Suy Niệm Lời Chúa Chúa Nhật Tuần I Mùa Chay A (Mt 4:1-11) | Lm Alfonsô | Phút Cầu Nguyện

Nguồn bản văn các bài đọc: UBPT/HĐGMVN năm 1973.

Bài Ðọc I: St 2,7-9;3,1-7

“Nguyên tổ được tạo thành, và phạm tội”.

Trích sách Sáng Thế.

Thiên Chúa lấy bùn đất nắn thành con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở thành một vật sống.

Thiên Chúa lập một vườn tại Eđen về phía đông và đặt vào đó con người mà Ngài đã dựng nên. Thiên Chúa cho từ đất mọc lên mọi thứ cây trông đẹp, ăn ngon, với cây sự sống ở giữa vườn, và cây biết thiện ác.

Rắn là loài xảo quyệt nhất trong mọi dã thú mà Thiên Chúa tạo thành. Nó nói với người nữ rằng: “Có phải Thiên Chúa đã bảo: Các ngươi không được ăn mọi thứ cây trong vườn?” Người nữ nói với con rắn: “Chúng tôi được ăn trái cây trong vườn; nhưng trái cây ở giữa vườn thì Thiên Chúa bảo: “Các ngươi đừng ăn, đừng động tới nó, nếu không sẽ phải chết”. Rắn bảo người nữ: “Không, các ngươi không chết đâu! Nhưng Thiên Chúa biết rằng ngày nào các ngươi ăn trái ấy, mắt các ngươi sẽ mở ra, và các ngươi sẽ biết thiện ác như thần thánh”. Người nữ thấy trái cây đẹp mắt, ngon lành và thèm ăn để nên thông minh. Bà hái trái cây ăn, rồi lại cho chồng, người chồng cũng ăn. Mắt họ liền mở ra và họ nhận biết mình trần truồng, nên kết lá vả che thân. Ðó là lời Chúa.

Ðáp Ca: Tv 50, 3-4. 5-6a. 12-13. 14 và 17

Ðáp: Lạy Chúa, nguyện thương con theo lòng nhân hậu Chúa.

Xướng: Lạy Chúa, nguyện thương con theo lòng nhân hậu Chúa, xoá tội con theo lượng cả đức từ bi. Xin rửa con tuyệt gốc lỗi lầm, và tẩy con sạch lâng tội ác.

Xướng: Vì sự lỗi con, chính con đã biết, và tội con ở trước mặt con luôn. Con phạm tội phản nghịch cùng một Chúa.

Xướng: Ôi lạy Chúa, xin tạo cho con quả tim trong sạch, và canh tân tinh thần cương nghị trong người con. Xin đừng loại con khỏi thiên nhan Chúa, chớ thu hồi Thánh Thần Chúa ra khỏi con. .

Xướng: Xin ban lại cho con niềm vui ơn cứu độ, với tinh thần quảng đại, Chúa đỡ nâng con. Lạy Chúa, xin mở môi con, để miệng con sẽ loan truyền lời ca khen. –

Bài Ðọc II: Rm 5,12-19

“Chỗ mà tội lỗi đã đầy tràn, thì ân sủng đã đầy dàn dụa”.

Trích thư thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma.

Anh em thân mến, cũng như do một người mà tội lỗi đã nhập vào thế gian, và do tội lỗi mà có sự chết, và thế là sự chết đã truyền tới mọi người, vì lẽ rằng mọi người đã phạm tội. Trước khi có lề luật, đã có tội ở trần gian. Nhưng nếu không có luật, thì tội không bị kể là tội. Thế mà, từ thời Ađam đến thời Môsê, sự chết đã thống trị cả những người đã không phạm tội bất tuân lệnh Thiên Chúa như Ađam đã phạm. Ađam là hình ảnh Ðấng sẽ tới.

Nhưng sự sa ngã của Ađam không thể nào sánh được với ân huệ của Thiên Chúa. Thật vậy, nếu vì một người duy nhất đã sa ngã, mà muôn người phải chết, thì ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Ðức Giêsu Kitô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người. Ơn Thiên Chúa ban cũng khác với hậu quả do một người phạm tội đã gây ra. Quả thế, vì một người duy nhất phạm tội, con người đã bị xét xử để phải mang án, còn sau nhiều lần sa ngã, thì lại được Thiên Chúa ban ơn cho trở nên công chính.

Vì nếu bởi tội của một người mà sự chết đã thống trị do một người đó, thì những người lãnh được ân sủng và ơn huệ dồi dào bởi đức công chính, càng được thống trị hơn nữa trong sự sống do một người là Ðức Giêsu Kitô.

Do đó, tội của một người truyền đến mọi người đưa tới án phạt như thế nào, thì đức công chính của một người truyền sang mọi người đưa tới bậc công chính ban sự sống cũng như thế. Vì như bởi tội không vâng lời của một người mà muôn người trở thành những tội nhân thế nào, thì do đức vâng lời của một người mà muôn người trở thành kẻ công chính cũng như thế. Ðó là lời Chúa.

Câu Xướng Trước Phúc Âm:

Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra.

Tin mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu (Mt 4,1-11)

Khi ấy, Chúa Giêsu được Thánh Thần hướng dẫn vào hoang địa để chịu ma quỷ cám dỗ. Khi Người đã nhịn ăn bốn mươi đêm ngày, Người cảm thấy đói. Và tên cám dỗ đến gần, nói với Người rằng: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, hãy khiến những hòn đá này biến thành bánh”. Nhưng Chúa Giêsu đáp lại: “Có lời chép rằng: ‘Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra’”.

Bấy giờ ma quỷ đưa Người lên Thành thánh, và đặt Người trên góc tường Ðền thờ, rồi nói với Người rằng: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, hãy gieo mình xuống đi, vì có lời chép rằng: Ngài đã ra lệnh cho các Thiên Thần đến với ông, và chư vị đó sẽ nâng đỡ ông trên tay, để ông khỏi vấp chân vào đá”.Chúa Giêsu đáp: “Cũng có lời chép rằng: “Ngươi đừng thử thách Chúa là Thiên Chúa ngươi”.

Quỷ lại đưa Người lên núi rất cao, và chỉ cho Người xem thấy mọi nước thế gian và vinh quang của những nước đó, rồi nói với Người rằng: “Tôi sẽ cho ông tất cả những cái đó, nếu ông sấp mình xuống thờ lạy tôi”. Bấy giờ Chúa Giêsu bảo nó rằng: “Hãy lui đi, hỡi Satan! Vì có lời đã chép: “Ngươi phải thờ lạy Chúa là Thiên Chúa ngươi, và chỉ phụng sự một mình Ngài”. Bấy giờ ma quỷ bỏ Người. Và các thiên thần tiến lại, hầu hạ Người. Ðó là lời Chúa.

Suy niệm

Thưa anh chị em, kiểu nói với con số 40 trong Kinh Thánh là con số ước lệ chỉ thời gian cần thiết, chẳng hạn người Do Thái đề cập tới Chúa Giêsu rằng “ông chưa được 40 tuổi” để nói lên sự trưởng thành và trải nghiệm của đời người, 40 năm trường dân Israel chịu tôi luyện ở trong sa mạc để tiến vào đất hứa, Môisen ngày xưa cũng trải qua bốn mươi ngày trên núi Sinai trước khi đón nhận luật Giao ước, tiên tri Êlia đi 40 ngày đêm đến núi Chúa, hay thời gian của Đấng Phục sinh hiện ra và ở với các môn đệ 40 ngày trước khi về trời. (Đnl 8,1-5; 1V 19,8; Cv 1,3). Và hàng năm, khi bước vào Chúa Nhật thứ I Mùa Chay, chúng ta được nghe Tin mừng thuật lại việc Chúa Giêsu được Thánh Thần Chúa đưa vào trong hoang địa hướng dẫn bốn mươi đêm ngày.

Hoang địa là nơi mà chuẩn bị khởi đầu sứ vụ của mình, Chúa Giêsu ăn chay suốt bốn mươi ngày. Theo J. Guillet cho biết, đối với cư dân miền Palestine, hoang địa vừa là một phong cảnh cụ thể được nhìn thấy từ đỉnh của dãy núi chính, vừa là một ký ức thời các tổ phụ được Thiên Chúa chỉ dạy. Nơi đó có kỷ niệm của giao ước mà Chúa ban bố Lề luật, có tai họa khổ đau dân chịu qua đó được Chúa tôi luyện, có khi là niềm an ủi vỗ về Ngài dành cho họ, và có cả ký ức của hành động nông nổi mà dân muốn phản loạn và chống đối bằng thói kêu ca lẩm bẩm.

“Hoang địa” còn mang tính biểu tượng là nơi thanh tĩnh mà con người đối diện một cách thật lòng với chính mình mà không tránh né, lột bỏ những mặt nạ mà xã hội đem đến cho ta. Các tác giả Tin Mừng Nhất Lãm đều nhấn mạnh là Chúa Giêsu được Thần Khí dẫn vào trong hoang địa để hướng dẫn 40 đêm ngày. Và vì Chúa Giêsu vừa có thiên tính, vừa có nhân tính, nên cám dỗ diễn ra là một phần của đời sống nhân tính mà đã là con người, không một ai được miễn trừ khỏi phải chịu các thử thách. Chúa Giêsu cũng cần trải qua thử thách bởi sự đào luyện của chính Thánh Thần Thiên Chúa trước một sứ vụ cứu chuộc nhân loại thật quan trọng. Với phụng vụ Lời Chúa Năm A, thánh Matthêu thuật lại cuộc chiến đấu cam go của Chúa Giêsu để mời gọi chúng ta khẩn thiết đi vào trong cuộc chiến đấu riêng của chính mình trong Mùa Chay thánh này.

Cám dỗ đầu tiên là cơn cám dỗ về nhu cầu thường nhật mà người ta thường hay nói “Có thực mới vực được đạo”, “Có tiền mua tiên cũng được” để biện minh cho việc bê trễ đạo hạnh và hay những du di cho tội lỗi và thậm chí cho tự phép mình “Bần cùng sinh đạo tặc”. Sau bốn mươi đêm ngày, Chúa Giêsu đã thực sự thấy đói, nó đụng chạm và dày xéo thân xác Người. Đây là cuộc tranh chấp giữa xác thịt và tinh thần. Các giác quan của chúng ta cảm thấy đói là điều đương nhiên, và chúng ta đi tìm các thực phẩm trần thế để làm dịu cơn đói. Điều đó tốt và đẹp lòng Thiên Chúa. Nhưng suy kỹ ra thì đây còn là cơn cám dỗ nghịch lại đức Tin. Đối diện với đau khổ, đói nghèo, thiếu thốn… người ta xin Chúa dẹp bỏ đi tất cả những gì gây đau khổ cho mình, cho sự xấu mà mình hay và nhân loại phải chịu. Lúc đó người ta bị cám dỗ đến với một tượng thánh, nơi hành hương chỉ để xin gỡ rối dùm cho mình những nhu cầu vật chất, mong cái lợi cái tốt về mình, xem Thiên Chúa và những vị thánh hay các vị đạo đức linh thiêng là những Đấng mà mình có thể nhờ vả để hái ra tiền, để vắt ơn ban, nên đồn đoán nơi này linh hơn nơi kia… Đối diện với cơn cám dỗ trước nhân tính của mình, Con Người Giêsu vẫn lựa chọn của trong tư cách của “Người Con”. Người đáp lại bằng cách trích dẫn sách Đệ Nhị Luật liên hệ đến câu chuyện về bánh manna: “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra” (Đnl 8,3).

Nếu sự đau khổ thử thách lòng tin của chúng ta vào Chúa, thì cám dỗ thứ hai là cám dỗ về đức Cậy. Cơn cám dỗ về quyền lực xảy ra ở khung cảnh là nóc “đền thờ”, nơi chỉ sự hiện diện và che chở dân của Thiên Chúa. Ma quỷ xúi Chúa Giêsu làm xiếc: “Gieo mình xuống đi!” bằng cách xuyên tạc một câu của Thánh Vịnh 90: “Thiên Chúa sẽ truyền cho thiên sứ lo cho bạn, và thiên sứ sẽ tay đỡ tay nâng, cho bạn khỏi vấp chân vào đá”. Bài Đọc I, trích sách Sáng Thế, mô tả sự thử thách mà người nữ đầu tiên là Eva đối diện bằng ngôn ngữ hình tượng trước sự chọn lựa hoặc cậy trông vào Thiên Chúa, hoặc tự quyết định theo sự tự do của riêng mình: “Không, các ngươi không chết đâu! Nhưng Thiên Chúa biết rằng ngày nào các ngươi ăn trái ấy, mắt các ngươi sẽ mở ra, và các ngươi sẽ biết thiện ác như thần thánh”. Và Eva đã kêu ngạo, như chiếc bình sành mà muốn bằng thợ gốm, bà Eva và ông Adam sa ngã, gây nên tội nguyên tổ, kéo theo nhân loại chìm trong tội lụy này.

Trong những vấn đề của chúng ta, nhiều khi chúng ta đang được Chúa thử luyện bằng đêm tối đức tin, với một đòi hỏi cậy trông vào Thiên Chúa. Nhưng Ngài thinh lặng và sự “tự mập mờ” dĩ nhiên không làm cho chúng ta hăm hở chút nào. Chúng ta biết đó, Thiên Chúa không đưa ra những giải đáp có sẵn bởi vì Người không đáp ứng cho những suy nghĩ của chúng ta định cho Ngài là phải gìn giữ bước chân chúng ta sao cho khỏi vấp vào đá trên đường đi. Không, Ngài cho chúng ta tự do và trách nhiệm, để chúng ta đừng chờ phép lạ, nhưng không phải vì thế mà Chúa không hiện hữu.

Chúa Giêsu đáp lại bằng cách trích dẫn sách Đệ Nhị Luật, rằng khi dân Do Thái kêu ca, Thiên Chúa đã ban cho họ mạch nước tràn trề từ tảng đá: “Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi”. Nhà chú giải Noel Quesson cho biết, khác với dân Do Thái xưa trong hoang địa, Chúa Giêsu không bao giờ tìm cách thử xem Thiên Chúa có hiện diện trong cuộc đời mình hay không, ngay cả vào giờ phút đen tối nhất của Người khi chịu treo trên thập giá, Chúa Cha cũng dường như lặng thinh trước những lời ma quỷ dùng miệng người ta buông lời thách thức Chúa Giêsu: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, hãy tự cứu lấy mình và xuống khỏi thập giá đi”. Nhưng cho đến cùng, Chúa Giêsu vẫn trung thành với chọn lựa là một Vị Cứu Thế khiêm hạ, “Lạy Cha, con phó linh hồn con trong tay Cha”.

Sau thử thách về lòng tin và đức cậy, giờ đây đến lượt “thử thách về tình yêu”, về đức Mến. Trên một ngọn núi rất cao, Satan xem mình là ông hoàng của thế giới này nên có quyền trên mọi thứ. Thế nhưng, Chúa Giêsu đã chỉ thẳng tên Satan: lẽ ra phải thờ phượng Thiên Chúa, có đâu lại là một tên phản Thiên Chúa. Con người chúng ta dễ bị cám dỗ vô thần hóa mọi sự, coi mình có khả năng “một tay che trời”, hoặc thần thánh hóa mọi sự xung quanh để bái thờ tà thần và các tạo vật. Chúa Giêsu đã khước từ mọi thỏa hiệp, để nhất nhất đi theo con đường cứu chuộc nhân loại bằng việc vâng phục thánh ý Cha.

Có 3 người mục tử, mỗi người coi sóc một đàn chiên. Một đêm mùa đông vừa gió vừa mưa. Khi ba người đang ngủ thì nghe có tiếng chó sói tru. Người thứ nhất tung chăn thức dậy định ra ngoài xem xét tình hình. Nhưng nghe tiếng mưa rơi gió rít, anh ngại ngùng và trở vào giường ngủ tiếp. Và người thứ hai cũng thức dậy, mặc thêm quần áo mở cửa đi ra. Nhưng một đợt nước mưa quất ngay vào mặt anh làm anh bỏ ngay ý định ra ngoài. Anh cũng trở vào giường nằm xuống, kéo chăn đắp kín và ngủ tiếp. Còn người thứ ba cũng thức dậy, cũng mặc quần áo, và cũng ra ngoài. Dù gió lạnh, dù mưa ướt, anh vẫn cố chịu đựng, đi đến tận chỗ đàn chiên của anh để xem. Khi đã thấy chiên mình an toàn, anh mới trở vào nhà ngủ tiếp. Trong ba người đó, ai là người hiểu biết rõ nhất về sự khắc nghiệt của gió và mưa? Thưa dĩ nhiên là người thứ ba.

Quả là “lửa thử vàng, gian nan thử sức”, và một tình yêu cần chịu thử thách để nghiệm xem nó có thực sự vững bền hay không? Chúng ta đừng nuôi ảo tưởng về một thế giới mà mọi sự đều tốt lành. Thân phận con người sống giữa thế gian có thiện có ác, lành dữ, tốt xấu đan xen. Chính vì thế, Chúa Giêsu đã dạy cho chúng ta cách vượt thắng cám dỗ bằng cách không phải che mắt dấu mặt để khỏi nhìn thấy điều xấu, mà trái lại bằng cách nhìn thẳng vào điều xấu và chiến đấu để chiến thắng nó. 

Lạy Chúa, bằng cách lắng nghe và vâng nghe Lời Chúa, sống theo ý Chúa Cha, chúng con sẽ luôn được Thánh Thần của Ngài nâng đỡ chỉ dạy để có thể đứng vững trước những thử thách của cuộc đời. Amen.