Suy Niệm Lời Chúa |Chúa Nhật Tuần XVI Mùa Thường Niên - Năm A| Mt 13,24-43 | Lm Alfonso Nguyễn Quang Hiển-Gp Phú Cường
CHÚA NHẬT TUẦN XVI MÙA THƯỜNG NIÊN - NĂM A
Bài đọc 1: Kn 12,13.16-19
“Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn trở lại”.
Trích sách Khôn Ngoan.
Ngoài Chúa, không có chúa nào khác chăm sóc mọi sự, ngõ hầu minh chứng rằng Chúa không đoán xét bất công. Vì chưng, sức mạnh của Chúa là nguồn gốc sự công minh, và vì Người là Chúa mọi sự, nên tỏ ra khoan dung với mọi người. Chúa chỉ tỏ sức mạnh Chúa ra khi có kẻ không tin vào uy quyền của Chúa, và triệt hạ kẻ kiêu căng không nhìn biết Người. Vì là chủ sức mạnh, nên Chúa xét xử hiền lành, Chúa thống trị chúng ta với đầy lòng khoan dung: vì khi Chúa muốn, mọi quyền hành tuân lệnh Người. Khi hành động như thế, Người dạy dỗ dân Người rằng: Người công chính phải ăn ở nhân đạo, và Người làm cho con cái Người đầy hy vọng rằng: Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn sám hối. Đó là lời Chúa.
Đáp ca: Tv 85,5-6.9-10.15-16a
Đáp: Lạy Chúa, Chúa nhân hậu và khoan dung (c. 5a).
1) Lạy Chúa, vì Chúa nhân hậu và khoan dung, giàu lượng từ bi với những ai kêu cầu Chúa. Lạy Chúa, xin nghe lời con khẩn nguyện, và quan tâm đến tiếng con van nài. – Đáp.
2) Các dân tộc mà Chúa tạo thành, họ sẽ tới, lạy Chúa, họ sẽ thờ lạy Ngài, và họ sẽ ca tụng danh Ngài. Vì Ngài cao cả và làm những điều kỳ diệu; duy một mình Ngài là Thiên Chúa. – Đáp.
3) Nhưng lạy Chúa, Ngài là Thiên Chúa từ bi, nhân hậu, chậm bất bình, rất mực khoan dung và thủ tín. Xin đoái nhìn đến con và xót thương con. – Đáp.
Bài đọc II: Rm 8,26-27
“Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả”.
Trích thư thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma.
Anh em thân mến, có Thánh Thần nâng đỡ sự yếu hèn của chúng ta. Vì chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp, nhưng chính Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả. Mà Đấng thấu suốt tâm hồn, thì biết điều Thánh Thần ước muốn. Bởi vì Thánh Thần cầu xin cho các thánh theo ý Thiên Chúa. Đó là lời Chúa.
Alleluia, alleluia (Ga 6,64b và 69b) – Lạy Chúa, lời của Chúa là thần trí và là sự sống; Chúa có những lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu Mt 13, 24-43.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa lớn lên và trổ bông thì cỏ lùng cũng lộ ra. Đầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng: ‘Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng từ đâu mà có?’ Ông đáp: ‘Người thù của ta đã làm như thế’. Đầy tớ nói với chủ: ‘Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ’. Chủ nhà đáp: ‘Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt: “Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu lúa lại chất vào lẫm cho ta”. Người lại nói với họ dụ ngôn khác mà rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt đó bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”. Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”. Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn, Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”. Sau khi giải tán dân chúng, Người trở về nhà. Các môn đệ đến gặp Người và thưa rằng: “Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe”. Người đáp rằng: “Kẻ gieo giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước trời. Cỏ lùng là con cái gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào, thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói như mặt trời trong Nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe”. Đó là lời Chúa.
Suy niệm
Nhìn vào cuộc sống ngày nay, chúng ta thấy một thực trạng đáng buồn, đó là một số người lại đang sống trong một tình trạng không cần đến Thiên Chúa, một kiểu sống vô thần thực tiễn. Trong khi đó, Thiên Chúa dường như đang chọn cách ẩn mình. Ngài không can thiệp cách minh nhiên và tức thời để dập tắt cái xấu cái ác đang diễn ra rành rành trước mắt chúng ta. Và thậm chí có lúc dường như kẻ sống ngược lại với đường lối và giới răn của Thiên Chúa mà vẫn ung dung chẳng phải gánh chịu hậu quả gì. Điều này làm cho người vốn tin tưởng vào Chúa bị lung lay lòng tin, thiếu lòng cậy trông nơi Ngài, nên họ hay than thở “Trời cao có thấu”.
Tuy nhiên, bài đọc thứ I trích sách Khôn Ngoan đã mạnh mẽ khẳng định với chúng ta rằng “Ngoài Chúa, không có chúa nào khác chăm sóc mọi sự”. Một Thiên Chúa uy quyền lại đối xử đầy lòng nhẫn nại và khoan dung. “Ngài làm cho con cái Ngài đầy hy vọng rằng: Ngài ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn sám hối.” Sự khoan dung đó càng được thể hiện rõ nét qua trình thuật Tin mừng theo thánh Mátthêu mà chúng ta nghe hôm nay ghi lại chuyện kể về “Cây lúa và cỏ lùng” rất quen thuộc với con dân nhà Đạo.
Làm nông nghiệp, nhà nông luôn chọn lọc và gieo xạ những hạt giống tốt trên mảnh ruộng mình. Nhưng lại có kẻ thù lợi dụng đêm tối, lén lút tới gieo cỏ lùng vào ngay giữa lòng ruộng lúa rồi bỏ đi mất. Theo các nhà chú giải Kinh Thánh thì ruộng vườn đây là thế giới, mà lúa tốt đại diện cho dân con Nước Trời, còn cỏ dại là người có tâm địa xấu sống xung quanh ta. Còn ở góc đội nội tâm thì lúa tốt là tâm tính “nhân chi sơ tính bổn thiện” trong lòng mỗi người. Nhưng vì là một thụ tạo sinh ra trong tội tổ tông, trong con người mỗi chúng ta vẫn tồn tại những khuynh hướng như “cỏ lùng” là những gì chưa tốt lành, hay môi trường sống làm mình ảnh hưởng dần. Đó là những góc tối cần phải được chỉnh đốn, gọt giũa, uốn nắn, sửa dạy để hoàn thiện con người từng ngày.
Theo nhà chú giải Noel Quession, Chúa Giêsu muốn dùng dụ ngôn này chỉ cho chúng ta thấy thực trạng con người chúng ta như thế nào. Nhân loại là một hỗn hợp của thiện và ác, của “ân sủng” và “tội lỗi”. Trong lòng của chính mình và mọi người có cả hai… điều tốt và điều ít tốt hơn. Chúa Giêsu cho biết rằng điều xấu ác trong con người ta không phải là khuôn mặt đích thật của chúng ta, mà nó lẻn vào một cách lén lút, chúng ta không hay biết, trong những kẽ hở của vô thức. Một sự khác nhau giữa thiện và ác, đó là theo những bước chân của Đấng gieo hạt ban ngày, một kẻ gieo hạt khác lén lút ban đêm lợi dụng lúc người ta không để ý để gieo cỏ lùng.
Khi lúa mọc lên và trổ đòng đòng, thì cỏ lùng cũng lộ ra. Giả như kẻ thù lén lút phá hoại bằng cách gặt hớt lúa chín hoặc đốt cháy cánh đồng thì còn dễ nhận ra hơn. Hay theo gợi ý của các đầy tớ là nhổ cỏ lùng quách đi cho rồi, vì cỏ dại cứ âm thầm xuất hiện gây hại cho lúa, hút dinh dưỡng dành cho lúa và làm cho sản lượng lúa thấp đi. Đó cũng là phản ứng thường tình của chúng ta khi đối diện với cái xấu: nóng lòng muốn loại trừ ngay và liền. Nhưng ông chủ lại trầm tĩnh bảo: “Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng”.
Thánh Matthêu kể lại việc Chúa Giêsu dùng dụ ngôn hôm nay, cho thấy rằng Người không có ý định dạy cách làm ruộng thông thường mà đang muốn hướng chúng ta về cái nhìn ngày tận thế. Lệnh truyền của Chúa là “Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt”. Thiên Chúa dành cho Người “sự phán xét” sau cùng. Người căn dặn chúng ta không nên “xét đoán” vội mà hãy sống kiên nhẫn chờ đợi, bởi vì Người biết rõ quy luật của bài học nhân sinh "Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu". Thời gian sẽ là thước đo chuẩn xác nhất để phân định đâu là giá trị thật.
Về phần mình, chúng ta được Chúa dạy bài học về đức tính nhẫn nại. Thần học gia Yves Congar từng viết: “Thập giá là điều kiện để ta làm việc. Chính Chúa hoạt động cả ở những nơi, mà đối với ta giống như là thập giá”. Dẫu cho có những cỏ dại của sự phiền hà, bách hại hay những bất công vẫn mọc lên và xuất hiện xung quanh ta, có khi còn mọc nhanh và nhiều hơn ta tưởng. Bản tính của chúng ta là thích phân biệt rạch ròi lành - dữ, chánh - tà, trắng - đen rõ rệt. Tuy nhiên cuộc sống đời này lại là một bức tranh đan xen phức tạp xấu tốt. Đầu con người hướng về trời cao mà chân vẫn còn chạm đất, nên bên trong con người ta không tránh khỏi những lúc sân si, hơn thua. Vì vậy, chẳng ai nên vỗ ngực xưng tên hay tự cho mình là “lúa tốt”, để rồi lại lên án người anh chị em sống bên cạnh mình là “cỏ lùng” và loại trừ họ.
Có lần Chúa đã thẳng thắn cảnh tỉnh những người biệt phái tự phụ: “Tôi nói thật cho các ông biết: những người thu thuế và những cô gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước các ông”. Câu nói ấy nhắc nhớ một chân lý sâu xa: Thánh nhân nào cũng có một quá khứ, và tội nhân nào cũng có một tương lai. Vì thế, học tính tính kiên nhẫn như Chúa là Đấng nhẫn nại và giàu lòng xót thương, chính là học cách chấp nhận và chung sống với các mâu thuẫn và bất toàn trong đời, từ đó dần biến đổi mình để được tốt hơn mỗi ngày.
Sự kiên nhẫn và cái nhìn bao dung ấy còn được thể hiện qua câu chuyện gương mặt tiêu biểu Abraham Lincoln. Ông lớn lên tɾong một gia đình nông dân ở Kentucky. Cha mẹ ông đềᴜ là những người mù chữ. Dù nghèo khó và thất học nhưng gia đình Lincoln lᴜôn dạy dỗ con cái sống đạo đức và tɾánh xa thói hư, tật xấᴜ. Sau khi dẫn dắt Hoa Kỳ vượt qua cuộc nội chiến (1861 – 1865), Lincoln trở thành vị anh hùng trong lòng hàng triệu người. Bằng sự điềm tĩnh, khoan dung và lòng kiên nhẫn phi thường, ông đã theo đuổi đến cùng chính sách giải phóng nô lệ, tạo nên một trong những bước ngoặt vĩ đại nhất của lịch sử nhân loại.
Bên cạnh sự nghiệp chính trị, ông cũng là người đặc biệt quan tâm đến giáo dục, bồi dưỡng thế hệ tương lai. Bức thư nổi tiếng ông gửi cho thầy giáo của con trai mình đã thể hiện một tư tưởng tiến bộ, một tầm nhìn sâu rộng về việc kiên nhẫn rèn luyện một con người giữa môi trường đầy rẫy những mâu thuẫn thiện - ác:
“Thằng bé sẽ phải học được điều này, rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng hay chân thật. Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi kẻ vô lại ta gặp thì ở đâu đó sẽ có một vị anh hùng.
Cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ gặp một nhà lãnh đạo tận tâm.
Cứ mỗi một kẻ thù thì ở đâu đó sẽ có một người bạn.
Và nếu có thể, xin hãy dạy cho cháu tránh xa bản tính ganh ghét, đố kị. Xin hãy dạy cho cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng. Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác lại chính là những người dễ đánh bại nhất.
Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới tuyệt vời của những cuốn sách. Nhưng xin cũng cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống: như đàn chim tung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong ánh nắng và những bông hoa nở bên ngọn đồi xanh ngát.
Ở trường, xin thầy hãy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thi trượt còn hơn gian lận. Xin hãy giúp cháu có niềm tin vào chủ kiến riêng của bản thân, mặc cho tất cả mọi người đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm.
Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử tốt đối với những người hòa nhã và cứng rắn đối với những kẻ thô bạo. Xin hãy tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chỉ biết chạy theo một hướng.
Xin dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người nhưng cần phải sàng lọc nó qua một tấm lưới chân lý để rồi chỉ đón nhận những gì tốt đẹp.
Và nếu có thể, xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã. Xin hãy dạy cho cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt. Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn thận trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy.
Xin hãy dạy cho cháu biết rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và linh hồn mình.
Xin hãy dạy cho cháu ngoảnh lại làm ngơ trước một đám đông gào thét và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng. Xin hãy đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt ve nuông chiều bởi vì chỉ có thử thách của lửa mới tôi luyện được những thanh sắt cứng rắn.
Xin hãy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân bởi vì khi đó cháu sẽ có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại.
Tôi cho rằng đây quả là một yêu cầu quá lớn, nhưng xin thầy hãy cố gắng hết mình. Nếu được như vậy thật là điều tuyệt vời đối với con trai tôi”.
Bức thư của vị Tổng thống tài danh cho thấy giáo dục không phải là nhổ sạch mọi tiêu cực một cách bạo lực, mà là kiên nhẫn gieo mầm định hướng, giúp đứa trẻ nhận diện được cái xấu để chọn lựa cái tốt. Đó cũng chính là cách Thiên Chúa đang kiên nhẫn giáo dục mỗi người chúng ta trên thửa ruộng trần gian này. Ngài chấp nhận để lúa và cỏ lùng cùng lớn lên, không phải để dung túng cho cái ác, mà là ban cho "cỏ lùng" cơ hội được biến đổi thành "lúa tốt" nhờ dòng nước ân sủng và tình yêu thương.
Lạy Thiên Chúa là Đấng giàu lòng xót thương, Chúa thật kiên nhẫn trước những yếu đuối, sự ươn bướng, tính ích kỷ và lòng kiêu căng như "cỏ lùng" trong con người con. Xin cho con biết học nơi Chúa đức tính nhẫn nại và hiền từ, để không nóng lòng muốn loại trừ người khác trước những bất toàn và khiếm khuyết của họ. Xin cho con biết chấp nhận người anh chị em như chính họ là, để nhờ lời cầu nguyện âm thầm và đời sống bao dung, chính Chúa là Đấng luôn quan phòng sẽ biến đổi từng người chúng con khi giúp chúng con nhận ra mình cần đến Chúa, cần được Chúa biến đổi chính mình để trở nên những bông lúa trĩu hạt nhờ tích đức mỗi ngày những nhân đức tốt lành mà Chúa mời gọi con để xứng đáng được Chúa đưa vào kho tàng Nước Trời. Amen.