Đức Lêô XIV: Chúng ta phải khẩn thiết bảo vệ gia đình và hôn nhân

Tác giả: Isabella H. de Carvalho

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong buổi Tiếp kiến chung thứ Tư đầu tiên sau khi trải qua phẫu thuật, Đức Giáo hoàng Lêô XIV cảm ơn mọi người đã cầu nguyện cho ngài và suy tư về vai trò của gia đình như nền tảng của xã hội, đồng thời nhấn mạnh mối dây liên kết quan trọng giữa vợ chồng và hồng ân con cái.

“Điều đầu tiên tôi muốn nói với anh chị em là: xin cảm ơn! Cảm ơn anh chị em đã nâng đỡ tôi bằng lời cầu nguyện. Tạ ơn Thiên Chúa vì lòng quảng đại của Người. Tất cả chúng ta hãy canh tân niềm tín thác vào lòng nhân lành và lòng thương xót của Thiên Chúa”, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói ngày 20/10 tại Quảng trường Thánh Phêrô, trong buổi Tiếp kiến chung thứ Tư đầu tiên sau khi trải qua phẫu thuật.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV xuất viện Gemelli ở Roma vào thứ Bảy, ngày 17 tháng 10, sau năm ngày nằm viện kể từ khi trải qua ca phẫu thuật phổi vào thứ Ba, ngày 13 tháng 10.

Gia đình là nền tảng của xã hội

Đức Giáo hoàng Lêô tiếp tục loạt bài giáo lý về các văn kiện của Công đồng Vaticanô II và suy tư về Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes (nghĩa là “Vui mừng và Hy vọng”) năm 1965, bàn về Giáo hội trong thế giới ngày nay.

Trong tuần này, ngài tập trung vào hôn nhân và gia đình, nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ và gìn giữ hai thực tại này, bởi chúng giữ vai trò thiết yếu đối với xã hội.

Ngài nhấn mạnh rằng giáo huấn của Gaudium et Spes về hôn nhân và gia đình làm nổi bật “chức năng xã hội của gia đình, được xác định là ‘trường học đào luyện nhân tính sâu sắc hơn’ và ‘nền tảng của xã hội’”; đồng thời kêu gọi “tất cả những người có trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực chính trị và văn hóa, chu toàn bổn phận của mình là ‘tích cực hoạt động vì lợi ích của hôn nhân và gia đình’”.

Đức Giáo hoàng nói: “Nhiệm vụ này cấp thiết hơn bao giờ hết.”

Sự an lành của xã hội gắn liền với hôn nhân và gia đình

Trong bài giáo lý, Đức Giáo hoàng Lêô nhấn mạnh rằng Giáo hội ý thức sâu sắc về giá trị và tầm quan trọng của gia đình, đồng thời nhắc lại mối quan tâm mục vụ mà nhiều vị Giáo hoàng đã dành cho vấn đề này.

Về vấn đề này, ngài cũng đề cập đến cuộc gặp gần đây do ngài triệu tập tại Vatican để suy tư về Tông huấn Amoris Laetitia của Đức Giáo hoàng Phanxicô, nhân kỷ niệm 10 năm công bố văn kiện. Sự kiện diễn ra từ ngày 7 đến ngày 14/10/2026, quy tụ các vị đứng đầu các Giáo hội Đông phương và các Chủ tịch Hội đồng Giám mục.

Khi nhắc lại Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, Đức Giáo hoàng Lêô XIV lưu ý rằng phần văn kiện bàn về “những vấn đề cấp bách nhất của thời đại” dành nhiều sự quan tâm cho hôn nhân và gia đình, bởi vì “sự an lành của cá nhân cũng như của xã hội nhân loại và Kitô giáo gắn bó mật thiết với tình trạng lành mạnh của cộng đồng được hình thành từ hôn nhân và gia đình”.

Vợ chồng trở nên một

Đức Giáo hoàng giải thích rằng Gaudium et Spes đề xuất một quan niệm đổi mới về hôn nhân, xem hôn nhân là “một sự hiệp thông mật thiết của đời sống và tình yêu vợ chồng”, được xây dựng trên “hành vi nhân linh qua đó vợ chồng trao hiến và đón nhận nhau”.

Ngài nói tiếp: “Sự trao hiến cho nhau giữa người nam và người nữ, đến mức ‘họ không còn là hai, nhưng là một xương một thịt’, là nền tảng của đòi hỏi về ‘lòng chung thủy trọn vẹn’ và ‘sự hợp nhất bất khả phân ly’ giữa vợ chồng; sự hợp nhất ấy được biểu lộ cách sống động qua việc sinh sản và giáo dục con cái.” Ngài nói thêm rằng vợ chồng được mời gọi yêu thương nhau như Đức Kitô yêu thương Giáo hội.

Sau đó, Đức Giáo hoàng tập trung vào tình yêu vợ chồng, mà theo ngài, “không chỉ giới hạn trong sự hấp dẫn tính dục, dù tình yêu ấy vẫn bao hàm sự hấp dẫn này”. Ngài nói rằng tình yêu vợ chồng “bao hàm toàn bộ ý chí của đôi bạn đời, làm sinh động những tình cảm trong tâm hồn họ và biểu lộ qua những tâm tình cũng như cử chỉ dịu dàng”.

Ngài lưu ý rằng tình yêu này ôm trọn người nam và người nữ, “vốn bình đẳng về phẩm giá”, rồi thấm nhập toàn bộ cuộc sống của họ và được thể hiện qua “những hành vi riêng biệt của đời sống hôn nhân”. Ngài nói thêm rằng “sự thân mật độc đáo” này thúc đẩy sự “trao hiến cho nhau”.

Trách nhiệm truyền sinh

Hơn nữa, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng sự phong nhiêu của hôn nhân được thể hiện qua hồng ân con cái.

Ngài nói: “Khi truyền sinh và giáo dục sự sống con người, vốn không bao giờ được phép bị khước từ, vợ chồng trở thành ‘những cộng tác viên của tình yêu Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa, và có thể nói, là những người diễn giải tình yêu ấy’.”

Vì thế, cha mẹ được mời gọi hành động theo “một phán đoán đúng đắn về lợi ích của chính mình và của con cái”, với sự trợ giúp của Thiên Chúa và với lương tâm phù hợp “với luật Thiên Chúa”, như luật ấy được Giáo hội giải thích dưới ánh sáng Tin Mừng.

Tiếp đó, Đức Giáo hoàng Lêô nhấn mạnh rằng “khi cần dung hòa tình yêu vợ chồng với việc truyền sinh có trách nhiệm”, người ta phải “bảo toàn trọn vẹn ý nghĩa của sự trao hiến cho nhau và việc truyền sinh trong bối cảnh của tình yêu đích thực”.

Ngài giải thích rằng điều này có nghĩa là “ngay từ lúc được thụ thai, sự sống phải được gìn giữ với sự chăm sóc hết sức chu đáo”, đồng thời từ bỏ việc phá thai và giết trẻ sơ sinh; và “chính những hành vi thuộc riêng về tình yêu vợ chồng, khi được thực hiện phù hợp với phẩm giá đích thực của con người, phải được tôn trọng với lòng kính trọng sâu xa”.

Đức Giáo hoàng kết thúc bằng lời cầu nguyện xin Thánh Gia Nadarét “soi sáng hành trình của chúng ta và bảo vệ các gia đình trên khắp thế giới”.

Các đại diện Malta tham dự buổi tiếp kiến chung

Trong số những người tham dự buổi Tiếp kiến chung có ông Frank Zammit, Đại sứ Malta cạnh Tòa Thánh. Ông tháp tùng bà Alisson Zerafa Civelli, Bộ trưởng Malta phụ trách Chính quyền địa phương và Công trình công cộng, cùng sáu Chủ tịch vùng và toàn bộ 68 thị trưởng của Malta và Gozo đến gặp Đức Giáo hoàng.