Clock-Time

QUYỀN LÀM CHỦ CỦA CON NGƯỜI - Suy Niệm Lời Chúa | Thứ Sáu Tuần V Mùa Thường Niên | Mc 7,31-37 | Lm Cao Nhất Huy

Một năm đã qua, với những bộn bề công việc, những toan tính cho cuộc sống gia đình, chắc hẳn mỗi gia đình Kitô giáo đều trải qua những thăng trầm khác nhau. Tuy nhiên, vì lo mưu sinh, các bậc cha mẹ thường giao phó con cái của họ cho các “phụ huynh Smartphone”. Thay vì họ phải bỏ thời gian để trông con, nhưng vì muốn rảnh tay, họ cho con chơi smartphone... 

SUY NIỆM LỜI CHÚA
THỨ SÁU TUẦN V THƯỜNG NIÊN
HIỆP THÔNG LOAN BÁO TIN MỪNG

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô (Mc 7: 31-37)

Khi ấy, Đức Giê-su bỏ vùng Tia, đi qua ngả Xi-đôn, đến biển hồ Ga-li-lê vào miền Thập Tỉnh. Người ta đem một người vừa điếc vừa ngọng đến với Đức Giê-su, và xin Người đặt tay trên anh. Người kéo riêng anh ta ra khỏi đám đông, đặt ngón tay vào lỗ tai anh, và nhổ nước miếng mà bôi vào lưỡi anh. Rồi Người ngước mắt lên trời, thở dài và nói: Ép-pha-tha, nghĩa là: hãy mở ra! Lập tức tai anh ta mở ra, lưỡi như hết bị buộc lại. Anh ta nói được rõ ràng. Đức Giê-su cấm họ không được kể chuyện đó với ai cả. Nhưng Người càng cấm, họ càng đồn ra. Họ hết sức kinh ngạc, và nói: “Ông ấy làm việc gì cũng tốt đẹp cả: ông làm cho kẻ điếc nghe được, và kẻ câm nói được”.

Ca hiệp lễ: Tv 106: 8-9 

Nào ta cảm tạ Chúa, vì lòng Chúa từ nhân đã làm cho người trần bao kỳ công tuyệt diệu: Họng ráo khô, Chúa cho uống phỉ tình bụng đói lả, Người cho ăn thoả thích.

SUY NIỆM

QUYỀN LÀM CHỦ CỦA CON NGƯỜI

“Còn trái trên cây ở giữa vườn, Thiên Chúa đã bảo: Các ngươi không được ăn” (St 3: 3)

--/---

Sau khi chữa người vừa điếc vừa ngọng khỏi bệnh, dân chúng khen Chúa Giêsu là: “Ông ấy làm việc gì cũng tốt đẹp cả. Câu nói này khiến chúng ta liên tưởng đến công trình tạo dựng của Thiên Chúa. Sau khi tạo dựng vũ trụ, Ngài liền nói: “thế là tốt đẹp” (x. St 1: 31). Thế rồi, vũ trụ đó bị hư hại do lỗi phạm của con người. Vậy, nguyên nhân gì làm cho sự tốt đẹp ban đầu bị hư hại?

Trình thuật trong sách Sáng Thế cho chúng ta sẽ thấy vấn đề này. Người đàn bà nói với con rắn: “Trái các cây trong vườn, thì chúng tôi được ăn. Còn trái trên cây ở giữa vườn, Thiên Chúa đã bảo: Các ngươi không được ăn, không được động tới, kẻo phải chết”. Chúng ta có thể hiểu như thế này: Thiên Chúa ban cho con người quyền “làm chủ” vũ trụ vạn vật trong sự tự do. Nhưng, luôn có một giới hạn giữa sự tự do và sự tốt đẹp. Nếu con người vượt qua giới hạn đó, thì sự tốt đẹp ban đầu sẽ bị hư hại: “Các ngươi không được ăn, không được động tới, kẻo phải chết”. Ý muốn của Thiên Chúa là để con người “làm chủ” vạn vật. Thế nhưng, khi vượt qua giới hạn, con người trở thành “nô lệ” cho vạn vật: Cụ thể là, khi Ađam-Eva muốn vượt qua quyền bính Thiên Chúa, lập tức ông bà trở thành “nô lệ” cho quyền lực, thay vì “làm chủ” nó.

Chúng ta đang sống trong một thế giới phát triển quá nhanh và không dừng lại. Các sáng tạo về khoa học kỹ thuật ngày càng trở nên “kỳ diệu” và giúp ích cho con người về nhiều phương diện rất nhanh chóng. Gần đây, trên Google cũng như các trang mạng xã hội, từ khoá “hot” nhất chính là “ChatGPT”. Trước đây, người ta thường truyền tai nhau rằng: Không hiểu thì hỏi, không giỏi thì hỏi chị Google”; ngày nay, người ta bắt đầu chuyển sang hỏi “chị hay anh ChatGPT”. Không hiểu điều gì, không biết cái gì cứ hỏi ChatGPT là có câu trả lời rất nhanh chóng; thậm chí cả cái đã biết rồi cũng hỏi ChatGPT luôn. Có người viết lên mạng xã hội: “Mình hỏi ChatGPT rồi nhé…”. Bạn ấy hỏi gì? Bạn ấy hỏi thế này:

- User: Cha mẹ tôi nói cần đi lễ ngày Chúa Nhật, tại sao ạ? (Cái này người Kitô ai cũng phải biết)

- ChatGPT: Ngày Chúa Nhật được xem là ngày trong tuần dành riêng cho Đức Chúa Trời và tôn vinh Đấng tạo ra mọi thứ. Vì vậy, cha mẹ của bạn có thể muốn tham gia lễ ngày Chúa Nhật để biểu lộ sự tôn vinh và tình yêu của họ đối với Đức Chúa Trời.

- User: Cảm ơn bạn, vì lý do này chắc tôi phải cố gắng tham dự lễ Chúa Nhật sốt sắng hơn.

Chuyện đi lễ ngày Chúa nhật là thuộc về bản chất của người Công Giáo rồi, ai cũng phải biết và tuân giữ. Vậy, tại sao phải đi hỏi ChatGPT là một cái máy? ChatGPT là phương tiện Chúa ban, đó là điều tốt đẹp trong ý định của Ngài và Ngài trao cho con người quyền làm chủ nó. Nhưng nếu chúng ta quá lạm dụng ChatGPT một cách "máy móc" - cái gì cũng hỏi nó (trong khi mình đã biết), thì coi chừng đi vào chiều ngược lại là: thay vì con người làm chủ, thì lại để nó làm chủ mình, vì sự lệ thuộc và lạm dụng quá mức: “Cây ở giữa vườn, Thiên Chúa đã bảo: Các ngươi không được ăn, không được động tới, kẻo phải chết”. Đối với chúng ta ngày nay, cụ thể trong các phương tiện truyền thông, “cái cây ở giữa vườn” chính là sự lạm dụng quá mức, lạm dụng một cách máy móc. ChatGPT là một cái máy, nhưng nếu người dùng (User) lạm dụng quá mức, thì coi chừng chúng ta sẽ trở nên “máy móc”. Vì thế, thay vì chúng ta làm chủ máy móc, thì máy móc làm chủ chúng ta.

Nguy hiểm hơn nữa, ChatGPT với khả năng có thể giải các bài toán từ dễ đến khó, làm thơ làm văn, tóm tắt bài…, thì đối với trẻ em, học sinh, sinh viên là những người đang trên con đường phát triển trí óc, tìm kiếm kiến thức nền tảng qua việc học hỏi, tự học, suy tư; nhưng nếu cha mẹ không quan tâm việc học hành của con cái thì chúng cứ nhờ ChatGPT làm giúp các bài tập; đến một lúc nào đó, trí óc của chúng sẽ không có khả năng phát triển và phải hoàn toàn lệ thuộc vào các phương tiện truyền thông, cụ thể là ChatGPT.

Một năm đã qua, với những bộn bề công việc, những toan tính cho cuộc sống gia đình, chắc hẳn mỗi gia đình Kitô giáo đều trải qua những thăng trầm khác nhau. Tuy nhiên, vì lo mưu sinh, các bậc cha mẹ thường giao phó con cái của họ cho các “phụ huynh Smartphone”. Thay vì họ phải bỏ thời gian để trông con, nhưng vì muốn rảnh tay, họ cho con chơi smartphone. Thay vì các bậc cha mẹ làm chủ đời sống của con trẻ, thì lại để cho “phụ huynh smartphone” làm chủ đời sống con trẻ bằng những video, những tin tức không tốt xâm hại vào tâm trí non trẻ của con mình. Chúng ta hãy nhớ rằng, Thiên Chúa làm chủ vũ trụ và con người. Nhưng Ngài đã trao cho con người quyền làm chủ vũ trụ vạn vật. Quyền làm chủ đó cũng là trách nhiệm mà con người có với nhau như: cha mẹ với con cái, thầy cô với học trò….

Lạy Chúa, xin giúp chúng con biết tự chủ trong việc sử dụng các phương tiện truyền thông, để qua đó, chúng sẽ trở thành những quà tặng tốt đẹp mà Chúa ban, hầu giúp chúng con thăng tiến trong đời sống cá nhân cũng như trong sứ mạng mà Chúa trao ban cho chúng con qua Giáo Hội. Amen.

Cao Nhất Huy