi người ngồi đó nhưng lại đưa đến một sự hiệp nhất các tâm hồnvới nhau. Đó là một sự gặp gỡ riêng bởi vì mỗi người được cảm nghiệm một cách rấtriêng tư trong cuộc sống mình và việc chia sẻ cảm nghiệm ấy dẫn các tâm hồn đếnchỗ hiệp thông sâu xa hơn.

Khi chúng ta đọc và suy niệm Lời Chúa, sứđiệp trung tâm chính là tình yêu vĩ đại Thiên Chúa đang trao ban cho ta mà mộtai đó đang khiêm tốn chia sẻ như chứng từ của mình và mở lòng học nơi những ngườikhác (EG, 128). Đây chính là điềuchúng ta làm ở bước thứ 5 của Chia sẻ Phúc âm (theo phương pháp 7 bước). Rao giảngPhúc âm cho một nền văn hóa là tạo ra một tổng hợp mới (EG, 129) với nền văn hóa ấy, đem lại niềm vui và ý nghĩa mới cho cuộcsống của dân chúng.

“Nhưngnếu người rao giảng không dành thời giờ để nghe Lời Thiên Chúa với con tim rộngmở, nếu họ không để cho lời đánh động cuộc đời họ, thách thức họ, thúc đẩy họ,và nếu họ không dành thời giờ cầu nguyện bằng lời ấy, thì quả thực họ sẽ là mộttiên tri giả, một kẻ lừa đảo, một kẻ huênh hoang trống rỗng. Nhưng bằng cáchnhìn nhận sự nghèo hèn của mình và ước muốn ngày càng dấn thân nhiều hơn, họ sẽluôn có thể phó thác mình cho Đức Kitô và nói như thánh Phêrô: “Vàng bạc thìtôi không có; nhưng cái tôi có, tôi cho anh đây” (1Pr 3,6). Chúa muốn dùngchúng ta như những con người sống động, tự do, và sáng tạo, những con người đểcho Lời Người thâm nhập lòng mình trước tiên rồi truyền sang cho người khác. Sứđiệp của Đức Kitô phải thực sự thâm nhập và chiếm hữu người rao giảng, không chỉphần trí óc nhưng toàn thể con người họ” (EG, 151). Những gì vừa nói đó, ta nhận thấy, nó xảy ra trong các CĐnhỏ.

Bước thứ 6 của Chia sẻ Phúc âm được ĐứcGiáo hoàng suy tư sâu sắc trong những dòng sau đây: “Rõ ràng, mỗi khi các tác giả Tân ước muốn trình bày tâm điểm của sứ điệpluân lí của Tin Mừng, họ trình bày yêu sách cốt yếu nhất là tình yêu đối vớitha nhân: “ai yêu người, thì đã chu toàn Lề Luật... yêu thương là chu toàn LềLuật vậy” (Rm 13,8.10)”. Những lời khuyên nhủ của sách Thánh không chỉ diễngiải khái niệm, nhưng “quyết liệt kêu gọi chúng ta yêu thương nhau, phục vụtrong khiêm tốn và quảng đại, sống công bằng và có lòng thương xót người nghèo”(EG, 194). Trong trái tim của ThiênChúa có một chỗ đặc biệt cho người nghèo, yêu mến người nghèo đặc biệt đến mứcchính Người “trở nên nghèo hèn” (2Cr8,9). “Tôi muốn một Hội Thánh nghèo vàcho người nghèo. Họ có nhiều điều để dạy chúng ta. Không những họ tham dự vào cảmthức đức tin (sensus fidei), những trong những khó khăn của mình họ nhận biết ĐứcKitô chịu đau khổ. Chúng ta cần để mình được Phúc-âm-hóa bởi họ. TânPhúc-âm-hóa là một lời mời gọi nhìn nhận quyền năng cứu độ đang hoạt động trongđời sống của họ và đặt nó vào tâm điểm cuộc lữ hành của Hội Thánh. Chúng ta đượckêu gọi tìm thấy Đức Kitô nơi họ, lên tiếng bênh vực quyền lợi của họ, nhưng đồngthời cũng làm bạn của họ, lắng nghe họ, nói với họ và nhận lấy sự khôn ngoannhiệm mầu mà Thiên Chúa muốn chia sẻ cho ta qua họ” (EG, 198).

Khi các CĐ nhỏ hội đều đặn và cởi mở ra trước Lời hằng sống, họ sẽ được tự nhiên đánh động bởi tình yêu phục vụ người nghèo trong xóm làng mình.

Trích Bản tin Hiệp Thông / HĐGM VN, Số 86 (Tháng 01 &02 năm 2015)
Nguồn: Web HĐGMVN


[1] ĐGH GioanPhaolô II, TH. Ecclesia in Asia (06 / 11/ 1999) (EA), 25.

[2] ĐGH GioanPhaolô II, TH. Christifideles Laici(1988), 32.

[3] ĐGHPhanxicô, TH. Evangelii Gaudium (2013(EG), 25.

[4] EG, 49.

[5] EG, 27.

[6] EG, 28.

[7] EG, 29.

[8] EA, 25.

[9] HĐGMVN, Thư Mục Vụ 2015. Tân Phúc-Âm-hóa đời sốngcác Giáo xứ  và các Cộng đoàn sống đờithánh hiến, 4.