Suy Niệm Lời Chúa |Chúa Nhật Lễ Chúa Ba Ngôi - Năm A| Ga 3,16-18 | Lm Alfonso Nguyễn Quang Hiển-Gp Phú Cường
CHÚA NHẬT LỄ CHÚA BA NGÔI - NĂM A
Bài đọc I: Xh 34,4b-6.8-9
“Thiên Chúa là Đấng thống trị, từ bi và nhân hậu”.
Trích sách Xuất Hành.
Ngày ấy, từ sáng sớm, Môisen chỗi dậy và lên núi Sinai, như Chúa đã truyền dạy cho ông, ông mang theo hai bia đá. Khi Thiên Chúa ngự trên đám mây, Môisen đứng trước mặt Chúa và kêu cầu danh Chúa. Chúa đi qua trước mặt ông và hô: “Đức Chúa! Đức Chúa! Thiên Chúa thương xót và từ nhân, bao dung, đầy nhân nghĩa và tín thành”. Môisen vội vã sấp mình xuống đất thờ lạy và thưa rằng: “Lạy Chúa, nếu con có ơn nghĩa trước nhan thánh Chúa, thì xin Chúa hãy đi cùng với chúng con, (vì dân này là dân cứng đầu), xin xoá mọi gian ác và tội lỗi chúng con, xin nhận chúng con làm cơ nghiệp của Chúa”. Đó là lời Chúa.
Đáp ca: Đn 3,52.53.54.55.56
Đáp: Chúa đáng ca ngợi và tôn vinh muôn đời (c. 52b).
1) Lạy Chúa là Thiên Chúa cha ông chúng con, Chúa đáng chúc tụng, đáng ca ngợi, tôn vinh và tán tụng muôn đời. Chúc tụng thánh danh vinh quang Chúa, đáng ca ngợi, tôn vinh và tán tụng muôn đời. .
2) Chúa đáng chúc tụng trong đền thánh vinh quang Chúa, đáng ca ngợi và tôn vinh muôn đời. .
3) Chúc tụng Chúa ngự trên ngai vương quyền Chúa, đáng ca ngợi và tôn vinh muôn đời. .
4) Chúc tụng Chúa, Đấng nhìn thấu vực thẳm và ngự trên các Thần Vệ Binh, đáng ca ngợi và tôn vinh muôn đời. .
5) Chúc tụng Chúa ngự trên bầu trời, đáng ca ngợi và tôn vinh muôn đời. .
Bài đọc II: 2Cr 13,11-13
“Ân sủng của Đức Giêsu Kitô, tình yêu của Chúa Cha, và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần”.
Trích thư thứ hai của thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.
Anh em thân mến, anh em hãy vui lên, hãy nên trọn lành, hãy khuyến khích nhau, hãy đồng tâm nhất trí, và hoà thuận với nhau, thì Thiên Chúa, nguồn sự bình an và tình yêu, sẽ ở với anh em. Anh em hãy chào nhau bằng cái hôn thánh thiện. Tất cả các thánh ở đây gởi lời chào anh em. Nguyện xin ân sủng Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, và tình yêu của Chúa Cha, và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh em. Amen. Đó là lời Chúa.
Alleluia, alleluia! (Kh 1,8)– Sáng danh Đức Chúa Cha, và Đức Chúa Con, và Đức Chúa Thánh Thần; sáng danh Thiên Chúa Đấng đang có, đã có và sẽ đến. – Alleluia.
Tin mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan (3,16-18)
Khi ấy, Chúa Giêsu nói với Nicôđêmô rằng: “Thiên Chúa đã yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một Người để tất cả những ai tin ở Con của Người, thì không phải hư mất, nhưng được sống đời đời, vì Thiên Chúa không sai Con của Người giáng trần để luận phạt thế gian, nhưng để thế gian nhờ Con của Người mà được cứu độ. Ai tin Người Con ấy, thì không bị luận phạt. Ai không tin thì đã bị luận phạt rồi, vì không tin vào danh Con Một Thiên Chúa”. Đó là lời Chúa.
Suy niệm:
Hôm nay cùng với toàn thể Giáo hội, chúng ta long trọng mừng lễ Chúa Ba Ngôi. Giáo lý Hội Thánh Công Giáo dạy chúng ta rằng có ba mầu nhiệm chính trong Đạo, đó là Mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, Mầu nhiệm Ngôi Hai xuống thế làm người, và Mầu nhiệm Ngôi Hai cứu chuộc. Chúng ta được mời gọi cùng nhau suy niệm về Mầu Nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, một mầu nhiệm căn bản cho đức tin Kitô giáo, để cảm nghiệm Thiên Chúa duy nhất nhưng không hề đơn lẻ, mà luôn có một mối tương quan mật thiết giữa ba ngôi vị là Ngôi Cha, Ngôi Con và Ngôi Thánh Thần.
Nói đến mầu nhiệm, nhiều người nghĩ ngay đến điều gì đó khó hiểu, xa vời. Thật ra, thánh Phaolô gọi là “mầu nhiệm” không phải theo nghĩa là mờ mịt khó hiểu mà bởi vì những điều “tuyệt vời, diệu huyền, nhiệm mầu” trước đây được giấu kín, và nhờ Chúa Kitô mạc khải mà chúng ta mới biết được. Và cha Giuse Phan Tấn Thành dòng Đaminh giải nghĩa chữ “mầu nhiệm” được sử dụng trong các sách thần học và giáo lý để dịch chữ mysterium tiếng La Tinh, hay mystère tiếng Pháp. Chúng ta phải nhìn nhận với nhau rằng đó là một thực tại vượt quá tầm hiểu biết của trí tuệ con người cũng như chính thân phận hữu hạn của con người làm sao đạt được tới chân lý một cách trọn vẹn được. Triết gia Gustave Thibon từng nói rất hay rằng: "Mầu nhiệm không phải là bức tường ngăn cản trí tuệ chúng ta, nhưng là đại dương để trí tuệ chúng ta đắm mình trong đó."
Trong Giáo hội, có biết bao người không ngừng để tâm suy tư, đồng thời mượn những hình ảnh cụ thể để minh họa về mầu nhiệm cao siêu này. Có người đã diễn tả Một Chúa Ba Ngôi như một mặt trời có ánh sáng, sức nóng và lửa; hay một hình tam giác có ba góc riêng biệt nhau nhưng không tách biệt nhau. Dẫu thế, trước mầu nhiệm Một Chúa Ba Ngôi, chúng ta không nên cố gắng đạt thấu như những nhà toán học muốn giải cho ra một bài toán hóc búa, nhưng hãy như những người con đang từng ngày thấm đẫm tình yêu vô biên của Thiên Chúa là Cha.
Bài đọc thứ I cho chúng ta thấy Môisen lên núi Sinai gặp gỡ Thiên Chúa. Khi đi ngang qua trước mặt ông, Thiên Chúa đã mặc khải chính mình. Trước hết, Ngài không giới thiệu mình là một Đấng quyền năng cao cả, nhưng là một Đấng: "Đức Chúa là Thiên Chúa thương xót và từ nhân, bao dung, đầy nhân nghĩa và tín thành." Một Thiên Chúa ngay từ Cựu Ước được dân chúng nhận ra là một Đấng yêu thương nhân loại ngay cả trước khi con người biết yêu mến Ngài. Chính vì xác tín điều đó mà Môisen đã khẩn khoản nài xin cùng Chúa: “Lạy Chúa, nếu con có ơn nghĩa trước nhan thánh Chúa, thì xin Chúa hãy đi cùng với chúng con, vì dân này là dân cứng đầu, xin xoá mọi gian ác và tội lỗi chúng con, xin nhận chúng con làm cơ nghiệp của Chúa”.
Nhưng rồi theo thời gian, trước những tội lỗi của con người, người ta lại nghĩ về Thiên Chúa như là một Đấng xét xử. Truyền thống Do Thái cũng loan báo về Đấng Thiên Sai đến là một Thẩm Phán. Ngay cả thánh Gioan Tiền Hô cũng đã mạnh mẽ nhắc lại điều này: “Cái rìu đã đặt sát gốc cây”. Tuy vậy, thần học Tin Mừng Gioan lại mang đến một mạc khải về tình yêu của Thiên Chúa, cụ thể hoá qua hành động cứu độ của Chúa Giêsu.
Dẫu là một Biệt phái thế giá trong dân Israel, Nicôđêmô lại có thiện cảm với Chúa Giêsu cùng những lời giảng dạy của Người. Ông càng xem Chúa Giêsu là một “idol”, nên dầu lo sợ người Do Thái dị nghị về mình nhưng vẫn muốn tới để khám phá về Chúa Giêsu thêm nữa, nên đã tìm đến Người vào ban đêm. Nhận thấy lòng thành của bậc thầy Do Thái này, Chúa Giêsu đã trao đổi thẳng thắn với ông rằng nếu chỉ dựa vào khả năng lý trí con người thì không thể nào hiểu thấu được lời giảng của Người. Chúa Giêsu dần giải nghĩa cho Nicôđêmô biết rằng Ba Ngôi không phải là một vấn đề hóc búa của trí tuệ mà là một thực tại đơn giản: Thiên Chúa là tình yêu.
Cuộc đàm thoại với Nicôđêmô mà chúng ta nghe trong đoạn Tin Mừng hôm nay giúp khám phá rằng “Thiên Chúa đã yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một Người để tất cả những ai tin ở Con của Người, thì không phải hư mất, nhưng được sống đời đời”. Hơn nữa, Thiên Chúa không chỉ yêu thương dân Israel mà thôi, Ngài còn yêu thương cả thế gian, và yêu tới nỗi đã ban Con Một Người”. Tình yêu đích thật không phải ở nơi đầu môi chót lưỡi, mà thể hiện bằng hành động.
Theo Noel Quesson chú giải, với hai động từ ‘yêu’ gắn liền với ‘ban’ cho thấy đây là một hành động cụ thể. Chúa Cha đã can thiệp vào lịch sử nhân loại bằng cách dùng Thánh Thần để trao ban Con Một Ngài trong thân phận là một Con Người. Triết gia và nhà toán học Blaise Pascal đã cảm nghiệm và đúc kết thành câu nói kinh điển “Trái tim có những lý lẽ mà lý trí không hiểu được”. Tình yêu luôn vượt lên trên những tính toán theo quy chuẩn thông thường. Người cha người mẹ có thể hy sinh tất cả cho con cái. Người bạn chân thành có thể quên mình vì bạn hữu. Và Thiên Chúa còn yêu hơn như vậy gấp bội phần, sẵn sàng trao ban tất cả cho con người. Vì yêu mà Thiên Chúa đã có sáng kiến để bày tỏ tình yêu, mà đối với Gioan điều này ám chỉ đến sự “tận hiến” trên đồi Golgotha, chứng tá cao cả nhất của tình yêu.
Ý niệm về Chúa Ba Ngôi của người Kitô hữu là cả một cuộc cách mạng trong sự hiểu biết về Thiên Chúa. Niềm tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi có được là nhờ niềm tin vào Chúa Giêsu Kitô. Mọi giáo huấn về Thiên Chúa đều được chứa đựng trong con người Chúa Giêsu cùng với uy tín và Lời Chúa chân thật. Từ đó việc tin vào Chúa Con đã hàm chứa việc tin vào Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Thiên Chúa Ba Ngôi đã tự trở nên gần gũi với nhân loại trong con người Chúa Giêsu Kitô, Đấng được mặc khải trong Giáo hội. Do đó Giáo hội có sứ mạng truyền thông cho thế giới về một sự hiện diện đích thực của Thiên Chúa trong thế giới này chứ không phải chỉ đưa ra học thuyết mà thôi.
Đáp lại tình yêu ấy đòi hỏi nơi con người một câu trả lời tự do, một sự chọn lựa sẽ quyết định cho số phận của mình. Và đức tin chính là sự đáp lại của con người “những ai tin ở Con của Người, thì không phải hư mất, nhưng được sống đời đời”. Kitô giáo nhìn về thế gian không phải bằng cặp mắt bịt kín không thấy sự xấu và không nghe thấy khát vọng bao la về một “thế giới tốt đẹp hơn”; cũng không phải là quan điểm bi quan luôn luôn lặp lại rằng thế giới thì xấu xa… nhưng là một quan điểm “cứu độ” thừa nhận sự xấu ác của thế gian nhưng không phải lên án, mà để cứu chữa! Tình yêu thương mà mỗi người chúng ta thể hiện được mời gọi sáng suốt trước những khuyết điểm và tội lỗi của chính mình và anh chị em để có đủ lòng nhân hậu cho nhau cơ hội đổi mới con người, làm lại cuộc đời.
Có một em bé sau giờ giáo lý đã hỏi một giáo lý viên: –“Thưa Chúa Ba Ngôi có phải là ba Chúa không?” Giáo lý viên mỉm cười rồi chỉ về phía ba mẹ em đang ngồi cuối nhà thờ chờ chở em về. Giáo lý viên hỏi lại: – “Thế đang có mấy người chuẩn bị đi về nhà nè?”
– Dạ thưa, ba người.
– Nhưng là mấy gia đình?
– Dạ thưa, một gia đình.
Giáo lý viên nói: “Em nói rất đúng. Dĩ nhiên Thiên Chúa không giống hoàn toàn như ví dụ này, nhưng điều đó giúp chúng ta hiểu rằng tình yêu luôn tạo nên sự hiệp nhất. Chúa Cha yêu Chúa Con. Chúa Con yêu Chúa Cha. Tình yêu ấy sống động và hạnh phúc là hình ảnh chính Chúa Thánh Thần. Ba Ngôi khác biệt nhưng hoàn toàn nên một trong tình yêu.” Và rồi em thiếu nhi gật gù:– “Vậy em hiểu rồi. Thiên Chúa không đơn độc một mình mà luôn hướng về nhau và luôn hợp nhất.”
Có lẽ câu trả lời đơn sơ của em thiếu nhi ấy lại giúp chúng ta chạm đến điều cốt lõi của mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Thiên Chúa không phải là sự cô đơn nhưng là sự hiệp thông hoàn hảo. Chúa Cha luôn hướng về Chúa Con, Chúa Con luôn hướng về Chúa Cha và Chúa Thánh Thần là dây liên kết yêu thương đời đời giữa Chúa Cha và Chúa Con.
Thế giới hôm nay vẫn còn đó những cuộc chiến tranh, những chia rẽ, những hận thù và ích kỷ. Nhiều gia đình đang rạn nứt, nhiều tâm hồn đang đóng kín lòng. Nhưng Thiên Chúa không bỏ mặc con người trong bóng tối ấy. Ngài luôn mở ra con đường hy vọng và cứu độ. Vì được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, con người chúng ta cũng chỉ thực sự hạnh phúc khi biết sống trong tương quan yêu thương. Không ai có thể sống một mình. Gia đình chỉ hạnh phúc khi có sự hợp nhất; họ đạo chỉ phát triển khi mọi người biết cộng tác với nhau; xã hội chỉ trở nên tốt đẹp khi con người biết tôn trọng và nâng đỡ nhau. Đó cũng chính là điều thánh Phaolô hắn nhủ cộng đoàn Côrintô trong bài đọc II như sau: “Nguyện xin ân sủng Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, và tình yêu của Chúa Cha, và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng tất cả anh em. Amen”. (2 Cr 13,11-13).
Đức tin không chỉ là chấp nhận một số chân lý, nhưng là đặt cuộc đời mình vào tay Thiên Chúa và bước theo Đức Kitô bằng một tình yêu để cho Thiên Chúa biến đổi. Thật vậy, Thiên Chúa không phải là một bài toán để giải, nhưng là một tình yêu để đón nhận và sống. Vậy chỉ khi chúng ta dám sống tình yêu Ba Ngôi Thiên Chúa mời gọi, biết yêu thương, tha thứ, phục vụ và trao ban là chúng ta đang phản chiếu chính đời sống của Thiên Chúa giữa thế giới hôm nay.
Lạy Thiên Chúa Ba Ngôi chí thánh, chúng con cảm tạ Chúa vì đã cho chúng con được biết Chúa không phải là một Đấng xa vời nhưng là một Thiên Chúa gần gũi, thậm chí ngay bên gia đình của chúng con, một Thiên Chúa trao ban, hiệp thông và giàu lòng thương xót. Xin cho chúng con biết đón nhận tình yêu cao vời của Chúa Cha, sống gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu Kitô và luôn ngoan ngoãn uốn nắn theo tiếng Chúa Thánh Thần hướng dẫn. Nhờ đó, chúng con biết sống kính mến Thiên Chúa và sống vị tha với anh chị em, để được hưởng lời chúc phúc: “Anh em hãy vui lên, hãy nên trọn lành, hãy khuyến khích nhau, hãy đồng tâm nhất trí, và hoà thuận với nhau, thì Thiên Chúa, nguồn sự bình an và tình yêu, sẽ ở với anh em”. Amen.