CÔNG CHÍNH - Chúa Nhật XXVI Mùa Thường Niên - Năm A | Mt 21,28-32 | Từ ngữ Kinh Thánh

“Ông Gioan đến chỉ đường công chính cho các ông, mà các ông không tin ông ấy” (Mt 21,32)

Từ công chính gợi lên ngay một trật tự pháp lý khi mỗi người tôn trọng pháp luật, hay ý niệm luân lý khi trả mỗi người được trả phần xứng của họ và như vậy đó phải có sự bình đẳng. Tôn giáo nói đến tương quan giữa loài người với Thiên Chúa. Sự công chính trong tôn giáo vì vậy đề cập tới Thiên Chúa như thẩm phán chí công. Nhưng Ngài cũng là Đấng nhân từ, nên phải nhìn sự công chính trong viễn tượng này và ta phân biệt sự công chính của loài người với sự công chính của Thiên Chúa.

Trong Cựu Ước, sự công chính của loài người trước hết là sự phù hợp với luật pháp và công lý, giữa một người với đồng loại (Is 32,1), nhất là trong phạm vi pháp lý (Am 6,12). Theo nghĩa rộng, sự công lý có nghĩa là thánh đức, đối nghịch với tội lỗi (St 18,23). Từ đó, công chính chủ yếu là hành động hợp ý Chúa (Ed 18,5) và là phần thưởng, một thứ công trạng do việc tuân hành ý Chúa (Đnl 6,25 24,13 Cn 21,21). Sau thời lưu đày người ta nhấn mạnh đến việc giữ luật vì luật biểu hiệu ý muốn Thiên Chúa (Cn 8,20 Hc 14,7 16,22 )

Thiên Chúa là Đấng công chính không dung túng cho những lỗi phạm nên xử với lương dân theo luật tự nhiên và với dân Israel theo việc giữ giao ước (St 18,25 Is 56,1). người trừng phạt các thù địch của Israel và cả dân ưu tuyển khi họ lỗi phạm (Đnl 33,21 Tv 50,6). Nhưng vì những ràng buộc của giao ước, Thiên Chúa giữ sự công chính bằng việc trợ giúp dân, như thời các Thủ lãnh (Tl 5,11), nhất là việc ban ơn tha thứ (Tv 51,16 65,6). Như thế sự công chính là tình trạng được cứu độ (Is 61,3 10-11), có khi đi đôi với tình yêu (Tv 145,17). Thời Thiên Sai là thời thiết lập quyền và lòng nhân từ của Thiên Chúa (Is 9,6 61,1-3)

Trong Tân Ước quan niệm về sự công chính vừa tiếp nối Cựu Ước vừa theo hướng khác. Các tổ phụ được coi là công chính theo nghĩa là bạn hữu với Thiên Chúa (Mt 23,29), cũng vậy những người tuân giữ luật như Dacaria và Elisabéth (Lc 1,6) Giuse (Mt 1,19) Simêon (Lc 2,25). Chính Chúa Giêsu cũng muốn “chu toàn đức công chính” (Mt 3,15). Nhưng Người đòi các môn đệ phải vượt qua đức công chính theo lề luật kiểu những người biệt phái (Mt 6,1), phải tìm kiếm sự công chính của Nước Trời (Mt 6,33 5,48) Bị bách hại vì đức công chính là một mối phúc (Mt 5, 5-6).

Thánh Phaolô đề cập đến đức công chính của Thiên Chúa, với đức công chính bằng việc làm (Rm 10,3). Nước cánh chung là ân sủng thuần túy (Rm 1,17 3,5), nên đức công chính thuộc thiên giới, do Thiên Chúa ban không nhờ lòng tin và thanh tẩy (Rm 3,25).