Chú Giải Tin Mừng Chúa Nhật Tuần IV Mùa Thường Niên Năm B (Mc 1:21-28) | Giáo Phận Phú Cường

CHÚ GIẢI TIN MỪNG
Chúa Nhật Tuần IV Mùa Thường Niên Năm B
TIN MỪNG: Mc 1:21-28

Noel Quesson - Chú Giải

Họ (Đức Giêsu và các môn đệ) đi vào thành Ca-phác-na-um...

Đó là bản văn chính xác của Thánh Mác-cô. Đại danh từ “họ" ở số nhiều trên đây, có vẻ bất định, nhưng rất có ý nghĩa Đức Giêsu vừa mới kêu gọi được bốn môn đệ. Đó là trang Tin Mừng ta đã suy niệm Chúa nhật vùa qua. Như thế, Đức Giêsu không còn cô lẻ nữa. Đã có một nhóm gồm năm người "đi vào" một thành trên bờ hồ Galilê. Từ đây trở đi, Mác-cô sẽ giới thiệu cho ta những con người đó luôn cùng sống với nhau. Họ tạo thành một nhóm "Đức Giêsu và các môn đệ của Người".

Sau này, bằng một thứ ngôn ngữ thần học hơn, Thánh Phaolô sẽ nói đến "Thân Thể Đức Kitô” mà chúng ta là các chi thể. Với một cách nói khác, cụ thể hơn, Máccô cũng gợi lên một thực tại như thế. Điều mà Đức Giêsu sắp làm, thì lát nữa đây, chính "Người và các môn đệ" sẽ cùng thực hiện ! Đó cũng là công trình của Giáo hội.

Thành Ca-phác-na-um...

Ca-phác-na-um chính là biểu tượng cho xứ "Galilê của dân ngoại", miền đất sẽ trở nên nơi thuận lợi cho công việc truyền giảng Tin Mừng. Xưa kia người ta nhắc đến Ca-phác-na-um, cũng như ngày nay người ta nói với Marseille, Amsterdam hay Hồng Lông ! Đó là một hải cảng, một nơi vãng lai, pha tạp nhiều chủng tộc. Bước vào thành Đức Giêsu và các môn đệ sẽ nhận ra ngay các thủy thủ, thương gia, nông dân... Nhưng khuôn mặt sạm nắng của đã in dân du mục đến từ sa mạc gần đó . . . những người nghèo khó với quần áo tả tơi, cũng nhít những nhà tư sản Rôma quần là áo lượt.. những binh lính làm nhiệm vụ cảnh sát cho người ngoại quốc và có Mát-thêu, người thu thuế bị dân chúng nhục mạ, vì thu thuế cho bọn xâm chiếm. Đó là thế giới hỗn tạp. Đức Giêsu biết như thế, nhưng Người vẫn chọn lựa. Ngày nay, để diễn tả một đống đồ lộn xộn, người pháp đã thường nói : thật là một “Ca-phác-na-um" !

Ngày Sa-bát -kế đó, Người vào Hội đường giảng dạy...

Sau khi quay chung cả "nhóm", giờ đây Máccô giơ máy quay phim, ghi hình cảnh chính, tập trung vào con người có vẻ đang dẫn đầu nhóm, một người làng Na-da-rét thì phải, cho đến lúc này anh ta mới chỉ là một thợ mộc quèn trong một thôn xóm, có tên là Giêsu.

Mác-cô sắp diễn tả cho ta một "Ngày tiêu biểu” của ông Giêsu và nhóm này, một ngày hiển hách tại Ca-phác-na-um, bằng cách kể lại bốn "hành động" đặc trưng của toàn thể tác vụ Đức Giêsu (cũng như tác vụ của Giáo hội) : 1. Đức Giêsu giảng dạy, 2. Đức Giêsu xua trừ quỷ 3. Đức Giêsu chữa lành người bệnh, 4. Đức Giêsu cầu nguyện. Tất cả những việc làm đó diễn ra trong một ngày : từ bình minh hôm nay đến bình minh hôm sau, từ sáng hôm nay đến sáng ngày mai (Mc 1,21,35). Tôi có nhận thấy mình sống như thế trong ngày sống của Đức Giêsu ? trong ngày sống tiêu biểu của người Kitô hữu không ? Mỗi ngày tôi có thực thi như thế cùng với Đức Giêsu không ?

Một hoạt động tiêu biểu và ý nghĩa như thế, không phải ngẫu nhiên đã bắt đầu "trong Hội đồng vào một ngày Sa-bát" . Hội đường vẩn là nơi hội họp chính thức của Do Thái giáo là Ngôi nhà chung cho mọi người, là Nhà thi hành Lề luật, ngay từ đầu, Đức Giêsu đã đến ngay nơi mà có nhiều người tụ họp đông nhất. Người mong được tiếp xúc.

Người vào Hội đường giảng dạy. Thiên hạ rất đỗi ngạc nhiên về cách Người giảng dạy, vì Người giảng dạy như một Đấng có thẩm quyền, chứ không như các kinh sư.

Chỉ trong cùng một câu nói mà Máccô đã ba lần sử dụng từ "didakê", "giảng dạy". Đối với Đức Giêsu, chính giáo huấn hay "lời dạy" phải đứng hàng đầu ! Thực ra, việc trừ quỷ đã hàm ẩn trong hại khẳng định của lời giáo huấn Đức Giêsu, cũng gọi. Do đó, giảng dạy là vai trò đầu tiên của Đức Giêsu, cũng như của Giáo hội. Tôi cố tưởng tượng xem. Tôi cứ nghĩ như mình thuộc cử tọa đang lắng nghe : Hôm nay, chính Đức Giêsu đang thuyết giảng. Mác-cô không nói tới nội dung bài diễn giảng. Trong trang Tin Mừng trước, Người đã phát biểu nội dung đó qua bốn câu : "Thời kỳ đã mãn . . . Nước Thiên Chúa đã đến gần rồi . . . Anh em phải sám hối . . . Anh em hãy tin vào Tin Mừng" . Điều làm cho Máccô quan tâm, đó là phản ứng của thính giả : Họ say mê thực sự... Đức Giêsu là một nhà thông biện vĩ đại đúng nghĩa . . . Người ta "kinh ngạc" vì lời Người. Trước hết, không phải giọng điệu nhằn tạo hiệu quả bề ngoài ; nhưng chính là lời nói đi thẳng vào tâm hồn, nên những câu hỏi đích thực mà mỗi người đều tự đặt ra cho mình ; và mang đến lời đáp trả mà người ta đang mong đợi, bởi vì nó "đúng thực" tận thâm sâu con người !

Một cách long trọng hon, Thánh Gioan đã bắt đầu Tin Mừng của ông, bằng cách nói về Đức Giêsu như sau : “Lúc khởi đầu, vẫn có Ngôi Lời. Ngôi Lời vẫn hướng về Thiên Chúa, và Ngôi Lời vẫn là Thiên Chúa... và Ngôi Lời đã làm người". Còn Máccô, bằng một kiểu nói khác, cũng diễn tả đích xác cho ta cùng một thực tại đó. Đức Giêsu, Lời của một Thiên Chúa tự mạc khải, Lời gây ngạc nhiên, Lời mang tính quyết liệt... Đối với lời của Đức Giêsu, là chính sự mạc khải của Thiên Chúa tôi đã dành tình yêu như thế nào ? Tôi đã dành thời gian để suy gẫm lời nói, giáo huấn của Đức Giêsu ra sao?

Những "kinh sư " theo truyền thống chỉ biết lặp lại bài vở đã học. Còn Đức Giêsu được người ta chú ý ngay do “uy quyền" của lời Người, uy quyền phát xuất tự bên trong Người. Đức Giêsu nói về Thiên Chúa, Đúng vậy ! Nhưng Thiên Chúa, cũng chính là đời sống của Người. Và điều đó dễ được người ta cảm nhận, khi ai đó nói với vẻ xác tín : "anh ta tin như thế ?", rồi anh ta sống thiết thân với lời nói của mình. Đó không phải là nói "ba láp", nói "ba hoa chích chòe"... nhưng là nói sụ thật. Đúng vậy, Đức Giêsu luôn sống thiết thân với lời Người nói. Đó là điều khác với hạng kinh sư. Còn tôi, khi nói về Thiên Chúa, về Giáo hội, tôi có làm cho người ta cảm thấy tôi tin như thế không ? Tôi là một "kinh sư" hay là một "chứng nhân ? Tôi có thích lặp lại những bài đã học cách bề ngoài, hay muốn Lời Thiên Chúa trở nên "của tôi", được nội tâm hóa, là chính “thịt xương của xương thịt tôi" không ?

Đúng lúc đó, trong Hội đường, có một người bị quỷ ám la lên...

Chúng ta đang đứng trước bối cảnh phương Đông. Cuốn phim của Zefflrelli đã mô tả rất đúng cảnh này, trong đó thật là náo động, la hét, bạo lực bùng lên. Máccô không ngần ngại tỏ vẻ cho cảnh bùng nổ trên thêm màu sắc : Trước hết, đó là "tiếng la hét" vang lên trong khi Đức Giêsu đang giảng ! Rồi Đức Giêsu quát mắng nó" : bầu khí thật sôi động kịch liệt ! Chính khi "lay mạnh người ấy, thét lên một tiếng" quỷ mới xuất khỏi anh ta.

Tân ước đã 23 lần bàn tới "thần ô uế" mà sách bài đọc dịch là "thần xấu', bởi vì thực ra, từ "ô uế" ở đây không có nghĩa "tình dục" như hiện nay, nhưng sự ô uế chỉ được hiểu như điều gì đổi nghịch với sự "thánh thiện". Riêng Mác-cô, ông sử dụng tới 11 lần từ "thần ô uế " . "Thần xấu”, chính là "đứa chống lại sự thánh thiện của Thiên Chúa" : chúng ta thấy rõ điều này được mô tả ở đây, Nó "quấy phá" con người ! Nó ngăn cản con người không sống đích thực là người. Con người "bị quấy phá" trên đây, đó là chính biểu tượng của con người "bị tha hóa". "Bị chiếm đoạt", vì một thứ sức mạnh ngoài nhân loại khi chinh phục được con người, đã hoàn toàn thống trị nó.

Trước việc "trừ quỷ" của Đức Giêsu trên đây, chúng ta có thể phân vân giữa hai thái độ, thực ra cũng khá giống nhau, khiến chúng ta khó "hiểu biết sâu xa" cảnh tượng này : thái độ thứ nhất làm ta dễ chán nản và nuốn bác bỏ bản văn kỳ dị trên như đã cũ rích và lỗi thời . . Ngược lại thái độ thứ hai gây cho ta thích thú nhìn xem vẻ kỳ diệu bề ngoài của bản văn (theo kiểu nhà đạo diễn phim “Người trừ quỷ", khai triển mọi vẻ khủng khiếp có tính kịch trên màn ảnh). : Thực ra, Mác-cô bắt đầu hoạt động của Đức Giêsu bằng một việc trừ quỷ, bởi vì ông nhận thấy ở đó bản "tóm lược" trọn vẹn mọi hoạt động của Chúa : Đức Giêsu đến giải phóng con người nô lệ khỏi những quyền lực đang tha hóa họ . . . Thế giới thay đổi chủ . . . Nước Thiên Chúa đang bắt đầu ! .

Này ông Giêsu Na-ra-rét, chuyện chúng tôi can gì đến ông ? Tôi biết ông là ai rồi : "ông là Đấng Thánh của Thiên Chúa".

Thực sự cần phải khám phá ra căn tính đích thực của Đức Giêsu. Cần khởi đi từ danh hiệu bình thường "Giêsu, người Na-da -rét" , đến tước hiệu kỳ diệu : "Đấng Thánh của Thiên Chúa". Đức Giêsu không phải là kẻ trù quỷ tầm thường ở làng thôn, như một số ít người lúc đó đang hoạt động rải rác khắp nơi, trong thế giới Do Thái cũng như trong thế giới dân ngoại : một loại ma thuật hay phù thủy. Hoàn toàn không thể có sự tương hợp giữa "Thần ác" và "Thiên Chúa" được : thế nên Sa-tan đã công khai tuyên chiến. ông muốn gây chuyện gì đây ? Có liên quan gì giữa ông và tôi ? ông muốn gì ? Đó là "tiếng la hét của quỷ". Còn chúng ta thì sao ? Cùng với Đức Giêsu, chúng ta có quan niệm đời sống Kitô hữu của chúng ta như một cuộc giao chiến lớn lao nhằm giải phóng không ? Những người thuộc nhóm của Đức Giêsu cần phải sẵn sàng ứng chiến. Những lực lượng thù địch luôn nổi đậy chống lại Người. Tôi có cùng chiến đấu với Đức Giêsu không ? Tôi phải giải thoát anh em tôi, và chính bản thân tôi khỏi sự tha hóa, sự ác nào ?

Đức Giêsu quát mắng nó : "Câm đi, hãy xuất khỏi người này".

Từ Hi Lạp được dùng ở đây, có nghĩa gì "bịt miệng", “đe dọa” , “quát mắng". Trước giông bão nổi lên trên biển hồ, Đức Giêsu cũng sử dụng từ này (Mc 4,39). Quyền năng của Đấng Phục sinh chiến thắng mọi quyền lực ma quỷ được diễn tả qua câu : sự ác bị đánh bại Thiên Chúa xuất hiện .

Chúng ta nên lưu ý một chi tiết có ý nghĩa : đó là khi mọi người hỏi nhau và ngạc nhiên về "nhân cách" của Đức Giêsu . . . thì ma quỷ đã biến mất rồi . Nhờ bản tính thiêng liêng, có lẽ quỷ tinh thông hơn con người chăng ? Nhưng Đức Gíêsu truyền cho chúng phải im lặng : câm miệng lại ? hãy im đi ! Căn tính đích thực của Đức Giêsu chỉ có thể được mạc khải dần dần : Tuyên bố quá sớm Đức Giêsu là Đấng Thánh của Thiên Chúa", là ."Con Thiên Chúa", có thể chỉ là một việc làm của ma quỷ. Chỉ đến khi đứng trước thập giá một "con người, một kẻ ngoại, viên đội trưởng hành quyết, mọi công bố những tước hiệu trên một cách hợp thức (Mc 15,39).

Mọi người đều kinh ngạc, bàn tán với nhau : "Thế nghĩa là gì ? Giáo lý thì mới mẻ, người dạy lại có thẩm quyền. Ong ấy ra lệnh cho quỷ, quỷ cũng phải vâng theo".

Đó là những Lời", một giáo huấn, một sứ điệp... một điều gì "mới lạ" cho nhân loại.

Đó là những "Dấu chỉ", những "hành động của Đức Giêsu, các bí tích. . . quyền năng của Thiên Chúa" . Đừng quên rằng, trong bí tích Rửa tội, chính chúng ta đã được Chúa Giêsu "trừ quỷ và "dấu chỉ bí tích" này luôn hiện diện : Nó được hiện thực hơn mỗi khi ta cử hành Thánh Thể. . . trong đó Đức Giêsu "nói" với ta, và "cứu độ" ta khỏi sự dữ.

Giáo phận Nha Trang - Chú Giải

"Người giảng dạy người ta như Đấng có uy quyền"

BÀI TIN MỪNG : Mc 1, 21 - 28

I . Ý CHÍNH :

Bài Tin Mừng hôm nay đề cập tới thế giá và uy quyền của Chúa Giêsu Kitô .

II . SUY NIỆM :

Bài Tin Mừng này tiếp nối bài Tin Mừng Chúa nhật trước . Sau khi tuyển chọn được bốn vị tông đồ, Chúa Giêsu bắt đầu đi truyền giáo :

1 / " Chúa Giêsu vào giảng dạy trong hội đường " :

Ngay sau khi tới Capharnaum, ngày hưu lễ tiếp theo đó, Chúa Giêsu không để mất thì giờ và cơ hội, Người hoạt động liền :

Phụng vụ trong hội đường chia làm hai phần :

- Phần đầu là phần phụng vụ thực sự : trong phần này người ta hát những bài ca tụng Chúa .

- Phần thứ hai là phần giáo huấn : người ta đọc sách luật hoặc sách tiên tri . Độc rồi chính ông hội trưởng, hoặc ông mời một vị nào có tiếng, cắt nghĩa đoạn văn đó .

Ngày hưu lễ hôm đó, Chúa Giêsu được mời chú giải đoạn văn vừa đọc .

2 / " Người ta kinh ngạc về giáo lý của Người " :

Chúa Giêsu giảng giải Thánh Kinh khiến cho nhiều người phải kinh ngạc vì :

+ Người giảng dạy người ta như Đấng có uy quyền chứ không như các luật sĩ .

+ Có uy quyền vì Người dùng quyền Mình mà giảng dạy chứ không lệ thuộc vào thế giá của người khác . Quyền này được tỏ ra khi Người chuẩn y hoặc khước từ hoặc sửa sai những tập truyền cũ : " Đã nói cho người xưa rằng ... Phần Ta, Ta bảo các ngươi " ( Mt 5, 21 ) .

+ Chứ không như các luật sĩ : các luật sĩ giảng dạy nhờ thế giá của người xưa . Vì các ông chỉ đọc sách rồi giải thích không dám thêm một ý tưởng nào mới . Các ông gò bó con người vào những hình thức của luật hơn là dùng luật để giải thoát con người .

3 / " Đang lúc đó có một người bị thần ô uế ám " :

Chúa Giêsu tỏ ra có uy quyền trên giáo thuyết . Người còn tỏ ra có uy quyền trên lĩnh vực hành động và biểu lộ quyền năng ấy bằng phép lạ chữa khỏi người bị thần ô uế ám để chứng minh giáo lý Người dạy .

" Hỡi ông Giêsu ! có chuyện gì giữa chúng tôi và ông ? Ông đến để tiêu diệt chúng tôi sao ? " : Thần ô uế đây là ma quỷ . Ma quỷ tỏ ra khổ cực và khiếp đảm khi gặp Chúa Giêsu vì Người đến để tiêu diệt quyền lực của ma quỷ, giải thoát nhân loại khỏi quyền lực ấy . Chính vì vậy mà ma quỷ kêu lên như thầm xin với Người để mặc chúng . Kiểu nói : " Có chuyện gì giữa chúng tôi và ông ... " có ý nói xin để mặc chúng tôi .

" Tôi biết ông là ai là Đấng Thánh của Thiên Chúa " : Ma quỷ xưng Chúa Giêsu là Đấng Thánh của Thiên Chúa vì trong thánh vịnh gọi Đấng Cứu Thế là " Người Thánh của Thiên Chúa " ( Đn 7, 27 ) và thời kỳ của Người là thời kỳ thánh ( Is 4, 3 ) .

4 / " Hãy im đi và ra khỏi người này " :

- Ma quỷ xưng Chúa Giêsu là Đấng Cứu chuộc loài người trước thời giờ thuận lợi để làm hỏng công việc của Người . Vì thế Chúa Giêsu mới truyền cho ma quỷ im đi .

- Vì hoàn cảnh lịch sử bấy giờ, và vì quan niệm sai lầm của người Do thái, Chúa Giêsu chưa định tỏ mình ra là Cứu Thế .

5 / " Thần ô uế liền dằn vặt người ấy ... " :

Những khán thính giả đã được nghe và chứng kiến về giáo lý và về việc trừ quỷ của Chúa Giêsu đều kinh ngạc vì họ nhận ra một cái gì mới mẻ nơi Chúa Giêsu . Cái mới mẻ đó dẫn được họ tin nhận Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế . Chính vì cái mới mẻ đó mà danh tiếng của Chúa Giêsu được lan tràn khắp vùng lân cận xứ Galilê .

III . ÁP DỤNG :

A / Áp dụng theo Tin Mừng :

1 / Câu chuyện trong bài Tin Mừng này diễn tả thế giá và uy quyền của Chúa Giêsu . Vì thế Giáo Hội muốn lời Thánh vịnh ( Tv 94, 8 ) mà nhắn nhủ ta rằng : " Ước chi hôm nay các bạn nghe tiếng Người và đừng cứng lòng nữa " .

2 / Những khán thính giả của Chúa Giêsu đã kinh ngạc về giáo lý và hành động của Người : nhưng đối với chúng ta, mỗi khi cảm thấy chán ngán Lời Chúa hay dửng dưng với giáo lý của Người thì cần phải xét lại nếp sống của ta để gạt bỏ những trở ngại như nghe hoặc đọc Lời Chúa cách vô ý thức hay lơ là và xa lạ với những công trình tạo dựng của Chúa trong vũ trụ hoặc những việc Người làm trong cuộc sống của ta ...

B / Áp dụng thực hành :

1 / Nhìn vào Chúa Giêsu :

* Chúa Giêsu giảng dạy như người có uy quyền . Chúng ta càng xác tín vào điều mình rao giảng thì lời rao giảng càng hấp dẫn người nghe .

* Chúa Giêsu tỏ uy quyền trên ma quỷ . Muốn thắng ma quỷ , chúng ta phải tựa vào uy quyền của Chúa bằng sự cầu nguyện, hãm mình và hy sinh .

2 / Đặt mình vào những người nghe Chúa giảng dạy :

Họ kinh ngạc về giáo lý và hành động của Người . Chúng ta cần học hỏi tìm hiểu và suy niệm để khám phá sự mới mẻ của Lời Chúa, đồng thời chúng ta phải biết nhận ra những quyền năng của Chúa được tỏ bày trong vũ trụ vạn vật để ca tụng, ngợi khen và yêu mến Chúa .

ĐẠI CHỦNG VIỆN THÁNH GIUSE SÀI GÒN

Địa chỉ: Số 06, Tôn Đức Thắng, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh

Copyright © CHỦNG SINH KHÓA 10