“Thì thầm loan báo Tin mừng”: Đức Tổng Giám mục Kleden và chứng tá âm thầm tại châu Á
“THÌ THẦM LOAN BÁO TIN MỪNG”: ĐỨC TỔNG GIÁM MỤC KLEDEN
VÀ CHỨNG TÁ ÂM THẦM TẠI CHÂU Á
Nhìn lại Đại hội Toàn thể lần thứ XII của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC), vừa kết thúc tại Jakarta, Đức Tổng Giám mục Kleden, Tổng Giám mục Ende kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng Giám mục Indonesia (KWI), cho biết cuộc gặp gỡ đã giúp các tham dự viên nhận ra rằng Thiên Chúa đang hiện diện và hoạt động trong những thực tại rất khác nhau của Giáo hội tại châu Á. Ngài chia sẻ trong cuộc phỏng vấn: “Đại hội một lần nữa cho thấy rõ ràng rằng mỗi cuộc gặp gỡ đích thực đều là một cơ hội để chúng ta cảm nghiệm những điều lớn lao hơn.”
Theo ngài, việc lắng nghe các tham dự viên đến từ nhiều quốc gia châu Á khác nhau đã “mở rộng con tim và mở rộng chân trời”, đồng thời giúp các đại biểu nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa nơi các Giáo hội địa phương, nơi mà người Công giáo thường chỉ là một cộng đoàn thiểu số rất nhỏ. Ngài nói: “Là một cộng đoàn thiểu số không phải là lý do để mất hy vọng và bỏ cuộc.” Trái lại, đó là “một cơ hội để làm chứng, để sáng tạo trong việc tìm kiếm những cách thức khiêm tốn và nhỏ bé để sống các giá trị của Tin mừng.”
Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, điều này cho thấy một nét đặc thù trong sứ mệnh của Giáo hội tại châu Á. Ngài nói: “Tại châu Á, chúng ta nói về việc thì thầm loan báo Tin Mừng.” Đối với ngài, “việc một lần nữa nhận ra rằng con đường của Tin mừng là con đường khiêm nhường” là một trong những “điều lớn lao hơn” mà ngài đã cảm nghiệm được tại Đại hội. Ngài không xem chứng tá âm thầm này như một chiến lược xuất phát từ sự yếu thế, nhưng là một đóng góp mà các Giáo hội tại châu Á có thể trao tặng cho Giáo hội hoàn vũ.
Bốn cuộc hoán cải để lãnh đạo theo tinh thần hiệp hành
Thông điệp Chung kết của Đại hội nhấn mạnh rằng tính hiệp hành biến đổi tâm hồn trước khi biến đổi các cơ cấu. Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, điều này đòi hỏi một sự hoán cải cụ thể, bắt đầu từ cách thức các nhà lãnh đạo Giáo hội lắng nghe.
Ngài nói: “Trước hết, đó là cuộc hoán cải để trở thành một người lãnh đạo biết lắng nghe.” Ngài giải thích rằng việc lắng nghe ấy không thể chỉ giới hạn nơi người Công giáo. Điều đó phải bao gồm cả những người thuộc các tôn giáo khác, thế giới tự nhiên và những người thường bị bỏ quên – “phụ nữ, trẻ em, người trẻ và người nghèo.” Ngài nhấn mạnh rằng việc lắng nghe không làm suy giảm quyền bính của các Giám mục. Trái lại, “nó làm cho quyền bính được củng cố”, bởi vì giúp các nhà lãnh đạo hiểu quyền bính không phải là “quyền lực để thống trị”, nhưng là lời mời gọi phục vụ, trở thành “cầu nối và những người xây dựng cầu nối.”
Cuộc hoán cải thứ hai là hướng đến tính liên văn hóa. Đức Tổng Giám mục Kleden nói: Trong một châu lục được ghi dấu bởi sự đa dạng đặc biệt về văn hóa và tôn giáo, các nhà lãnh đạo Giáo hội cần ý thức hơn về những thành kiến đang định hình cách họ nhìn người khác. Ngài giải thích: “Nhiều khi, vì những định kiến văn hóa, chúng ta không thể nhìn thấy những điều lớn lao hơn mà Chúa đang thực hiện nơi người khác và qua người khác.”
Cuộc hoán cải thứ ba là hoán cải hướng đến linh đạo Thánh Thể. Nhắc lại sứ điệp của Đức Thánh cha Lêô XIV gửi Đại hội, trong đó kêu gọi “một linh đạo hiệp nhất của Giáo hội, đặt nền tảng trên đức ái tuôn trào từ hồng ân của Chúa chúng ta nơi Bí tích Thánh Thể”, Đức Tổng Giám mục Kleden nói rằng Thánh Thể nhắc nhở các nhà lãnh đạo Giáo hội rằng ơn gọi của họ không thuộc về chính họ. Ngài nói: “Giáo hội trước hết không tùy thuộc vào chúng ta, và Giáo hội không thuộc về chúng ta. Giáo hội thuộc về Chúa.” Do đó, việc lãnh đạo phải được hiểu như sự tham dự vào tình yêu tự hiến của Đức Kitô và vào việc phục vụ Giáo hội.
Cuộc hoán cải thứ tư có lẽ đơn giản nhất: lòng biết ơn. Đức Tổng Giám mục Kleden mời gọi Giáo hội biết ơn vì đoàn chiên được trao phó cho mình, ngay cả khi đoàn chiên ấy nhỏ bé. Ngài nói rằng việc các Kitô hữu và người Công giáo là một cộng đoàn thiểu số tại nhiều nơi ở châu Á không nên khiến Giáo hội mất hy vọng. Trái lại, đức tin đặt nền tảng trên sự tín thác vào Thiên Chúa, Đấng có những cách thức riêng để đến gần con người.
Xây dựng những nhịp cầu trong một châu Á đang biến đổi
Hình ảnh Giáo hội như một người xây dựng những nhịp cầu được nhắc đi nhắc lại trong Đại hội FABC. Tuy nhiên, đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, việc xây dựng nhịp cầu phải vượt xa phạm vi đối thoại liên tôn.
Trong nội bộ Giáo hội, ngài nhận thấy cần xây dựng những nhịp cầu với người trẻ, đặc biệt trong một châu lục có đông đảo dân số trẻ. Ngài cũng nhấn mạnh đến những người di cư – những người đến một quốc gia mới để tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, cũng như những người rời bỏ quê hương mình vì cùng một lý do. Giáo hội cũng phải xây dựng những nhịp cầu giữa các nhóm văn hóa khác nhau trong chính các cộng đoàn của mình. Ngoài Giáo hội, ngài đề cập đến nhu cầu xây dựng những nhịp cầu với những người thiện chí, xã hội dân sự, các chính phủ và chính với công trình tạo dựng.
Trong số nhiều thách đố mà các xã hội châu Á đang phải đối diện, Đức Tổng Giám mục Kleden đặc biệt nhấn mạnh một vấn đề cấp bách: khủng hoảng sinh thái. Ngài nói: “Tất cả những thách đố này đều là những thách đố có thật và cấp bách đối với các Giáo hội địa phương tại châu Á. Nhưng nếu phải nói đến điều cấp bách nhất, tôi cho rằng vấn đề sinh thái là vấn đề cấp bách nhất đối với châu Á.” Ngài nhận xét rằng nhiều quốc gia châu Á đang theo đuổi phát triển kinh tế, nhưng tài nguyên thiên nhiên thường bị khai thác với một cái giá rất cao đối với môi trường. Ngài đặc biệt đề cập đến nạn phá rừng, chiếm dụng đất đai và hoạt động khai thác tài nguyên “mà không quan tâm đúng mức đến những hậu quả đối với thiên nhiên.”
Sứ mệnh trước hết thuộc về Thiên Chúa
Nền tảng trong tầm nhìn của Đức Tổng Giám mục Kleden về Giáo hội tại châu Á là linh đạo truyền giáo Missio Dei – xác tín rằng sứ mệnh trước hết và trên hết là sứ mệnh của chính Thiên Chúa. Ngài nói: “Thiên Chúa có cách thức riêng để đến với tâm hồn con người, để hình thành các nền văn hóa và khơi nguồn cảm hứng nơi các tôn giáo.” Ngài nói thêm rằng chính Thiên Chúa đã và đang xây dựng những nhịp cầu với nhân loại, đồng thời mời gọi các Kitô hữu tham dự vào công trình ấy với tư cách là “những nhịp cầu và những người xây dựng nhịp cầu.”
Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, xác tín này cũng là nền tảng của niềm hy vọng. Ngài nói: “Chính vì đây là Missio Dei, là sứ mệnh của Thiên Chúa, nên Giáo hội tại châu Á có một tương lai.” Quan điểm này cũng định hình cách ngài hiểu về việc lãnh đạo khi đảm nhận trách nhiệm trong Giáo hội Indonesia và trong đại gia đình FABC.
Đối với ngài, câu trả lời là lãnh đạo theo tinh thần hiệp hành: một lối lãnh đạo biết lắng nghe, đón nhận những tiếng nói khác nhau và không ngại chia sẻ trách nhiệm. Ngài nói: “Chúng ta không được sợ mất quyền lực, nhưng phải mời gọi và khuyến khích nhiều người hơn nữa tham gia vào việc lãnh đạo. Tên gọi của tương lai Giáo hội là cùng nhau bước đi, cùng nhau chia sẻ trách nhiệm.”
“Hãy là những nhịp cầu và những người xây dựng nhịp cầu”
Khi Đại hội FABC kết thúc, Đức Tổng Giám mục Kleden được hỏi đâu là thông điệp duy nhất mà ngài mong muốn người Công giáo trên khắp châu Á mang về với mình. Câu trả lời của ngài thật ngắn gọn – và có lẽ đã diễn tả được trọng tâm trong suy tư của ngài về sứ mệnh của Giáo hội tại châu Á: “Hãy can đảm trở thành những nhịp cầu và những người xây dựng nhịp cầu, như Đức Giêsu đã làm cho chúng ta.”
Tại một châu lục, nơi mà người Công giáo thường sống như một cộng đoàn thiểu số, tương lai của công cuộc loan báo Tin mừng có thể không tùy thuộc vào việc nói lớn tiếng hơn, nhưng vào việc học biết lắng nghe sâu sắc hơn, bước đi khiêm nhường hơn và kiên nhẫn xây dựng những nhịp cầu hơn. Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, chứng tá âm thầm của Giáo hội tại châu Á – “thì thầm loan báo Tin mừng” – chính là nơi sức mạnh truyền giáo của Giáo hội có thể được tìm thấy.
Tác giả: Fr. Kasmir Nema, SVD
Nguồn: vaticannews